Iran CPA Exam study materials
Iran CPA Exam study resources

Iran CPA Exam key terms

Iran CPA Exam · Get comfortable with the vocabulary.

صورتهای مالی اساسی

مجموعه گزارشهای پایه شامل صورت وضعیت مالی، صورت سود و زیان، صورت جریانهای نقدی و یادداشتهای توضیحی که عملکرد و وضعیت مالی واحد تجاری را برای استفادهکنندگان بیرونی نشان میدهد.

Related: استانداردهای حسابداری ایران, تجدید ارائه صورتهای مالی
استانداردهای حسابداری ایران

مجموعه الزامات مصوب سازمان حسابرسی که نحوه شناسایی، اندازهگیری، ارائه و افشای اقلام صورتهای مالی را تعیین میکند و مبنای قضاوت حسابرس و تهیهکننده است.

Related: صورتهای مالی اساسی, صورتهای مالی تلفیقی
صورتهای مالی تلفیقی

صورتهایی که داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینههای شرکت اصلی و شرکتهای تحت کنترل را بهصورت یک واحد اقتصادی واحد ارائه میکند و معاملات درونگروهی حذف میشود.

Related: کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه, استانداردهای حسابداری ایران
کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه

کنترل مشترک یعنی تقسیم قراردادی کنترل یک فعالیت اقتصادی میان چند طرف؛ نفوذ قابل توجه یعنی قدرت مشارکت در تصمیمهای مالی و عملیاتی واحد سرمایهپذیر بدون داشتن کنترل.

Related: صورتهای مالی تلفیقی, روش ارزش ویژه
روش ارزش ویژه

روش حسابداری سرمایهگذاری که در آن ارزش دفتری سرمایهگذاری با سهم سرمایهگذار از سود یا زیان و سایر تغییرات حقوق صاحبان سهام سرمایهپذیر تعدیل میشود.

Related: کنترل مشترک و نفوذ قابل توجه
تجدید ارائه صورتهای مالی

اصلاح و ارائه دوباره ارقام مقایسهای دوره قبل هنگام کشف اشتباه با اهمیت یا تغییر رویه حسابداری، همراه با افشای ماهیت و اثر اصلاح.

Related: صورتهای مالی اساسی, رویدادهای پس از تاریخ ترازنامه
رویدادهای پس از تاریخ ترازنامه

رویدادهایی که بین تاریخ صورت وضعیت مالی و تاریخ تأیید صورتهای مالی رخ میدهد و به دو دسته تعدیلی و غیرتعدیلی تقسیم میشود.

Related: تجدید ارائه صورتهای مالی
کاهش ارزش داراییها

فرآیند مقایسه ارزش دفتری دارایی با مبلغ بازیافتنی آن و شناسایی زیان در صورت کاهش، زمانی که ارزش دفتری از مبلغ بازیافتنی بیشتر باشد.

Related: مبلغ بازیافتنی, استهلاک
مبلغ بازیافتنی

بیشترِ مبلغ منصفانه پس از کسر هزینه فروش و ارزش اقتصادی در استفاده از دارایی؛ سقفی که ارزش دفتری دارایی نباید از آن فراتر رود.

Related: کاهش ارزش داراییها
استهلاک

تخصیص سیستماتیک مبلغ استهلاکپذیر دارایی در طول عمر مفید آن، بر مبنای الگوی مصرف منافع اقتصادی مانند خط مستقیم یا نزولی.

Related: کاهش ارزش داراییها
مالیات بر ارزش افزوده

مالیات غیرمستقیم چندمرحلهای که بر ارزش افزوده کالا و خدمات در هر مرحله از زنجیره عرضه اعمال میشود و خریدار نهایی بار آن را تحمل میکند.

Related: اعتبار مالیاتی, اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
اعتبار مالیاتی

مالیات بر ارزش افزوده پرداختشده بابت خریدها و هزینههای مرتبط با فعالیت مشمول که از مالیات فروش کسر میشود تا از اخذ مالیات مضاعف جلوگیری شود.

Related: مالیات بر ارزش افزوده, اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده

فرم دورهای اظهار خوداظهاری مؤدی شامل فروش، خرید، اعتبار مالیاتی قابل کسر و مانده مالیات قابل پرداخت که در مهلت قانونی به سازمان امور مالیاتی تسلیم میشود.

Related: مالیات بر ارزش افزوده, اعتبار مالیاتی
مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

مالیات مستقیم سالانه بر سود مشمول شرکتهای ایرانی و خارجی فعال در ایران که بر اساس سود دفتری تعدیلشده طبق قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود.

