First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
پس از برداشتن یک طرفه جسم سیاه (substantia nigra) در میمند، کدام یافته رفتاری انتظار می‌رود؟
- همی‌پارزی اسپاستیک در سمت مقابل ضایعه
- کاهش حرکات خودبه‌خودی در سمت مقابل ضایعه Correct answer.
- کاهش حس درد در سمت مقابل ضایعه
- آتتوز در سمت مقابل ضایعه
Explanation
مسیر نیگرواستریاتال دوپامینرژیک از جسم سیاه به استریاتوم می‌رود و خروجی عقده‌های قاعده‌ای را برای آغاز حرکت تسهیل می‌کند. قطع یک‌طرفه آن در مدل‌های حیوانی به کاهش حرکات خودبه‌خودی (برادی‌کینزی) در سمت مقابل منجر می‌شود، همان الگویی که در پارکینسون یک‌طرفه دیده می‌شود.
Question 2Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام نوروترنسمیتر عمدتاً از هسته‌های رافه مزانسفالیک به قشر مغز می‌رود و در خواب و خلق نقش دارد؟
- نوراپی‌نفرین
- دوپامین
- استیل‌کولین
- سروتونین Correct answer.
Explanation
هسته‌های رافه، به‌ویژه رافه دورسال، اصلی‌ترین منبع سروتونین مغز هستند و آکسون‌های آن‌ها به قشر، سیستم لیمبیک و نخاع می‌رود. سروتونین در تنظیم خواب، خلق و پاسخ به استرس نقش کلیدی دارد و هدف اصلی SSRIها است.
Question 3Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی تحت درمان با کلوزاپین دچار تب، سفتی عضلانی و افزایش CK می‌شود. کدام ویژگی دارویی کلوزاپین بیشترین نقش را در این عارضه دارد؟
- آنتاگونیسم گیرنده 5-HT2A
- آنتاگونیسم گیرنده‌های muscarinic
- آنتاگونیسم گیرنده H1
- آنتاگونیسم قوی گیرنده D2 Correct answer.
Explanation
سندرم نورولپتیک بدخیم با بلوک شدید و ناگهانی گیرنده‌های D2 در عقده‌های قاعده‌ای مرتبط است و کلوزاپین نیز در دوزهای درمانی بلوک D2 قابل توجهی ایجاد می‌کند. قطع ناگهانی یا تغییر دوز می‌تواند این عدم تعادل دوپامینرژیک را تشدید کند.
Question 4Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ساختار مغزی در بیمار با نقص در تثبیت حافظه صریح (declarative) پس از ضایعه دوطرفه بیشترین نقش را دارد؟
- هیپوکامپ Correct answer.
- مخچه
- آمیگدال
- هسته دم‌دار
Explanation
هیپوکامپ و ساختارهای لوب تمپورال میانی برای تثبیت حافظه صریح جدید ضروری‌اند و ضایعه دوطرفه آن فراموشی آنتروگرید شدید ایجاد می‌کند. حافظه رویه‌ای و مهارت‌های حرکتی نسبتاً حفظ می‌شوند.
Question 5Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
در یک مطالعه خانوادگی، همخوانی (concordance) مونوزیگوت‌ها برای اسکیزوفرنی حدود ۵۰٪ و برای دوقلوهای دی‌زیگوت حدود ۱۵٪ است. کدام تفسیر درست است؟
- وراثت‌پذیری بالا و نقش قطعی ژن واحد
- شواهد وراثت‌پذیری قابل توجه همراه با نقش عوامل محیطی Correct answer.
- عدم تفاوت معنادار بین دو نوع دوقلو
- نقش قوی عوامل محیطی مشترک و عدم نقش ژنتیک
Explanation
اختلاف همخوانی بین مونوزیگوت و دی‌زیگوت شاهد وراثت‌پذیری قابل توجه است، اما همخوانی کمتر از ۱۰۰٪ در مونوزیگوت‌ها نشان می‌دهد عوامل غیرژنتیکی نیز نقش دارند. اسکیزوفرنی الگوی چندژنی با اثرات محیطی است، نه یک ژن واحد.
Question 6Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام گیرنده گلوتامات یک کانال یونی لیگاند-گیت است که در القای LTP نقش کلیدی دارد؟
- mGluR2
- GABA-A
- 5-HT3
- NMDA Correct answer.
Explanation
گیرنده NMDA یک کانال کاتیونی وابسته به لیگاند و ولتاژ است که ورود کلسیم از طریق آن برای القای LTP در هیپوکامپ ضروری است. بلوک آن با کتامین یا منیزیم اثرات شناختی و روان‌تومیمتیک ایجاد می‌کند.
