Fimm daga ferð með farþega, ofhlaðna tösku og gamlan hjálm
Þú átt að fara í fimm daga ferð um Vestfirði með farþega. Hjólið er 650 cc og leyfileg heildarþyngd þess er 400 kg; hjólið sjálft er 210 kg. Þú ert 90 kg, farþeginn 65 kg og farangurinn 20 kg í hliðartöskum og 12 kg í 45 l afturtösku sem er fest aftarlega á farangursgrindinni. Dekkjálfti er stilltur samkvæmt handbók fyrir einn ökumann: 2,2 bar að framan og 2,5 bar að aftan. Afturdekkið er með 2 mm munsturdýpt. Keðjan er með 30 mm slaka og framleiðandinn segir 20–30 mm. Farþeginn er með lánaðan hjálm sem er stærri en hann, keyptan notaðan og geymdan í skúr í tvö ár. Það er 8 °C og spáð er rigningu og hviðum á fjallvegum. Þú hefur ekki ekið með farþega áður á þessu hjóli. Ferðin hefst klukkan 08:00 og fyrsti áfanginn er 180 km.
1. Reiknaðu út hvort farþegi og farangur séu innan leyfilegrar þyngdar og útskýrðu hvaða afleiðingar það hefur fyrir aksturinn þótt þúfarir ekki yfir mörkin.
Read the worked answer
Reikningurinn: 210 kg (hjólið) + 90 kg (þú) + 65 kg (farþegi) + 20 kg (hliðartöskur) + 12 kg (aftartaska) = 397 kg. Leyfilegt er 400 kg, svo þú ert með 3 kg af skorðu.
Af hverju þetta er samt vandamál:
- Öxulþyngd getur farið yfir mörk þótt heildin standist. Farþegi og 12 kg taska sitja bæði aftarlega, svo afturásin ber mun meira en framásin.
- Vogararmurinn: taska sem er fest aftan við afturás lyftir framhjólinu. Framhjólið stýrir og bremsar mest, svo minni þungi á framdekk = lélegt grip, flökur í hraða og lengri hemlunarvegalengd.
- Fjöðrun og dekk eru að vinna á mörkum sínum hálfan daginn í rigningu.
Ráðið: léttu á og færðu þungan farangur niður og fram, hafðu afturtöskuna létta (helst undir 5 kg), og athugaðu hámarksálag á farangursgrindinni. Það er betra að skilja eitthvað eftir heima en að keyra 180 km á mörkunum.
2. Hvaða stillingar og búnað þarftu að fara yfir áður en lagt er af stað, og hvers vegna skiptir dekkið máli?
Read the worked answer
Fjöðrun: stilltu forspennu aftan (og framan ef hún er stillanleg) fyrir ökumann, farþega og farangur samkvæmt handbókinni. Óstillt fjöðrun gefur þér lága afturenda, létt stýri og óstöðugleika í hviðum.
Dekkjálfti: hækkaðu þrýstinginn í samræmi við leiðbeiningar framleiðanda fyrir fullferð - venjulega um 0,2–0,3 bar ofan á einstaklingsgildið, sem hér þýðir um 2,4 og 2,8 bar. Athugaðu áður en hjólið er hlaðið, í köldum dekkjum.
Keðjan: 30 mm er í efri mörkum og fer yfir ef hún er mæld með farþega á hjólinu. Stilltu hana nær 25 mm og smyrðu.
Afturdekkið með 2 mm: það er nánast slétt. Með 397 kg á blautum Vestfjarðavegi dugar það ekki - vatnsplánun og lækkandi grip í beygjum eru fyrirfram gefin. Skiptu um dekk fyrir ferð, ekki eftir hana.
Annað: stilltu framljósið niður þegar hjólið er hlaðið svo þú blindaðir ekki mótvegandi umferð, og farðu yfir bremsuklossana og bremsuvökvann.
3. Hvaða kröfur þarftu að gera til hjálms og búnaðar farþegans, og hvernig undirbýrðu farþegann fyrir fyrsta daginn?
Read the worked answer
Hjálmurinn: notaður hjálmur af óþekktum uppruna er áhættuspil. Polystýrenfóðrið í hjálmi getur þjappast saman við högg eða langa geymslu í kulda og raka, og þá ver hjálmurinn ekki höfuðið þótt hann líti vel út. Sá hér er líka of stór, en hjálmur sem skolbyltist á höfðinu ver hjá þér minna en enginn hjálmur. Farþeginn á að fá hjálm sem passar þétt, með ósködduðu skel, heilum ólum og gler sem er ekki rispað, og með ECE-merkingu.
Búnaðurinn: vatnsheldur jakki og buxur, hanskar, stígvél og eitthvað um hálsinn. Farþeginn verður að ná fótum sínum vel á fótpallana - annars getur hann ekki haldið sér stöðugum í beygjum.
Undirbúningur fyrir fyrsta daginn: farðu yfir hvernig á að setjast á (aðeins þegar þú segir til), hvernig á að halla sér með þér í beygjum, að hreyfa sig ekki skyndilega og að hafa hendurnar á handfangi farþegans eða um mittið á þér. Farðu stutta æfingarferð áður en þú hleður fullum farangri, því bæði þú og hjólið eruð að venjast nýrri þyngd.