Iran CPA Exam key terms
Iran CPA Exam · Get comfortable with the vocabulary.
- صورتهای مالی اساسی
- Related: استانداردهای حسابداری ایران, تجدید ارائه صورتهای مالی
مجموعه گزارشهای پایه شامل صورت وضعیت مالی، صورت سود و زیان، صورت جریانهای نقدی و یادداشتهای توضیحی که عملکرد و وضعیت مالی واحد تجاری را برای استفادهکنندگان بیرونی نشان میدهد.
- استانداردهای حسابداری ایران
- Related: صورتهای مالی اساسی, صورتهای مالی تلفیقی
مجموعه الزامات مصوب سازمان حسابرسی که نحوه شناسایی، اندازهگیری، ارائه و افشای اقلام صورتهای مالی را تعیین میکند و مبنای قضاوت حسابرس و تهیهکننده است.
- صورتهای مالی تلفیقی
- Related: کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه, استانداردهای حسابداری ایران
صورتهایی که داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینههای شرکت اصلی و شرکتهای تحت کنترل را بهصورت یک واحد اقتصادی واحد ارائه میکند و معاملات درونگروهی حذف میشود.
- کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه
- Related: صورتهای مالی تلفیقی, روش ارزش ویژه
کنترل مشترک یعنی تقسیم قراردادی کنترل یک فعالیت اقتصادی میان چند طرف؛ نفوذ قابل توجه یعنی قدرت مشارکت در تصمیمهای مالی و عملیاتی واحد سرمایهپذیر بدون داشتن کنترل.
- روش ارزش ویژه
- Related: کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه
روش حسابداری سرمایهگذاری که در آن ارزش دفتری سرمایهگذاری با سهم سرمایهگذار از سود یا زیان و سایر تغییرات حقوق صاحبان سهام سرمایهپذیر تعدیل میشود.
- تجدید ارائه صورتهای مالی
- Related: صورتهای مالی اساسی, رویدادهای پس از تاریخ ترازنامه
اصلاح و ارائه دوباره ارقام مقایسهای دوره قبل هنگام کشف اشتباه با اهمیت یا تغییر رویه حسابداری، همراه با افشای ماهیت و اثر اصلاح.
- رویدادهای پس از تاریخ ترازنامه
- Related: تجدید ارائه صورتهای مالی
رویدادهایی که بین تاریخ صورت وضعیت مالی و تاریخ تأیید صورتهای مالی رخ میدهد و به دو دسته تعدیلی و غیرتعدیلی تقسیم میشود.
- کاهش ارزش داراییها
- Related: مبلغ بازیافتنی, استهلاک
فرآیند مقایسه ارزش دفتری دارایی با مبلغ بازیافتنی آن و شناسایی زیان در صورت کاهش، زمانی که ارزش دفتری از مبلغ بازیافتنی بیشتر باشد.
- مبلغ بازیافتنی
- Related: کاهش ارزش داراییها
بیشترِ مبلغ منصفانه پس از کسر هزینه فروش و ارزش اقتصادی در استفاده از دارایی؛ سقفی که ارزش دفتری دارایی نباید از آن فراتر رود.
- استهلاک
- Related: کاهش ارزش داراییها
تخصیص سیستماتیک مبلغ استهلاکپذیر دارایی در طول عمر مفید آن، بر مبنای الگوی مصرف منافع اقتصادی مانند خط مستقیم یا نزولی.
- مالیات بر ارزش افزوده
- Related: اعتبار مالیاتی, اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
مالیات غیرمستقیم چندمرحلهای که بر ارزش افزوده کالا و خدمات در هر مرحله از زنجیره عرضه اعمال میشود و خریدار نهایی بار آن را تحمل میکند.
- اعتبار مالیاتی
- Related: مالیات بر ارزش افزوده, اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده پرداختشده بابت خریدها و هزینههای مرتبط با فعالیت مشمول که از مالیات فروش کسر میشود تا از اخذ مالیات مضاعف جلوگیری شود.
- اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
- Related: مالیات بر ارزش افزوده, اعتبار مالیاتی
فرم دورهای اظهار خوداظهاری مؤدی شامل فروش، خرید، اعتبار مالیاتی قابل کسر و مانده مالیات قابل پرداخت که در مهلت قانونی به سازمان امور مالیاتی تسلیم میشود.
- مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی
- Related: سود مشمول مالیات, معافیت مالیاتی
مالیات مستقیم سالانه بر سود مشمول شرکتهای ایرانی و خارجی فعال در ایران که بر اساس سود دفتری تعدیلشده طبق قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود.
