اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت حرفه‌ای
اخلاق حرفه‌ای وکالت بر قانون وکالت ۱۳۳۳ و آیین‌نامه اخلاق حرفه‌ای وکلا استوار است. آزمون از استقلال وکیل، رازداری، تعارض منافع، رفتار با دادگاه و تخلفات انتظامی می‌پرسد.
قواعد کلیدی
- وکیل باید استقلال حرفه‌ای داشته باشد و منافع موکل را در چارچوب قانون دنبال کند.
- رازداری مطلق است و پس از پایان وکالت نیز ادامه دارد؛ افشای اطلاعات موکل فقط با اجازه او یا الزام قانونی جایز است.
- تعارض منافع: وکیل نباید در پرونده‌ای که منافع طرف مقابل را قبلاً نمایندگی کرده است، علیه او اقدام کند.
- تبلیغات گمراه‌کننده، جلب موکل با وعده نتیجه، پرداخت سهم به معرف و امضای سند خلاف واقع ممنوع است.
- تخلفات انتظامی در دادگاه انتظامی وکلا رسیدگی می‌شود؛ مجازات‌ها از تذکر و توبیخ تا تعلیق و انفصال درجه‌بندی می‌شود.
مثال کاربردی
وکیل الف که در پرونده‌ای طرف مقابل ب را مشاوره داده بود، بعداً پرونده ب را می‌پذیرد. این پذیرش تعارض منافع است و باید از وکالت کناره‌گیری کند؛ ادامه وکالت می‌تواند موجب انتظام‌گیری و بی‌اعتباری اقدامات او شود.
تله‌های نمره‌بر
تصور اینکه رازداری با ختم وکالت پایان می‌یابد؛ یکی گرفتن وظیفه وکیل با وظیفه قاضی در کشف حقیقت؛ نادیده گرفتن تعارض منافع در وکالت هم‌زمان؛ و فراموش کردن اینکه وعده نتیجه ممنوع است.