Question 7Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
مصرف مزمن بنزودیازپین‌ها باعث تحمل می‌شود. کدام تغییر گیرنده‌ای بیشترین نقش را در این پدیده دارد؟
- افزایش تعداد گیرنده‌های GABA-A در غشا
- افزایش گیرنده‌های NMDA در مخچه
- کاهش تعداد گیرنده‌های دوپامین D2
- تغییر ترکیب زیرواحدهای گیرنده GABA-A و کاهش حساسیت Correct answer.
Explanation
تحمل به بنزودیازپین‌ها با تغییر بیان و ترکیب زیرواحدهای گیرنده GABA-A و کاهش حساسیت آن به modulatorها همراه است. این تغییرات مبنای علائم ترک مانند اضطراب و تشنج است.
Question 8Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ناحیه هیپوتالاموس با تنظیم ریتم شبانه‌روزی و ترشح ملاتونین ارتباط مستقیم دارد؟
- هسته ونترومدیال
- هسته سوپراکیاسماتیک Correct answer.
- هسته弓 (arcuate)
- هسته پاراونتریکولار
Explanation
هسته سوپراکیاسماتیک در هیپوتالاموس قدامی، ساعت زیستی اصلی است و از طریق مسیرهای به غده پینه‌آل ترشح ملاتونین را تنظیم می‌کند. آسیب آن ریتم خواب-بیداری و ترشح شبانه ملاتونین را مختل می‌کند.
Question 9Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
بیماری با افسردگی مقاوم، پس از مصرف مهارکننده MAO نوع A دچار بحران فشار خون و سردرد شدید می‌شود. کدام مکانیسم بهترین توضیح است؟
- تجمع تیرامین و آزادسازی نوراپی‌نفرین Correct answer.
- افزایش حساسیت گیرنده‌های سروتونین
- کاهش بازجذب دوپامین در کلیه
- بلوک گیرنده‌های آلفا-۱ عروقی
Explanation
مهار MAO-A کبدی و روده‌ای تجزیه تیرامین موجود در غذاهای تخمیری را کاهش می‌دهد؛ تیرامین انباشته نوراپی‌نفرین را از پایانه‌های سمپاتیک آزاد می‌کند و بحران فشار خون ایجاد می‌شود. این همان واکنش پنیری است.
Question 10Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام مسیر عصبی اصلی‌ترین خروجی مهاری از استریاتوم به گلوبوس پالیدوس خارجی و جسم سیاه پارس رتیکولاتا است؟
- مسیر مستقیم Correct answer.
- مسیر کورتیکواستریاتال
- مسیر غیرمستقیم
- مسیر نیگرواستریاتال
Explanation
مسیر مستقیم استریاتوم با GABA به گلوبوس پالیدوس داخلی و جسم سیاه پارس رتیکولاتا می‌رود و با مهار این ساختارها حرکت را تسهیل می‌کند. مسیر غیرمستقیم با واسطه گلوبوس پالیدوس خارجی اثر معکوس دارد.
Question 11Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام یافته در بررسی CSF بیمار با دلیریوم ناشی از هیپوناترمی شدید و اصلاح سریع آن انتظار می‌رود؟
- میلین‌ولیز مرکزی پون Correct answer.
- افزایش پروتئین بدون افزایش سلول
- کاهش گلوکز
- پلئوسیتوز لنفوسیتی
Explanation
اصلاح سریع هیپوناترمی باعث ادم سلول‌های الیگودندروسیت و سپس میلین‌ولیز مرکزی پون می‌شود که با تتراپارزی، دیس‌آرتری و اختلال هوشیاری تظاهر می‌کند. MRI معمولاً هایپرسگنال مرکزی پون در T2 نشان می‌دهد.
Question 12Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام آنزیم اصلی‌ترین مسیر تجزیه دوپامین در سیناپس را پس از بازجذب انجام می‌دهد؟
- کاتکول-O-متیل‌ترانسفراز (COMT)
- تریپتوفان هیدروکسیلاز
- مونوآمین اکسیداز (MAO) Correct answer.
- استیل‌کولین‌استراز
Explanation
پس از بازجذب دوپامین، MAO واقع در غشای میتوکندری آن را به DOPAC تبدیل می‌کند و COMT نیز در تخریب کاتکول‌آمین‌ها نقش تکمیلی دارد. مهار MAO داروی ضدافسردگی و ضدپارکینسون است.
Question 13Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
در بیمار تحت درمان با لیتیم، کدام تداخل دارویی خطر مسمومیت را با کاهش دفع کلیوی بیشترین افزایش را می‌دهد؟
- فوروزماید Correct answer.
- آتورواستاتین
- متوپرولول
- سیرترالین
Explanation
دیورتیک‌های تیازیدی و لوپ باعث کاهش حجم و افزایش بازجذب لیتیم در توبول پروکسیمال می‌شوند و سطح خونی لیتیم را بالا می‌برند. NSAIDها و مهارکننده‌های ACE نیز همین اثر را دارند.