- سود مشمول مالیات
- Related: مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی, هزینههای قابل قبول مالیاتی
سود حسابداری پس از اعمال تعدیلات افزایشی و کاهشی مقرر در قانون مالیاتهای مستقیم، که مبنای محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی است.
- هزینههای قابل قبول مالیاتی
- Related: سود مشمول مالیات, مستندسازی هزینه
هزینههایی که قانون مالیاتهای مستقیم برای محاسبه سود مشمول پذیرفته است؛ هزینههای غیرمرتبط با فعالیت یا فاقد مستندات معتبر قابل قبول نیستند.
- معافیت مالیاتی
- Related: مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی, مستندسازی هزینه
حکم قانونی که بخشی از درآمد یا فعالیت مشخص را از پرداخت مالیات معاف میکند، مانند معافیت صادرات یا فعالیتهای تولیدی در مناطق خاص.
- مستندسازی هزینه
- Related: هزینههای قابل قبول مالیاتی
نگهداری اسناد و مدارک معتبر مانند فاکتور رسمی و رسید پرداخت برای اثبات تحقق و ارتباط هزینه با فعالیت، که شرط پذیرش آن در رسیدگی مالیاتی است.
- ریسک حسابرسی
- Related: مدل ریسک حسابرسی, اهمیت در حسابرسی
خطر ارائه نظر نامناسب حسابرس زمانی که صورتهای مالی بهطور با اهمیت تحریف شدهاند؛ حاصل ریسک ذاتی، ریسک کنترل و ریسک عدم کشف است.
- مدل ریسک حسابرسی
- Related: ریسک حسابرسی, آزمونهای محتوا
رابطه ریسک حسابرسی با ریسک ذاتی و ریسک کنترل و ریسک عدم کشف؛ حسابرس با ارزیابی دو ریسک نخست، دامنه آزمونهای محتوا را تعیین میکند.
- اهمیت در حسابرسی
- Related: ریسک حسابرسی, اظهارنظر حسابرس
آستانه تحریفهایی که میتواند بر تصمیم اقتصادی استفادهکنندگان صورتهای مالی اثر بگذارد؛ مبنای طراحی روشهای حسابرسی و ارزیابی نتایج آنهاست.
- آزمونهای محتوا
- Related: مدل ریسک حسابرسی, شواهد حسابرسی
روشهایی شامل آزمون جزئیات و روشهای تحلیلی که حسابرس برای کسب شواهد کافی و مناسب درباره صحت اقلام صورتهای مالی اجرا میکند.
- شواهد حسابرسی
- Related: آزمونهای محتوا, تأییدیه خارجی
اطلاعات مورد استفاده حسابرس برای رسیدن به نتیجهگیریهایی که مبنای اظهارنظر او قرار میگیرد؛ باید کافی و مناسب، یعنی دارای کیفیت مرتبط و قابل اتکا باشد.
- تأییدیه خارجی
- Related: شواهد حسابرسی
شاهد کتبی مستقیم از طرف سوم درباره مانده یا معاملهای مشخص، مانند تأییدیه بانک یا مشتری، که از نظر حسابرس قابل اتکاتر از شواهد داخلی است.
- اظهارنظر حسابرس
- Related: اهمیت در حسابرسی, استقلال حسابرس
نتیجهگیری رسمی حسابرس درباره درست بودن صورتهای مالی که میتواند مقبول، مشروط، مردود یا عدم اظهارنظر باشد و در گزارش حسابرسی درج میشود.
- استقلال حسابرس
- Related: اظهارنظر حسابرس
وضعیت ذهنی و ظاهری فارغ از منافع، روابط یا فشارهایی که میتواند قضاوت حرفهای حسابرس را در ارائه نظر بیطرفانه تحت تأثیر قرار دهد.
- هزینهیابی سفارش کار
- Related: هزینهیابی مرحلهای, نرخ جذب سربار
سیستم هزینهیابی که هزینههای مواد، دستمزد و سربار را برای هر سفارش یا کار مشخص جمعآوری میکند و برای تولید غیرتکراری و سفارشی مناسب است.
- هزینهیابی مرحلهای
- Related: هزینهیابی سفارش کار, واحدهای معادل
سیستم هزینهیابی برای تولید انبوه و یکنواخت که هزینهها در هر مرحله تولید جمع و بر واحدهای معادل تقسیم میشود تا بهای تمامشده واحد تعیین شود.
- نرخ جذب سربار
- Related: هزینهیابی سفارش کار, سربار جذبشده
نرخ از پیش تعیینشده برای تخصیص هزینههای سربار به محصولات، معمولاً بر مبنای ساعت کار مستقیم یا ساعت ماشین، که اختلاف آن با سربار واقعی تعدیل میشود.
