حقوق تجارت
حقوق تجارت بر قانون تجارت ۱۳۱۱ و لایحه اصلاحی ۱۳۴۷ درباره شرکت‌ها استوار است. آزمون از تاجر، اعمال تجاری، دفترهای تجاری، شرکت‌های تجاری و ورشکستگی می‌پرسد.
قواعد کلیدی
- ماده ۱: تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجاری قرار دهد؛ ماده ۲ اعمال تجاری ذاتی را برمی‌شمارد (خرید و فروش کالا برای تجارت، صرافی، بانکداری، بیمه، حمل‌ونقل و...).
- عمل تجاری باید با قصد سود و به‌صورت حرفه‌ای بررسی شود؛ صرف انجام یک معامله، تاجر نمی‌سازد.
- مواد ۲۰ تا ۲۴: تاجر باید دفتر روزنامه، دفتر کل و سالنامه داشته باشد و اسناد را ۱۰ سال نگه دارد.
- ورشکستگی تاجر با توقف از پرداخت دیون (ماده ۴۱۲) آغاز می‌شود؛ ماده ۴۱۵ حکم ورشکستگی را به دادگاه می‌سپارد و مواد ۴۱۸ و ۴۲۱ تاریخ توقف و مدیر تصفیه را تعیین می‌کنند.
- در شرکت‌ها، شرکت سهامی عام و خاص، مسئولیت محدود، تضامنی و مختلط را از حیث حداقل شرکا و مسئولیت شریک تفکیک کنید.
مثال کاربردی
الف هر سال کالای واردشده را به فروشگاه‌ها می‌فروشد و دفتر تجاری دارد. او تاجر است؛ خرید و فروش کالا برای او عمل تجاری حرفه‌ای است. اگر بدهی‌اش سررسید شود و از پرداخت متوقف شود، طلبکار می‌تواند ورشکستگی او را بخواهد. صرف داشتن بدهی بدون توقف، ورشکستگی نیست.
تله‌های نمره‌بر
یکی گرفتن عمل تجاری ذاتی با عمل تجاری تبعی؛ فراموش کردن شرط تاجر بودن در ورشکستگی؛ خلط مسئولیت شریک در شرکت تضامنی با مسئولیت محدود؛ و نادیده گرفتن الزام دفترهای تجاری.