Question 14Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ناقل عصبی اصلی‌ترین ورودی تحریکی به نورون‌های خاردار متوسط استریاتوم است؟
- GABA
- گلوتامات Correct answer.
- دوپامین
- استیل‌کولین
Explanation
قشر مغز و تالاموس با آزادسازی گلوتامات، ورودی تحریکی اصلی به نورون‌های خاردار متوسط استریاتوم را فراهم می‌کنند. دوپامین این ورودی را مدوله می‌کند، اما خودش ورودی تحریکی اصلی نیست.
Question 15Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام یافته در بیمار مبتلا به کمبود تیامین (سندرم ورنیکه) شایع‌تر است؟
- آفازی ورنیکه
- افتالموپلژی و آتاکسی Correct answer.
- همی‌آنوپیا هومونیموس
- فلج بل
Explanation
سندرم ورنیکه ناشی از کمبود تیامین با سه‌گانه آنسفالوپاتی، افتالموپلژی و آتاکسی شناخته می‌شود و در صورت عدم درمان به سندرم کورساکوف می‌انجامد. ضایعات در جسم‌های مامیلاری، تالاموس و ساقه مغز دیده می‌شود.
Question 16Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام گیرنده در اثر مصرف طولانی آنتی‌سایکوتیک‌های تیپیک در مسیر نیگرواستریاتال دچار تغییر می‌شود که با دیسکینزی دیررس همراه است؟
- افزایش گیرنده‌های GABA-A
- افزایش حساسیت گیرنده‌های D2 Correct answer.
- کاهش گیرنده‌های D1
- کاهش گیرنده‌های 5-HT2A
Explanation
بلوک مزمن D2 در استریاتوم با افزایش حساسیت (upregulation) گیرنده‌های دوپامین همراه است و در قطع یا کاهش دارو حرکات غیرارادی دیررس ظاهر می‌شود. این فرضیه اصلی پاتوفیزیولوژی دیسکینزی دیررس است.
Question 17Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ناحیه قشر مغز بیشترین نقش را در پردازش چهره‌های ترسناک و پاسخ به تهدید دارد؟
- قشر اوربیتوفرونتال
- آمیگدال Correct answer.
- هسته دمی
- قشر پاریتال خلفی
Explanation
آمیگدال، به‌ویژه هسته‌های قاعده‌ای و جانبی آن، در تشخیص چهره ترسناک و فعال‌سازی پاسخ سمپاتیک به تهدید نقش مرکزی دارد. ضایعه دوطرفه آن کاهش ترس و اختلال در تشخیص حالت چهره ایجاد می‌کند.
Question 18Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
بیمار پس از مصرف SSRI همراه با ترامادول دچار لرزش، تعریق، میوکلونوس و افزایش رفلکس می‌شود. کدام مکانیسم بیشترین نقش را دارد؟
- کاهش نوراپی‌نفرین مرکزی
- افزایش فعالیت GABA
- افزایش فعالیت سروتونین در سیناپس Correct answer.
- بلوک گیرنده‌های دوپامین
Explanation
سندرم سروتونین ناشی از تجمع سروتونین در سیناپس است که با تحریک بیش از حد گیرنده‌های 5-HT2A علائم خودکار، عصبی-عضلانی و شناختی ایجاد می‌کند. ترامادول بازجذب سروتونین را مهار می‌کند و با SSRI اثر تجمعی دارد.
Question 19Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام کروموزوم حاوی ژن پروتئین پیش‌ساز آمیلوئید است که در بیماری آلزایمر زودرس نقش دارد؟
- کروموزوم ۱
- کروموزوم ۱۹
- کروموزوم ۲۱ Correct answer.
- کروموزوم ۱۴
Explanation
ژن APP روی کروموزوم ۲۱ قرار دارد و جهش‌های آن با آلزایمر زودرس خانوادگی همراه است؛ افراد با تریزومی ۲۱ نیز خطر بالای آلزایمر دارند. ژن‌های پرسنیلین ۱ و ۲ روی کروموزوم‌های ۱۴ و ۱ قرار دارند.
Question 20Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ویژگی فارماکوکینتیک باعث می‌شود دارویی با نیمه‌عمر کوتاه در دوز روزانه چند بار تجویز شود؟
- حجم توزیع بالا
- کلیرانس پایین
- نیمه‌عمر حذف کوتاه Correct answer.
- اتصال بالای پروتئین
Explanation
نیمه‌عمر حذف کوتاه یعنی غلظت پلاسمایی سریع کاهش می‌یابد و برای حفظ سطح درمانی باید فواصل دوز کوتاه‌تر یا فرمولاسیون طولانی‌اثر انتخاب شود. کلیرانس و حجم توزیع هر دو در تعیین نیمه‌عمر نقش دارند.
