Жазылым (Writing)
Жазылым: не тексереді
Жазылым бөлімі хат, эссе, пікір немесе қысқа мәтін құрастыру арқылы ойды жазбаша жеткізуді тексереді. Бағалауда мазмұн, құрылым, лексикалық байлық, грамматикалық дұрыстық және емле ескеріледі.
Негізгі ережелер
- Жоспар құрыңыз: кіріспе, негізгі бөлім (2–3 дәлел), қорытынды.
- Байланыстырғыштар: «біріншіден», «сонымен қатар», «алайда», «сондықтан», «қорыта айтқанда».
- Ресми хатта сыпайы түрді қолданыңыз: «Құрметті...», «Сізге өтініш білдіремін», «Алғысымды білдіремін».
- Әр абзацта бір негізгі ой болсын.
- Сөз санын тапсырмада көрсетілген шекте ұстаңыз.
Мысал
Тақырып: «Ғаламтордың пайдасы мен зияны». Жоспар: кіріспе - ғаламтордың екі жағы бар; негізгі - пайдасы (ақпарат, байланыс), зияны (уақыт жоғалту, жалған ақпарат); қорытынды - саналы пайдалану керек. Үлгі: «Біріншіден, ғаламтор ақпаратты жылдам табуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ол алыстағы туыстармен байланысты сақтайды. Алайда шексіз отыру уақытты жоғалтады. Сондықтан оны саналы пайдалану қажет.» Себебі: әр сөйлем бір ойды білдіреді, байланыстырғыштар аргументті анықтайды, қорытынды кіріспемен үндеседі.
Қателіктер
- Тақырыптан ауытқу.
- Жалпы сөздермен («жақсы», «нашар») шектелу.
- Бір сөзді қайталау.
- Ресми хатта «сен» түрін қолдану.
- Емле мен тыныс белгілерін елемеу.