فقه
فقه در آزمون وکالت بیشتر در بخش‌های معاملات، ارث، وصیت و قواعد فقهی ظاهر می‌شود. منابع شیعه قرآن، سنت، اجماع و عقل‌اند و قیاس به‌عنوان دلیل مستقل پذیرفته نیست.
قواعد کلیدی
- احکام تکلیفی: وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه؛ احکام وضعی: صحت، بطلان، سبب، شرط و مانع.
- اجتهاد و تقلید: عامی باید از مجتهد جامع‌الشرایط تقلید کند؛ در معاملات اصل بر صحت است.
- اصل لزوم: معامله لازم است مگر خیار ثابت شود؛ خیارات مجلس، عیب، تدلیس، شرط و رؤیت.
- غرر و ربای معاملی باطل‌اند؛ در بیع، معلوم بودن عوضین و قدرت بر تسلیم شرط است.
- اصول عملیه: استصحاب، برائت، احتیاط و تخییر؛ اصل برائت در شبهات تحریمیه جاری است.
مثال کاربردی
الف گوشی‌ای را می‌فروشد که در انبار است و ب آن را ندیده است. بیع غرری نیست اگر اوصاف و قیمت معلوم باشد؛ اما برای ب خیار رؤیت باقی است. اگر ب پیش از رؤیت فسخ کند، بر پایه خیار رؤیت عمل کرده است، نه بطلان بیع.
تله‌های نمره‌بر
استفاده از قیاس در فقه شیعه؛ خلط اصل برائت با اصل استصحاب؛ نادیده گرفتن تفاوت خیار شرط با شرط فاسخ؛ و پذیرش ربای قرضی به‌عنوان شرط صحت.