Question 21Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
در بیمار با ضایعه یک‌طرفه لوب فرونتال، کدام یافته نوروسایکولوژیک شایع‌تر است؟
- اختلال در آزمون روانی کلامی (verbal fluency) Correct answer.
- نابینایی قشری
- همی‌نلکت فضایی
- آگنوزیای رنگ
Explanation
لوب فرونتال، به‌ویژه ناحیه پیش‌پیشانی خلفی جانبی، در تولید کلمات و سازمان‌دهی راهبردها نقش دارد و ضایعه آن روانی کلامی را کاهش می‌دهد. نقص‌های توجه و برنامه‌ریزی نیز شایع‌اند.
Question 22Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام گیرنده در اثر تجویز طولانی هالوپریدول در هیپوفیز قدامی دچار افزایش پرولاکتین می‌شود؟
- گیرنده 5-HT2A
- گیرنده D1
- گیرنده H1
- گیرنده D2 Correct answer.
Explanation
دوپامین از طریق گیرنده D2 ترشح پرولاکتین هیپوفیز را مهار می‌کند؛ بلوک D2 توسط هالوپریدول این مهار را برمی‌دارد و هیپرپرولاکتینمی ایجاد می‌شود. این عارضه با گالاکتوره و اختلال جنسی همراه است.
Question 23Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام یافته الکتروفیزیولوژیک در بیمار مبتلا به صرع لوب تمپورال مزانسیال شایع‌تر است؟
- تخلیه‌های سوزنی (spike) در هیپوکامپ Correct answer.
- کمپلکس‌های سه‌فازی منتشر
- فعالیت بتای منتشر
- تخلیه‌های ۳ هرتز در قشر پس‌سری
Explanation
صرع لوب تمپورال مزانسیال معمولاً کانون تخلیه‌های سوزنی و موج آهسته در هیپوکامپ و آمیگدال دارد. این یافته مبنای جراحی انتخابی در موارد مقاوم است.
Question 24Basic sciences relevant to psychiatry (neuroanatomy, neurophysiology, neurochemistry, psychopharmacology, genetics)
کدام ژنوتیپ در آنزیم CYP2D6 باعث می‌شود بیمار متابولایزر ضعیف برای داروهایی مانند نورتریپتیلین باشد و خطر عوارض افزایش یابد؟
- حذف یا جهش‌های از دست دادن عملکرد در هر دو آلل Correct answer.
- تکثیر ژن با بیش از دو نسخه فعال
- پلی‌مورفیسم ژن گیرنده 5-HT2A
- جهش در ژن CYP3A4
Explanation
متابولایزر ضعیف CYP2D6 دارای دو آلل با عملکرد از دست رفته است و داروهای بستری CYP2D6 مانند بسیاری از ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای در بدن تجمع می‌یابند. این وضعیت خطر سمیت قلبی و آنتی‌کولینرژیک را افزایش می‌دهد.
Question 25Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
یک بیمار افسرده می‌گوید: «احساس می‌کنم مغزم مثل یک تکه چوب بی‌حس شده و هیچ فکری در آن شکل نمی‌گیرد.» این توصیف کدام پدیده روان‌آسیب‌شناختی است؟
- بی‌تفاوتی عاطفی (flat affect)
- بی‌حسی فکری (thought emptiness) Correct answer.
- افکار خودکشی
- توهم شنوایی
Explanation
بی‌حسی فکری احساس خالی بودن ذهن و ناتوانی در تولید اندیشه است و اغلب در افسردگی دیده می‌شود. این تجربه با فقدان عاطفه یا توهم متفاوت است، زیرا بیمار از درون ذهن خود شکایت می‌کند، نه از نمایش بیرونی هیجان.
Question 26Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام تعریف برای «ایده‌های هجومی» (overvalued ideas) دقیق‌تر است؟
- ادراک حسی بدون وجود محرک خارجی که فرد آن را واقعی می‌پندارد
- ناتوانی در تشخیص منبع درونی یک فکر که به دیگران نسبت داده می‌شود
- باور نادرست ثابتی که با وجود شواهد قطعی متضاد حفظ می‌شود و ماهیت هذیانی دارد
- باور قابل فهم و مشترک با فرهنگ فرد که با شدت هیجانی زیاد دنبال می‌شود اما در برابر استدلال تا حدی انعطاف دارد Correct answer.
Explanation
ایده‌های هجومی باورهایی هستند که فرد به آن‌ها دلبستگی هیجانی شدید دارد ولی برخلاف هذیان، کاملاً در برابر شواهد مقاوم نیستند و با زمینه فرهنگی قابل درک‌اند. تمایز کلیدی آن‌ها از هذیان، درجه انعطاف و قابل فهم بودن است.
