حقوق مدنی
حقوق مدنی در آزمون وکالت بر قواعد عمومی تعهدات، عقود معین، اموال و مسئولیت مدنی متمرکز است. پرسش‌ها اغلب با یک رابطه قراردادی یا خسارت شروع می‌شوند و داوطلب باید هم اعتبار عمل حقوقی و هم ضمانت‌اجرای آن را تشخیص دهد.
قواعد کلیدی
- ماده ۱۰ قانون مدنی: اصل آزادی قرارداد؛ هر توافق مشروع و غیرمخالف صریح قانون یا نظم عمومی معتبر است.
- ماده ۱۹۰: شرایط اساسی صحت معامله؛ قصد، اهلیت، موضوع معین و جهت مشروع.
- ماده ۲۱۹: عقود طرفین را ملزم می‌کند مگر به تراضی یا سبب قانونی فسخ شود. ماده ۲۲۰ آثار عرفی و قانونی را بر قرارداد بار می‌کند.
- ماده ۲۲۱: الزام به انجام تعهد و در صورت امتناع، اجبار به اجرا؛ ماده ۲۲۷ خسارت در صورت عدم امکان اجرا؛ ماده ۲۳۰ وجه‌التزام.
- در مسئولیت مدنی، ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی ۱۳۳۹ زیان عمدی یا تقصیری را ضمان‌آور می‌داند و ارکان آن ضرر، فعل زیان‌بار و رابطه سببی است.
مثال کاربردی
الف خودروی خود را به ب با قرارداد شفاهی می‌فروشد و ب ثمن را می‌پردازد، اما الف تحویل نمی‌دهد. قرارداد با قصد و اهلیت و موضوع معین منعقد شده و اصل آزادی قرارداد آن را معتبر می‌کند. ب می‌تواند بر پایه ماده ۲۲۱ الزام به تسلیم و بر پایه ماده ۲۲۷ خسارت تأخیر بخواهد؛ وجه‌التزام نیز تنها اگر در قرارداد شرط شده باشد قابل مطالبه است.
تله‌های نمره‌بر
اشتباه گرفتن بطلان با عدم نفوذ؛ عدم تفکیک تعهد به دادن از تعهد به انجام کار؛ نادیده گرفتن اینکه ماده ۱۰ مطلق نیست و مخالفت با قانون آمره یا نظم عمومی موجب بطلان است. همچنین سند عادی را با سند رسمی (مواد ۱۲۸۴ و ۱۳۰۱ به بعد) خلط نکنید.