Iran Konkur Art cheat sheet

دوره‌های سبک‌شناسی نثر و نظم: سبک خراسانی (قرن ۴–۶، ساده و حماسی)، سبک عراقی (قرن ۷–۹، عرفانی و آرایه‌محور)، سبک هندی (قرن ۱۰–۱۲، مضمون‌سازی و تشخیص)، سبک بازگشت و دوره معاصر.

آرایه‌های بیانی: تشبیه (وجه شبه، مشبه، مشبه‌به)، استعاره (تشبیه با حذف یک رکن)، مجاز (کاربرد غیرحقیقی با علاقه)، کنایه (معنای دور با امکان معنای نزدیک).

آرایه‌های بدیع لفظی: واج‌آرایی، سجع، جناس (تام/ناقص)، تکرار؛ بدیع معنوی: مراعات نظیر، تضاد، حس‌آمیزی، ایهام، اغراق، تلمیح.

وزن عروضی از تکرار ارکان (فعولن، مفاعیلن، فاعلاتن، مستفعلن، متفاعلن) ساخته می‌شود؛ اختیارات شاعری شامل اِشباع، تسکین، تخفیف و قلب است.

قافیه باید در حرف روی و حرکت پیش از آن مشترک باشد؛ ردیف پس از قافیه تکرار می‌شود و قافیه‌بندی در پایان مصراع اول و همه مصراع‌های زوج است.

شاهکارهای نثر: کلیله و دمنه (ترجمه نصرالله منشی)، گلستان و بوستان سعدی، تاریخ بیهقی، مرزبان‌نامه، قابوس‌نامه، سیاست‌نامه، تذکرة الاولیا.

شاعران شاخص: فردوسی (شاهنامه، بحر متقارب)، خیام (رباعی)، مولوی (مثنوی، بحر رمل مسدس)، حافظ (غزل)، نظامی (خمسه)، نیما یوشیج (شعر نو).

دستور: انواع «را» (مفعولی، حرف اضافه، فک اضافه)، نقش‌های اصلی (نهاد، مفعول، متمم، مسند) و نقش‌های تبعی (بدل، معطوف، تکرار) را از هم تشخیص بده.

اوزان ثلاثی مزید: إفعال، تفعیل، مفاعلة، تفعّل، تفاعل، انفعال، افتعال، استفعال؛ هر وزن معنای خاص خود را دارد (مثلاً استفعال برای طلب).

إعراب: مرفوع (ضمة/واو/ألف)، منصوب (فتحة/یاء/کسره در جمع مؤنث)، مجرور (کسره/یاء/فتحه در ممنوع من الصرف).

الفعل: ماضی، مضارع (مرفوع، منصوب پس از أن/لن/کی، مجزوم پس از لم/لما/لام امر)، امر؛ معلوم و مجهول با تغییر حرکت و حرف.

اسم‌های مشتق: اسم فاعل، اسم مفعول، صیغة المبالغة، اسم التفضیل، اسم المكان و الزمان، اسم الآلة - هر یک وزن ثابت دارد.

الجملة: اسمیة (مبتدا و خبر)، فعلیة (فعل و فاعل و مفعول)؛ جمله‌های وصفیه، حالیه و معطوفه نقش اعرابی مستقل ندارند.

حروف جر و اثر آن‌ها بر اسم بعدی؛ حروف مشبهة بالفعل (إنّ، أنّ، کأنّ، لکنّ، لیت، لعل) اسم را منصوب و خبر را مرفوع می‌کنند.

ترجمه: توجه به فعل مجهول، مفعول مطلق، حال، تمییز و اضافه؛ ساختار «لا»ی نفی جنس و «ما»ی تعجب را درست معادل‌یابی کن.

إعراب تشخیصی: ابتدا نقش واژه را در ساختار جمله مشخص کن، سپس علامت اعراب اصلی یا نیابی را تعیین کن.

ارکان اسلام: شهادتین، نماز، روزه، زکات، حج، جهاد (در فقه شیعه جهاد از فروع دین شمرده می‌شود)؛ ارکان ایمان: توحید، نبوت، معاد.

اصول دین در تشیع: توحید، عدل، نبوت، امامت، معاد؛ فروع دین ده مورد است.

منابع اجتهاد شیعه: قرآن، سنت، عقل، اجماع؛ احکام به واجب، حرام، مستحب، مکروه، مباح و مباح تقسیم می‌شوند.

توحید مراتبی دارد: ذاتی، صفاتی، افعالی و عبادی؛ شرک در برابر هر مرتبه معنا می‌یابد.

نبوت: عصمت پیامبران، خاتمیت پیامبر اسلام، اعجاز قرآن؛ امامت: نص و وصایت، عصمت امام، علم امام.

معاد: برزخ، قیامت، حساب و کتاب، شفاعت، بهشت و جهنم؛ رابطه عمل و جزا در آیات متعدد بیان شده است.

