Judge Qualification Exam (Kazakhstan) key terms

Конституция нормаларының соттар мен өзге органдардың қызметінде заңға қосымша сілтемесіз тікелей қолданылуы; сот конституциялық норманы істі шешуге негіз ете алады.

Қазақстандағы конституциялық бақылау органы; заңдар мен өзге нормативтік актілердің Конституцияға сәйкестігін, сондай-ақ референдум сұрақтарын тексереді және қорытынды береді.

Нормативтік актілердің және мемлекеттік органдар шешімдерінің негізгі заңға сәйкестігін тексеру жүйесі; Конституцияның үстемдігін қамтамасыз етеді және актіні жарамсыз деп тануға әкелуі мүмкін.

Әкімшілік органның жеке тұлғаға қатысты әкімшілік акті қабылдау, орындау және оны қайта қарау тәртібі; қатысушылардың құқықтары мен міндеттерін айқындайды.

Әкімшілік орган қабылдаған, жеке тұлғаның құқықтарына, міндеттеріне немесе мүдделеріне қатысты жеке сипаттағы ресми шешім; ол заңды күшіне енген соң орындалуға тиіс.

Жеке тұлғаның әкімшілік органның әрекетіне, әрекетсіздігіне немесе актісіне жоғары тұрған органға не сотқа жүгіну арқылы құқығын қорғау тәсілі.

Мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардың шешімдерін сот тәртібімен тексеру жүйесі; жеке тұлғаның мемлекет алдындағы құқықтарын қорғауға бағытталған.

Заң талаптарын бұза отырып жасалған мәміленің құқықтық салдарларын жою туралы сот шешімі; тараптар бастапқы жағдайға қайтарылады.

Азаматтық құқық субъектілерінің құқықтық салдар туғызуға бағытталған әрекеті; жазбаша немесе ауызша нысанда жасалып, тараптардың құқықтары мен міндеттерін белгілейді.

Затты иелену, пайдалану және оған билік ету мүмкіндігін беретін азаматтық құқық; иесі өз мүлкін заң шеңберінде қорғай алады.

Тергеу аяқталғаннан кейін прокурор бекітетін, айыпталушыға тағылған айыптың мәнін, дәлелдерді және істі сотқа жіберу негізін көрсететін процессуалдық құжат.

Қылмыстық іс жүргізуде айыпталушының сотқа келуін және тергеудің жүргізілуін қамтамасыз ету үшін қолданылатын мәжбүрлеу шарасы, мысалы кепіл, үйқамақ немесе қамауға алу.

Сот талқылауының дәлелдемелерді зерттеу бөлігі; тараптардың жауаптары, куәлардың айғақтары және сараптама қорытындылары осы кезеңде тексеріледі.

Судьяның тәуелсіздігін, қолсұғылмаушылығын және өкілеттігін айқындайтын конституциялық-құқықтық жағдай; ол заңда белгіленген кепілдіктермен қорғалады.

Судьяның қызметте және қоғамда ұстануға тиіс моральдық-кәсіби мінез-құлық ережелері; әділдік, тәуелсіздік және сыртқы ықпалға қарсы тұру талаптарын қамтиды.

Судьяны қызметіне байланысты жауапкершілікке тартудың ерекше тәртібі; ол судьяның тәуелсіздігін қамтамасыз етуге арналған кепілдік.

Салық органының салық төлеушінің есептілігі мен қызметінің заңдылығын тексеру жөніндегі іс-шарасы; қорытындысы бойынша қосымша салық салу немесе айыппұл қолданылуы мүмкін.

Салық төлеуші мен салық органы арасындағы салық салу, тексеру нәтижелері немесе айыппұлдар жөніндегі келіспеушілік; ол әкімшілік және сот тәртібімен шешіледі.

Жер учаскесін иелену, пайдалану немесе жалға алу мүмкіндігін беретін құқық; ол мемлекеттік актімен немесе шартпен ресімделеді және жер заңнамасымен реттеледі.

Жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек қатынастарын реттейтін келісім; жұмыс орны, еңбекақы және еңбек жағдайлары сияқты талаптарды белгілейді.

Жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек шартын, еңбекақыны немесе жұмыстан шығаруды қолдану жөніндегі келіспеушілік; келісу комиссиясында немесе сотта қаралады.

Шығармашылық қызмет нәтижелеріне және оларды дараландыратын құралдарға құқық; авторлық құқық, патент және тауар белгісі осы салаға жатады.

Тауарлар мен қызметтерді басқалардан ажырататын белгі; тіркелгеннен кейін иесіне оны пайдалануға айрықша құқық береді және қорғауға жатады.

Мемлекеттер немесе халықаралық ұйымдар жасасқан жазбаша келісім; Қазақстан оны ратификациялаған жағдайда ұлттық заңнамадан басым күшке ие болуы мүмкін.

Мемлекеттің халықаралық шартқа өзінің соңғы келісімін білдіретін рәсімі; ол шарттың мемлекет үшін заңды күшке енуіне негіз болады.

Сот шешімінің қабылданған қорытындының негіздерін, зерттелген дәлелдемелерді және қолданылған құқық нормаларын түсіндіретін бөлігі; ол шешімнің дәйектілігін көрсетеді.

Шешімнің материалдық және процессуалдық құқық нормаларына сәйкес қабылдануы; бұзылған жағдайда жоғары сатыдағы сот оны өзгертуі немесе жоюы мүмкін.

Лауазымды тұлғаның жеке мүддесі мен қызметтік міндеттері арасындағы қайшылық; ол әділ шешімге күмән туғызады және оны хабарлау талап етіледі.

Лауазымдық өкілеттікті жеке пайда үшін теріс пайдалану немесе пара беру арқылы заңдылықты бұзу; ол қылмыстық және әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғады.

Іс материалдарын, хабарламаларды және сот актілерін электрондық жүйе арқылы құру, жіберу және сақтау тәртібі; қағаз құжат айналымын қысқартады.

Электрондық құжаттың авторын анықтауға және оның өзгермегенін растауға мүмкіндік беретін криптографиялық құрал; ол қағаз қолтаңбамен теңестіріледі.

Адамның жеке өміріне қатысты ақпаратты заңсыз жинаудан, таратудан және пайдаланудан қорғау жөніндегі құқықтық және ұйымдастырушылық шаралар жиынтығы.

Ақпараттың құпиялылығын, тұтастығын және қолжетімділігін қамтамасыз ететін шаралар жүйесі; сот жүйесінде деректердің тарапсыз бұзылуынан қорғайды.