Question 27Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
بیماری در مصاحبه می‌گوید که همسایگان با فرستادن امواج ماهواره‌ای افکار او را می‌دزدند و جایگزین می‌کنند. این گزارش هم‌زمان کدام دو پدیده را مطرح می‌کند؟
- افکار هجومی و وسواس فکری
- توهم شنوایی و هذیان گزند و آسیب
- هذیان کنترل و اختلال مالکیت فکر Correct answer.
- بی‌حسی فکری و هذیان بزرگ‌منشی
Explanation
نسبت دادن کنترل یا جایگزینی افکار به نیروی بیرونی، نمونه اختلال در مالکیت فکر است که در طیف هذیان کنترل قرار می‌گیرد. این تجربه با توهم یا وسواس متفاوت است، چون محتوای آن هذیانی و مربوط به مرزهای خود است.
Question 28Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام ویژگی، «هذیان اولیه» (primary delusion) را از هذیان ثانویه متمایز می‌کند؟
- پیدایش ناگهانی و غیرقابل استنتاج از تجربه‌های قبلی فرد Correct answer.
- سازگاری محتوای هذیان با زمینه فرهنگی بیمار
- وجود توهم هم‌زمان در همان حیطه حسی
- پیدایش پس از یک حالت خلقی شدید مانند افسردگی
Explanation
هذیان اولیه، مانند ادراک هذیانی یا شهود هذیانی، تجربه‌ای تازه و غیرقابل استنتاج از پیشینه روانی فرد است. هذیان ثانویه برخلاف آن از حالت خلقی یا تجربه‌های دیگر قابل فهم و قابل استنتاج است.
Question 29Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
در ارزیابی «بینش» بیمار روان‌پریش، کدام سطح پایین‌ترین درجه شناخت بیماری محسوب می‌شود؟
- آگاهی از اینکه تجربه‌ها ناشی از بیماری روانی است
- نسبت دادن علائم به عوامل محیطی قابل اصلاح
- پذیرش نیاز به درمان بدون نسبت دادن علائم به بیماری
- انکار کامل وجود هرگونه مشکل یا تغییر Correct answer.
Explanation
بینش طیفی از انکار کامل مشکل تا شناخت درست ماهیت بیماری و نیاز به درمان را دربر می‌گیرد. پایین‌ترین سطح، انکار کامل وجود هرگونه تغییر یا مشکل است که پیش از توجیه‌های بیرونی قرار می‌گیرد.
Question 30Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام توصیف با «پرش افکار» (flight of ideas) سازگارتر است؟
- جریان سریع گفتار با پیوندهای قابل ردیابی میان موضوعات که با محرک‌های بیرونی هدایت می‌شود Correct answer.
- گفتار کند و کم‌مقدار با تأخیر طولانی در پاسخ‌دهی
- تکرار بی‌هدف یک واژه یا عبارت در پایان جملات
- توقف ناگهانی گفتار در میانه جمله و ادامه آن پس از چند ثانیه
Explanation
پرش افکار جریان تند اندیشه است که در آن پیوندهای معنایی یا صوتی میان موضوعات هنوز قابل ردیابی‌اند و اغلب با محرک‌های محیطی جهت می‌گیرند. این پدیده با گسیختگی کامل گفتار در اسکیزوفرنی متفاوت است.
Question 31Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
بیماری با اسکیزوفرنی در پاسخ به پرسش «حال شما چطور است؟» می‌گوید: «حال مثل رودخانه، رودخانه در کویر، کویر پر از آینه، آینه‌ها می‌شکنند.» این گفتار عمدتاً چه ویژگی دارد؟
- پیوندهای صوتی و تداعی‌های آزاد با از دست رفتن انسجام معنایی Correct answer.
- گفتار پرجزئیات و طولانی بدون رسیدن به نکته اصلی
- استفاده از واژه‌های ساختگی با معنای خصوصی و ثابت
- توقف مکرر گفتار به دلیل فراموشی
Explanation
در این نمونه، پیوند میان واژه‌ها بیشتر بر پایه صدا و تداعی آزاد است تا معنا، و انسجام پاسخ کاهش یافته است. این الگو با گسیختگی تفکر در اسکیزوفرنی همخوان است، نه با پرگویی ساده.
Question 32Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام تجربه، نمونه‌ای از «توهم عملکردی» (functional hallucination) است؟
- شنیدن صداهای آزاردهنده فقط هنگامی که آب لوله را باز می‌کند و صدای جریان آب شنیده می‌شود Correct answer.
- دیدن سایه‌ای در تاریکی و پنداشتن آن به‌عنوان یک مهاجم
- احساس حرکت حشرات روی پوست بدون وجود محرک لمسی
- شنیدن صدای زنگ تلفن که در واقع زنگ نمی‌خورد
Explanation
در توهم عملکردی، محرک حسی واقعی هم‌زمان با توهم وجود دارد و توهم بدون آن محرک رخ نمی‌دهد، مانند شنیدن صدا همراه با صدای آب. این پدیده با توهم بازتابی که در آن محرک، توهمی در حیطه حسی دیگر ایجاد می‌کند، تفاوت دارد.