- سربار جذبشده
- Related: نرخ جذب سربار
مبلغ هزینه سربار تخصیصیافته به محصولات با ضرب نرخ جذب در مبنای جذب واقعی؛ تفاوت آن با سربار واقعی، سربار کم یا بیش جذبشده است.
- واحدهای معادل
- Related: هزینهیابی مرحلهای
تعداد واحدهای تکمیلشده فرضی که بیانگر میزان کار انجامشده روی واحدهای نیمهتمام است و مبنای محاسبه بهای تمامشده در هزینهیابی مرحلهای است.
- نقطه سربهسر
- Related: حاشیه ایمنی, هزینههای ثابت و متغیر
سطح فروشی که در آن کل درآمد با کل هزینههای ثابت و متغیر برابر میشود و سود عملیاتی صفر است؛ مبنای تحلیل حساسیت و برنامهریزی سود.
- حاشیه ایمنی
- Related: نقطه سربهسر
تفاوت بین فروش واقعی یا پیشبینیشده و فروش نقطه سربهسر؛ نشان میدهد فروش تا چه اندازه میتواند کاهش یابد بدون آنکه شرکت زیانده شود.
- هزینههای ثابت و متغیر
- Related: نقطه سربهسر
هزینه ثابت در محدوده فعالیت معین با تغییر حجم تولید تغییر نمیکند؛ هزینه متغیر متناسب با حجم فعالیت تغییر میکند. تفکیک آنها پیشنیاز تحلیل سربهسر است.
- ارزش فعلی خالص
- Related: نرخ بازده داخلی, هزینه سرمایه
تفاوت ارزش فعلی جریانهای نقدی ورودی و خروجی یک طرح با استفاده از نرخ تنزیل مناسب؛ اگر مثبت باشد طرح از نظر مالی پذیرفتنی است.
- نرخ بازده داخلی
- Related: ارزش فعلی خالص, هزینه سرمایه
نرخ تنزیلی که ارزش فعلی خالص طرح را صفر میکند؛ معیار تصمیمگیری سرمایهگذاری که با هزینه سرمایه مقایسه میشود.
- هزینه سرمایه
- Related: ارزش فعلی خالص, اهرم مالی
میانگین موزون هزینه بدهی و حقوق صاحبان سهام شرکت که حداقل بازده مورد انتظار سرمایهگذاران و نرخ تنزیل مناسب برای ارزیابی طرحهاست.
- اهرم مالی
- Related: هزینه سرمایه, نسبتهای نقدینگی
استفاده از بدهی در ساختار سرمایه؛ با افزایش آن بازده مورد انتظار سهامداران و همزمان ریسک مالی شرکت بالا میرود.
- نسبتهای نقدینگی
- Related: اهرم مالی
شاخصهایی مانند نسبت جاری و نسبت آنی که توانایی شرکت در تأمین تعهدات کوتاهمدت از داراییهای جاری را نشان میدهند.
- کنترل داخلی
- Related: تفکیک وظایف, حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی
فرآیندی که مدیریت برای دستیابی به اهداف عملیاتی، گزارشگری مالی قابل اتکا و رعایت قوانین طراحی میکند و شامل محیط کنترلی، ارزیابی ریسک و فعالیتهای کنترلی است.
- تفکیک وظایف
- Related: کنترل داخلی
اصل کنترلی که بر اساس آن مسئولیت مجاز کردن، ثبت و نگهداری دارایی میان افراد مختلف تقسیم میشود تا امکان تقلب و اشتباه کاهش یابد.
- حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی
- Related: کنترل داخلی, امضای الکترونیکی
ارزیابی کنترلهای عمومی و کاربردی فناوری اطلاعات، از جمله کنترل دسترسی، پشتیبانگیری و صحت پردازش، برای اطمینان از قابل اتکا بودن دادهها و گزارشهای مالی.
- امضای الکترونیکی
- Related: حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی
نشانه داده پیامی که در محیط رایانهای به یک پیام متصل میشود و هویت امضاکننده و تمامیت محتوای آن را قابل اثبات میکند.
- ورشکستگی
- Related: مسئولیت مدیران شرکت
وضعیت تاجری که از پرداخت دیون خود متوقف شده است؛ در قانون تجارت با صدور حکم دادگاه و طی مراحل تصفیه داراییها اداره میشود.
- مسئولیت مدیران شرکت
- Related: ورشکستگی
تعهد مدیران به رعایت قانون، اساسنامه و مصوبات مجامع و پاسخگویی در برابر شرکت و اشخاص ثالث در صورت تخلف یا تقصیر در انجام وظایف.