اخلاق اسلامی: فضایل (عدالت، تقوا، صداقت) و رذایل (حسد، غیبت، تکبر)؛ اصل «حسن فعلی و فاعلی» در ارزش‌گذاری اخلاقی.

احکام عملی: شرایط نماز (طهارت، وقت، قبله، مکان مباح)، مبطلات روزه، نصاب زکات و شرایط وجوب حج.

Tenses: present perfect (have/has + past participle) for past actions with present relevance; past simple for finished time; past perfect for the earlier of two past events.

Conditionals: zero (if + present, present), first (if + present, will), second (if + past, would), third (if + had + p.p., would have + p.p.).

Passive voice: be + past participle; keep the tense of the active verb and promote the object to subject.

Relative clauses: defining clauses take no commas and allow 'that'; non-defining clauses use commas and never 'that'.

Reported speech: shift tense back one step; change pronouns and time/place words (now → then, today → that day, here → there).

Modals: must (obligation), should (advice), might (possibility), can't (logical impossibility), needn't (absence of necessity).

Vocabulary in context: use prefixes (un-, dis-, mis-) and suffixes (-tion, -ment, -able) to infer meaning; collocations beat single-word guesses.

Reading strategy: locate the topic sentence, then match question keywords to paraphrases in the passage rather than identical words.

هنر پیش از تاریخ ایران: سفال‌های منقوش تپه سیلک و شوش، پیکره‌های گلی الهه‌مادر، فلزکاری لرستان با نقش جانوران.

هنر هخامنشی: تخت جمشید با پلکان آپادانا، نقش برجسته‌های خراج‌گزاران، ستون‌های بلند و سرستون دوگاو؛ تأثیر مصر و بین‌النهرین.

هنر ساسانی: طاق کسری، نقش برجسته‌های طاق بستان، بشقاب‌های نقره‌ای شکار شاه، پارچه‌های ابریشمی با نقوش ساسانی.

هنر اسلامی ایران: مسجد جامع اصفهان با چهار ایوان، گنبد سلطانیه، کاشی‌کاری و مقرنس؛ خوشنویسی به‌عنوان هنر اصلی.

نگارگری ایران: مکتب هرات (بهزاد)، مکتب تبریز صفوی (شاهنامه طهماسبی)، مکتب اصفهان (رضا عباسی)؛ ویژگی: فضای دوبعدی و رنگ نمادین.

هنر اروپا: یونان (تناسبات کلاسیک)، بیزانس (موزاییک و طلا)، گوتیک (قوس جناغی و پنجره رنگی)، رنسانس (پرسپکتیو خطی).

دوره‌های جدید: باروک (کنتراست نور و سایه)، رمانتیسم (احساس و طبیعت)، امپرسیونیسم (نور و رنگ لحظه‌ای)، کوبیسم (تجزیه فرم).

معماری معاصر: باهاوس (فرم تابع عملکرد)، سبک بین‌المللی، معماری ارگانیک رایت، دیکانستراکتیویسم.

پرسپکتیو یک‌نقطه‌ای: خط افق و نقطه گریز روی آن؛ همه خطوط عمود بر سطح تصویر موازی می‌مانند.

پرسپکتیو دو نقطه‌ای: دو نقطه گریز روی خط افق؛ برای نمایش گوشه اجسام مکعبی به کار می‌رود.

تناسبات سر و بدن انسان بالغ حدود ۷ تا ۸ برابر ارتفاع سر است؛ در کودک نسبت سر بزرگ‌تر است.

سایه‌پردازی: منبع نور، سایه شخصی (روی جسم) و سایه افتاده (روی سطح) را از هم جدا کن؛ جهت سایه افتاده مخالف جهت نور است.

کروکی و طراحی سریع: خطوط راهنما، محور تقارن و اشکال پایه (دایره، بیضی، مکعب) پیش از جزئیات.

قانون ارزش‌ها: تیرگی و روشنی نسبی است؛ با قرار دادن دو ارزش کنار هم تفاوتشان تشدید می‌شود.

آناتومی سطحی: نقاط کلیدی مانند جناغ، تاج خاصره، قوزک و آرنج را برای استقرار فرم بدن بشناس.

ترکیب‌بندی تصویر: مرکز توجه، تعادل، ریتم و فضای منفی؛ خطوط هدایت‌کننده چشم ناظر را کنترل می‌کنند.

عناصر بصری: نقطه، خط، سطح، حجم، بافت، رنگ، نور و فضا؛ هر ترکیب از ترکیب این عناصر ساخته می‌شود.

رنگ‌های اصلی نور (RGB): قرمز، سبز، آبی؛ رنگ‌های اصلی مواد رنگی (CMY): فیروزه‌ای، سرخابی، زرد.

مکمل هر رنگ در چرخه ۱۲ بخشی روبه‌روی آن است؛ مجاورت مکمل‌ها کنتراست شدید می‌سازد.