Question 33Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
پدیده «تأثیر (passivity)» در معاینه روانی به کدام تجربه اشاره دارد؟
- کاهش بیان هیجانی در چهره و صدا
- باور به اینکه فرد دارای قدرت یا هویت ویژه است
- احساس اینکه افکار، حرکات یا احساسات فرد از بیرون کنترل می‌شوند Correct answer.
- تکرار حرکات یا گفتار دیگران بدون هدف
Explanation
تأثیر یا پدیده کنترل، تجربه‌ای است که در آن بیمار احساس می‌کند اراده، افکار یا حرکاتش توسط نیروی بیرونی هدایت می‌شود. این تجربه در طیف علائم اسکیزوفرنی و اختلال مرزهای خود اهمیت دارد.
Question 34Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام مورد بهترین نمونه «ادراک هذیانی» (delusional perception) است؟
- چراغ سبز راهنمایی خاموش می‌شود و بیمار بلافاصله نتیجه می‌گیرد که سازمان اطلاعاتی او را انتخاب کرده است Correct answer.
- بیمار صدای وزوز گوش را به‌عنوان پیام ماهواره تفسیر می‌کند
- بیمار بدون هیچ محرکی صدای گفتگو می‌شنود
- بیمار معتقد است همه مردم او را مسخره می‌کنند
Explanation
ادراک هذیانی زمانی است که یک ادراک واقعی و عادی، بی‌واسطه معنای هذیانی برای بیمار پیدا می‌کند. در اینجا چراغ خاموش شدن، بی‌درنگ به این باور می‌انجامد که بیمار هدف سازمانی خاص است.
Question 35Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
«آگنوزیای درد» (pain agnosia) در بیماران اسکیزوفرنی به کدام معناست؟
- کاهش پاسخ‌دهی یا شکایت از درد با وجود سالم بودن مسیرهای حسی Correct answer.
- ناتوانی در حس کردن درد به دلیل آسیب عصبی محیطی
- تفسیر هذیانی درد به‌عنوان مجازات الهی
- بی‌حسی کامل بدن بدون هیچ آسیب عصبی
Explanation
در برخی بیماران اسکیزوفرنی پاسخ به درد یا بیان آن کاهش می‌یابد، در حالی که مسیرهای حسی سالم‌اند. این پدیده به پردازش و بیان درد مربوط است، نه به ضایعه عصبی یا تفسیر هذیانی محتوا.
Question 36Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام عبارت، «عاطفه نامتناسب» (inappropriate affect) را توصیف می‌کند؟
- نوسان سریع خلق در عرض چند دقیقه
- کاهش شدت همه پاسخ‌های هیجانی در طول مصاحبه
- بیان هیجانی هماهنگ با محتوای گفتار اما با شدت کم
- خندیدن هنگام شرح مرگ یکی از عزیزان Correct answer.
Explanation
عاطفه نامتناسب یعنی بیان هیجانی با محتوای گفتار یا موقعیت همخوان نیست، مانند خندیدن هنگام بیان یک رویداد غم‌انگیز. این پدیده با کندی عاطفه که کاهش شدت پاسخ است، تفاوت دارد.
Question 37Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
در مصاحبه بالینی، تفکیک «خلق» (mood) از «عاطفه» (affect) بر چه پایه‌ای است؟
- خلق همیشه ناهنجار است و عاطفه همیشه بهنجار
- خلق حالت هیجانی پایدار و درونی است و عاطفه بیان بیرونی و قابل مشاهده هیجان Correct answer.
- عاطفه پایدارتر از خلق است و در طول هفته تغییر نمی‌کند
- خلق فقط با پرسشنامه سنجیده می‌شود و عاطفه با مشاهده
Explanation
خلق گزارش درونی و پایدار بیمار از حالت هیجانی است، در حالی که عاطفه بیان بیرونی و قابل مشاهده هیجان در لحظه معاینه است. این تفکیک به ارزیابی هماهنگی و دامنه پاسخ هیجانی کمک می‌کند.
Question 38Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
بیماری می‌گوید: «صدایی که می‌شنوم فکر خودم است که بلند پخش می‌شود.» این تجربه کدام پدیده است؟
- توهم شنوایی واقعی
- هذیان کنترل
- وسواس فکری
- پدیده بلند شدن فکر (thought echo) Correct answer.
Explanation
بلند شدن فکر یا اکوی فکر، تجربه شنیدن افکار خود به‌صورت صدا است و در فهرست علائم درجه یک اسکیزوفرنی جای می‌گیرد. بیمار منبع فکر را خود می‌داند، ولی آن را به‌شکل شنیداری تجربه می‌کند.