Related: سود مشمول مالیات, معافیت مالیاتی
سود مشمول مالیات

سود حسابداری پس از اعمال تعدیلات افزایشی و کاهشی مقرر در قانون مالیاتهای مستقیم، که مبنای محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی است.

Related: مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی, هزینههای قابل قبول مالیاتی
هزینههای قابل قبول مالیاتی

هزینههایی که قانون مالیاتهای مستقیم برای محاسبه سود مشمول پذیرفته است؛ هزینههای غیرمرتبط با فعالیت یا فاقد مستندات معتبر قابل قبول نیستند.

Related: سود مشمول مالیات, مستندسازی هزینه
معافیت مالیاتی

حکم قانونی که بخشی از درآمد یا فعالیت مشخص را از پرداخت مالیات معاف میکند، مانند معافیت صادرات یا فعالیتهای تولیدی در مناطق خاص.

Related: مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی, مستندسازی هزینه
مستندسازی هزینه

نگهداری اسناد و مدارک معتبر مانند فاکتور رسمی و رسید پرداخت برای اثبات تحقق و ارتباط هزینه با فعالیت، که شرط پذیرش آن در رسیدگی مالیاتی است.

Related: هزینههای قابل قبول مالیاتی
ریسک حسابرسی

خطر ارائه نظر نامناسب حسابرس زمانی که صورتهای مالی بهطور با اهمیت تحریف شدهاند؛ حاصل ریسک ذاتی، ریسک کنترل و ریسک عدم کشف است.

Related: مدل ریسک حسابرسی, اهمیت در حسابرسی
مدل ریسک حسابرسی

رابطه ریسک حسابرسی با ریسک ذاتی و ریسک کنترل و ریسک عدم کشف؛ حسابرس با ارزیابی دو ریسک نخست، دامنه آزمونهای محتوا را تعیین میکند.

Related: ریسک حسابرسی, آزمونهای محتوا
اهمیت در حسابرسی

آستانه تحریفهایی که میتواند بر تصمیم اقتصادی استفادهکنندگان صورتهای مالی اثر بگذارد؛ مبنای طراحی روشهای حسابرسی و ارزیابی نتایج آنهاست.

Related: ریسک حسابرسی, اظهارنظر حسابرس
آزمونهای محتوا

روشهایی شامل آزمون جزئیات و روشهای تحلیلی که حسابرس برای کسب شواهد کافی و مناسب درباره صحت اقلام صورتهای مالی اجرا میکند.

Related: مدل ریسک حسابرسی, شواهد حسابرسی
شواهد حسابرسی

اطلاعات مورد استفاده حسابرس برای رسیدن به نتیجهگیریهایی که مبنای اظهارنظر او قرار میگیرد؛ باید کافی و مناسب، یعنی دارای کیفیت مرتبط و قابل اتکا باشد.

Related: آزمونهای محتوا, تأییدیه خارجی
تأییدیه خارجی

شاهد کتبی مستقیم از طرف سوم درباره مانده یا معاملهای مشخص، مانند تأییدیه بانک یا مشتری، که از نظر حسابرس قابل اتکاتر از شواهد داخلی است.

Related: شواهد حسابرسی
اظهارنظر حسابرس

نتیجهگیری رسمی حسابرس درباره درست بودن صورتهای مالی که میتواند مقبول، مشروط، مردود یا عدم اظهارنظر باشد و در گزارش حسابرسی درج میشود.

Related: اهمیت در حسابرسی, استقلال حسابرس
استقلال حسابرس

وضعیت ذهنی و ظاهری فارغ از منافع، روابط یا فشارهایی که میتواند قضاوت حرفهای حسابرس را در ارائه نظر بیطرفانه تحت تأثیر قرار دهد.

Related: اظهارنظر حسابرس
هزینهیابی سفارش کار

سیستم هزینهیابی که هزینههای مواد، دستمزد و سربار را برای هر سفارش یا کار مشخص جمعآوری میکند و برای تولید غیرتکراری و سفارشی مناسب است.

Related: هزینهیابی مرحلهای, نرخ جذب سربار
هزینهیابی مرحلهای

سیستم هزینهیابی برای تولید انبوه و یکنواخت که هزینهها در هر مرحله تولید جمع و بر واحدهای معادل تقسیم میشود تا بهای تمامشده واحد تعیین شود.

Related: هزینهیابی سفارش کار, واحدهای معادل
نرخ جذب سربار

نرخ از پیش تعیینشده برای تخصیص هزینههای سربار به محصولات، معمولاً بر مبنای ساعت کار مستقیم یا ساعت ماشین، که اختلاف آن با سربار واقعی تعدیل میشود.

