مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده در آزمون بر قانون جاری (مصوب 1400، لازم‌الاجرا از 1401) و مکانیزم اعتبار مالیاتی زنجیره‌ای استوار است. نرخ هر سال در قانون بودجه تعیین می‌شود؛ پس عدد ثابت را حفظ نکنید و روش محاسبه را یاد بگیرید.
قواعد کلیدی
- مالیات خروجی روی فروش کالا و خدمات مشمول و مالیات ورودی قابل اعتبار برای خریدهای مرتبط با فعالیت اقتصادی.
- مالیات پرداختنی = خروجی منهای اعتبار ورودی؛ مازاد اعتبار قابل استرداد یا انتقال به دوره بعد.
- صادرات با نرخ صفر و امکان استرداد اعتبار؛ کالاها و خدمات معاف، اعتبار ورودی نمی‌دهند.
- تکالیف شکلی: ثبت‌نام و ثبت در سامانه مودیان، صدور صورتحساب الکترونیکی و ارائه صورت معاملات فصلی.
مثال کاربردی
فروش داخلی 5,000 و خرید 3,000 با نرخ 10%. خروجی 500، اعتبار ورودی 300 و پرداختنی 200. اگر 1,000 صادرات با نرخ صفر اضافه شود، خروجی آن صفر است ولی 100 اعتبار مربوط به آن قابل استرداد می‌شود. منطق: اعتبار به فعالیت مشمول گره خورده است، نه به وجود مالیات خروجی.
دام‌های آزمون
- گرفتن اعتبار برای هزینه‌های شخصی یا خریدهای بدون صورتحساب معتبر.
- فرض وجود اعتبار برای فروش معاف.
- نادیده گرفتن تکالیف سامانه مودیان و جریمه‌های آن.