Question 39Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام مورد، نمونه‌ای از «هذیان گزند و آسیب با محتوای عجیب» (bizarre persecutory delusion) است؟
- بیمار معتقد است همکارانش در محل کار علیه او توطئه می‌کنند
- بیمار معتقد است همسایه‌ها درباره او حرف می‌زنند
- بیمار معتقد است در محل کار او را تحقیر می‌کنند
- بیمار معتقد است دولت با کاشتن تراشه در مغزش افکار او را می‌خواند Correct answer.
Explanation
هذیان گزند و آسیب عجیب محتوایی دارد که از نظر امکان‌پذیری فیزیکی ناممکن یا نامعقول است، مانند کاشتن تراشه در مغز برای خواندن افکار. هذیان‌های گزند و آسیب غیرعجیب به موقعیت‌های واقعی مانند توطئه یا تحقیر در محیط کار مربوط‌اند.
Question 40Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
«توقف فکر» (thought blocking) در معاینه روانی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
- بیمار در میانه گفتار ناگهان متوقف می‌شود و پس از سکوت، موضوعی نامرتبط را آغاز می‌کند Correct answer.
- بیمار به پرسش‌ها پاسخ نمی‌دهد و سکوت کامل اختیار می‌کند
- بیمار با سرعت زیاد و بدون توقف صحبت می‌کند
- بیمار واژه‌های جملات را جابه‌جا می‌کند و ترتیب دستوری را از دست می‌دهد
Explanation
توقف فکر قطع ناگهانی جریان گفتار است که بیمار آن را به‌عنوان خالی شدن ذهن تجربه می‌کند و اغلب پس از سکوت با موضوعی نامرتبط ادامه می‌دهد. این پدیده با کندی یا پرگویی ساده تفاوت دارد و در اسکیزوفرنی دیده می‌شود.
Question 41Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
بیماری معتقد است که او مسئول زلزله‌ای است که هزاران کیلومتر دورتر رخ داده است. این باور در کدام دسته قرار می‌گیرد؟
- هذیان عظمت
- هذیان انتساب Correct answer.
- هذیان حسادت
- هذیان گناه
Explanation
هذیان انتساب یا خودانتسابی، نسبت دادن رویدادهای بیرونی به خود است، مانند مسئول دانستن خود برای زلزله‌ای دور. این باور با هذیان عظمت که درباره توانایی یا هویت ویژه است، هم‌پوشانی دارد اما محور آن انتساب رویداد بیرونی به خود است.
Question 42Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام عبارت، «بی‌تفاوتی عاطفی» (blunted affect) را دقیق‌تر توصیف می‌کند؟
- نوسان شدید خلق در فاصله چند ساعت
- ناهماهنگی میان محتوای گفتار و بیان هیجانی
- کاهش دامنه و شدت بیان هیجانی در چهره، صدا و حرکات Correct answer.
- بیان هیجانی شدید و غیرقابل مهار
Explanation
بی‌تفاوتی عاطفی کاهش دامنه و شدت بیان هیجانی است که در چهره، لحن صدا و حرکات بدنی دیده می‌شود. این علامت منفی با ناهماهنگی عاطفه یا نوسان خلق تفاوت دارد.
Question 43Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
در معاینه وضعیت روانی، بیمار می‌گوید: «همه چیز را می‌فهم، ولی هیچ چیز برایم مهم نیست؛ نه خوشحال می‌شوم نه غمگین.» این توصیف بیشتر با کدام پدیده همخوان است؟
- افسردگی با خلق غمگین
- اضطراب انتظاری
- بی‌حسی عاطفی (emotional blunting) Correct answer.
- بی‌تفاوتی نسبت به بیماری (anosodiaphoria)
Explanation
بی‌حسی عاطفی تجربه درونی کاهش پاسخ هیجانی است که بیمار آن را به‌صورت نبود احساس لذت یا غم گزارش می‌کند. این تجربه با نمایش بیرونی کاهش‌یافته عاطفه متفاوت است، هرچند ممکن است هم‌زمان دیده شود.
Question 44Psychopathology, phenomenology, and psychiatric interviewing/diagnostic formulation
کدام گزینه، تفاوت اصلی «توهم» (hallucination) با «شبه‌توهم» (pseudohallucination) را بیان می‌کند؟
- شبه‌توهم در فضای درونی و با آگاهی از غیرواقعی بودن تجربه می‌شود، در حالی که توهم در فضای بیرونی و با کیفیت واقع‌نمایی ادراک می‌شود Correct answer.