Related: هزینهیابی سفارش کار, سربار جذبشده
سربار جذبشده

مبلغ هزینه سربار تخصیصیافته به محصولات با ضرب نرخ جذب در مبنای جذب واقعی؛ تفاوت آن با سربار واقعی، سربار کم یا بیش جذبشده است.

Related: نرخ جذب سربار
واحدهای معادل

تعداد واحدهای تکمیلشده فرضی که بیانگر میزان کار انجامشده روی واحدهای نیمهتمام است و مبنای محاسبه بهای تمامشده در هزینهیابی مرحلهای است.

Related: هزینهیابی مرحلهای
نقطه سربهسر

سطح فروشی که در آن کل درآمد با کل هزینههای ثابت و متغیر برابر میشود و سود عملیاتی صفر است؛ مبنای تحلیل حساسیت و برنامهریزی سود.

Related: حاشیه ایمنی, هزینههای ثابت و متغیر
حاشیه ایمنی

تفاوت بین فروش واقعی یا پیشبینیشده و فروش نقطه سربهسر؛ نشان میدهد فروش تا چه اندازه میتواند کاهش یابد بدون آنکه شرکت زیانده شود.

Related: نقطه سربهسر
هزینههای ثابت و متغیر

هزینه ثابت در محدوده فعالیت معین با تغییر حجم تولید تغییر نمیکند؛ هزینه متغیر متناسب با حجم فعالیت تغییر میکند. تفکیک آنها پیشنیاز تحلیل سربهسر است.

Related: نقطه سربهسر
ارزش فعلی خالص

تفاوت ارزش فعلی جریانهای نقدی ورودی و خروجی یک طرح با استفاده از نرخ تنزیل مناسب؛ اگر مثبت باشد طرح از نظر مالی پذیرفتنی است.

Related: نرخ بازده داخلی, هزینه سرمایه
نرخ بازده داخلی

نرخ تنزیلی که ارزش فعلی خالص طرح را صفر میکند؛ معیار تصمیمگیری سرمایهگذاری که با هزینه سرمایه مقایسه میشود.

Related: ارزش فعلی خالص, هزینه سرمایه
هزینه سرمایه

میانگین موزون هزینه بدهی و حقوق صاحبان سهام شرکت که حداقل بازده مورد انتظار سرمایهگذاران و نرخ تنزیل مناسب برای ارزیابی طرحهاست.

Related: ارزش فعلی خالص, اهرم مالی
اهرم مالی

استفاده از بدهی در ساختار سرمایه؛ با افزایش آن بازده مورد انتظار سهامداران و همزمان ریسک مالی شرکت بالا میرود.

Related: هزینه سرمایه, نسبتهای نقدینگی
نسبتهای نقدینگی

شاخصهایی مانند نسبت جاری و نسبت آنی که توانایی شرکت در تأمین تعهدات کوتاهمدت از داراییهای جاری را نشان میدهند.

Related: اهرم مالی
کنترل داخلی

فرآیندی که مدیریت برای دستیابی به اهداف عملیاتی، گزارشگری مالی قابل اتکا و رعایت قوانین طراحی میکند و شامل محیط کنترلی، ارزیابی ریسک و فعالیتهای کنترلی است.

Related: تفکیک وظایف, حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی
تفکیک وظایف

اصل کنترلی که بر اساس آن مسئولیت مجاز کردن، ثبت و نگهداری دارایی میان افراد مختلف تقسیم میشود تا امکان تقلب و اشتباه کاهش یابد.

Related: کنترل داخلی
حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی

ارزیابی کنترلهای عمومی و کاربردی فناوری اطلاعات، از جمله کنترل دسترسی، پشتیبانگیری و صحت پردازش، برای اطمینان از قابل اتکا بودن دادهها و گزارشهای مالی.

Related: کنترل داخلی, امضای الکترونیکی
امضای الکترونیکی

نشانه داده پیامی که در محیط رایانهای به یک پیام متصل میشود و هویت امضاکننده و تمامیت محتوای آن را قابل اثبات میکند.

Related: حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی
ورشکستگی

وضعیت تاجری که از پرداخت دیون خود متوقف شده است؛ در قانون تجارت با صدور حکم دادگاه و طی مراحل تصفیه داراییها اداره میشود.

Related: مسئولیت مدیران شرکت
مسئولیت مدیران شرکت

تعهد مدیران به رعایت قانون، اساسنامه و مصوبات مجامع و پاسخگویی در برابر شرکت و اشخاص ثالث در صورت تخلف یا تقصیر در انجام وظایف.

Related: ورشکستگی