خواص رنگ: فام، ارزش (روشنایی) و اشباع (خلوص)؛ تغییر هر یک ادراک رنگ را تغییر می‌دهد.

تعادل: متقارن، نامتقارن و شعاعی؛ تعادل نامتقارن با وزن بصری جبران می‌شود.

ریتم از تکرار منظم یا نامنظم عناصر پدید می‌آید؛ تنوع بدون وحدت آشفتگی می‌سازد.

کنتراست‌ها: تیرگی-روشنی، سرد-گرم، بافت، اندازه، جهت و شکل؛ کنتراست همزمان ادراک رنگ مجاور را تغییر می‌دهد.

نسبت طلایی حدود ۱٫۶۱۸ و در ترکیب‌بندی برای تقسیم فضا به کار می‌رود.

مشتق توابع پایه: (xⁿ)′=nxⁿ⁻¹، (sin x)′=cos x، (cos x)′=−sin x، (eˣ)′=eˣ، (ln x)′=1/x.

قاعده زنجیره‌ای: (f(g(x)))′=f′(g(x))·g′(x)؛ مشتق ضرب: (uv)′=u′v+uv′؛ تقسیم: (u/v)′=(u′v−uv′)/v².

انتگرال: ∫xⁿdx=xⁿ⁺¹/(n+1)+C برای n≠−1؛ ∫sin x dx=−cos x+C؛ ∫eˣdx=eˣ+C.

مثلثات: sin²x+cos²x=1، sin2x=2sin x cos x، cos2x=cos²x−sin²x؛ قانون سینوس‌ها a/sinA=b/sinB=c/sinC.

هندسه تحلیلی: فاصله دو نقطه √((x₂−x₁)²+(y₂−y₁)²)؛ شیب خط (y₂−y₁)/(x₂−x₁)؛ معادله دایره (x−a)²+(y−b)²=r².

حرکت با شتاب ثابت: v=v₀+at، x=x₀+v₀t+½at²، v²=v₀²+2aΔx.

قوانین نیوتن: F=ma؛ اصطکاک f=μN؛ وزن W=mg با g≈۹٫۸ m/s².

انرژی و کار: W=Fd cosθ؛ انرژی جنبشی ½mv²؛ انرژی پتانسیل گرانشی mgh؛ پایستگی انرژی مکانیکی در نبود اصطکاک.

سازمان ملل متحد در ۱۹۴۵ تأسیس شد؛ شورای امنیت پنج عضو دائمی با حق وتو دارد: آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین.

ایران عضو سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)، اوپک، جنبش عدم تعهد و سازمان همکاری شانگهای است.

تقسیمات کشوری ایران: استان، شهرستان، بخش، دهستان؛ استان‌های مرزی و مراکز آن‌ها را بشناس.

تاریخ معاصر ایران: انقلاب مشروطه ۱۲۸۵، ملی شدن نفت ۱۳۲۹، انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، پایان جنگ ۱۳۶۷.

جغرافیای ایران: بلندترین قله دماوند، دریاچه ارومیه، خلیج فارس، کویر لوت و کویر مرکزی؛ آب‌وهوای چهارگانه.

سازمان‌های بین‌المللی اقتصادی: صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، سازمان تجارت جهانی (WTO).

مفاهیم اجتماعی: فرهنگ، جامعه‌پذیری، قشر‌بندی، تحرک اجتماعی، نهادهای اجتماعی و کارکردهای آن‌ها.

حقوق شهروندی: قانون اساسی، قوای سه‌گانه، وظایف مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان.

تفکر واگرا (گیلفورد): سیالی، انعطاف، ابتکار و بسط؛ در برابر تفکر همگرا با یک پاسخ درست.

تکنیک‌های ایده‌یابی: بارش مغزی (بدون نقد در مرحله اول)، نقشه ذهنی، اسکمپر (جانشینی، ترکیب، انطباق، بزرگ‌نمایی، کاربرد دیگر، حذف، بازآرایی).

مراحل فرایند خلاق: آماده‌سازی، نهفتگی، اشراق (بینش)، ارزیابی و تحقق.

تمرین ادراک بصری: یافتن شکل‌های پنهان، تکمیل نقاشی ناتمام، تبدیل لکه به تصویر، تشخیص شکل از زمینه.

قوانین گشتالت: نزدیکی، مجاورت، تشابه، تداوم، بستن (closure) و شکل-زمینه؛ مبنای ادراک ترکیب‌بندی.

خلاقیت هنری با اصل «تنوع در عین وحدت» سنجیده می‌شود؛ راه‌حل‌های متعدد برای یک مسئله طراحی ارزش دارند.

بازتعریف مسئله: تغییر قالب یا کارکرد یک شیء (مثلاً استفاده دوباره از بطری به‌عنوان گلدان) نمونه تفکر خلاق است.

نقد اثر هنری: توصیف، تحلیل، تفسیر و داوری؛ داوری بدون توصیف و تحلیل معتبر نیست.