- شبه‌توهم ارادی است و توهم غیرارادی
- شبه‌توهم همیشه شنوایی است و توهم همیشه بینایی
- توهم فقط در اسکیزوفرنی دیده می‌شود و شبه‌توهم در افسردگی
Explanation
شبه‌توهم تجربه‌ای ادراک‌مانند در فضای درونی ذهن است که فرد معمولاً آگاهی دارد واقعی نیست، در حالی که توهم کیفیت ادراک بیرونی و واقع‌نمایی دارد. این تمایز به ارزیابی ماهیت تجربه و نه صرفاً حیطه حسی بستگی دارد.
Question 45Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
بر اساس DSM-5، برای تشخیص اسکیزوفرنی حداقل چه مدت از علائم فعال (هذیان، توهم، گفتار آشفته) باید تداوم داشته باشد؟
- یک ماه Correct answer.
- دو هفته
- شش ماه
- سه ماه
Explanation
DSM-5 تداوم علائم فعال را حداقل یک ماه (یا کمتر در صورت درمان موفق) و تداوم کلی اختلال را حداقل شش ماه شرط می‌داند. دوره شش‌ماهه شامل فاز علائم فعال و علائم باقیمانده یا پیش‌درآمد است.
Question 46Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
کدام اختلال با علائم سایکوتیک که بین یک روز تا یک ماه طول می‌کشد و سپس بازگشت کامل به عملکرد پیشین مشخص می‌شود؟
- اختلال سایکوتیک کوتاه Correct answer.
- اسکیزوفرنی
- اسکیزوفرنی‌فرم
- اختلال هذیانی
Explanation
اختلال سایکوتیک کوتاه با تداوم علائم بیش از یک روز و کمتر از یک ماه و بازگشت کامل به سطح عملکرد قبل از بیماری تعریف می‌شود. اسکیزوفرنی‌فرم بین یک تا شش ماه و اسکیزوفرنی بیش از شش ماه طول می‌کشد.
Question 47Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
در اسکیزوفرنی، کدام دسته علائم معمولاً پیش‌آگهی بدتر و پاسخ ضعیف‌تر به درمان antipsychotic را پیش‌بینی می‌کند؟
- توهم شنوایی
- علائم مثبت
- علائم منفی Correct answer.
- هذیان گزند و آسیب
Explanation
علائم منفی مانند بی‌تفاوتی عاطفی، آلودگی و کاهش اراده به درمان antipsychotic کمتر پاسخ می‌دهند و با عملکرد ضعیف‌تر و پیش‌آگهی بدتر همراه‌اند. علائم مثبت معمولاً به دارو بهتر پاسخ می‌دهند.
Question 48Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
خانمی ۲۴ ساله با هذیان گزند و آسیب، توهم شنوایی و گفتار آشفته از سه هفته پیش مراجعه کرده و عملکرد شغلی‌اش افت کرده است. کدام تشخیص محتمل‌تر است؟
- اختلال سایکوتیک کوتاه
- اسکیزوفرنی
- اسکیزوفرنی‌فرم Correct answer.
- اختلال دوقطبی با ویژگی‌های سایکوتیک
Explanation
وقتی علائم فعال بیش از یک ماه ولی کمتر از شش ماه ادامه داشته باشند، تشخیص اسکیزوفرنی‌فرم مطرح می‌شود. در این بیمار مدت سه هفته از ملاک یک‌ماهه اختلال سایکوتیک کوتاه گذشته و هنوز به آستانه شش‌ماهه اسکیزوفرنی نرسیده است.
Question 49Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
کدام یافته بالینی بیشتر مشخصه اسکیزوفرنی با شروع بسیار زودرس (پیش از ۱۳ سالگی) است؟
- عدم وجود علائم منفی
- پاسخ کامل و پایدار به antipsychotic نسل اول
- نادر بودن و پیش‌آگهی بدتر با اختلال شناختی بارزتر Correct answer.
- بروز بیشتر در دختران و پیش‌آگهی بهتر
Explanation
اسکیزوفرنی با شروع بسیار زودرس نادر است و نسبت به شروع بزرگسالی پیش‌آگهی بدتر، اختلال شناختی و علائم منفی بارزتر و پاسخ درمانی ضعیف‌تری دارد. پسران بیشتر مبتلا می‌شوند.
Question 50Psychotic disorders and schizophrenia spectrum
کدام عامل محیطی با افزایش خطر اسکیزوفرنی در فرزندان ارتباط مستند دارد؟
- مصرف زیاد ویتامین D در بارداری
- عفونت مادر در سه‌ماهه اول بارداری Correct answer.
- شیردهی طولانی مادر
- وزن بالای هنگام تولد
Explanation
عفونت‌های ویروسی مادر در دوران بارداری، به‌ویژه در سه‌ماهه اول و دوم، با افزایش خطر اسکیزوفرنی در فرزند همراه‌اند. این یافته از فرضیه منشأ عصبی-تکاملی حمایت می‌کند.