Sintaksis, punktuatsiya, tekst bağlantılılığı hem düzeltmäk
Sintaksis hem punktuatsiya
Bu bölüm cümle kuruluşunu, noktalama işaretlerini, tekst içinde bağlantıyı hem yanlışları düzeltmeyi test eder. Amaç yalnız doğru cümle değil, birbirine bağlı, akıcı bir tekst kurmak.
Temel kurallar
- Cümlede özne hem yüklem uyumlu olmalı; gizli özne varsa yüklemden anlaşılmalı.
- Düz cümlede sıra genelde özne + tümleç + yüklem; vurgu için sıra değişebilir.
- «ama», «fakat», «çünkü», «ki» gibi bağlayıcılardan önce uygun yerde virgül qoyulur.
- Sıralı cümlelerde virgül, bitmiş cümlelerde nokta kullan; virgülle iki bağımsız cümleyi bitirme.
- Bağlantılılık için adıl, bağlayıcı, söz tekrarı hem eş anlamlılar kullanılır.
Örnek
İki cümle: «Hava soğuktu. Biz yola çıktık.» Bunları birleştir: «Hava soğuktu, ama biz yola çıktık.» Düşünme: iki fikir arasında karşıtlık var; «ama» karşıtlık bağlayıcısıdır; ondan önce virgül gerekir. «Biz» adılı özneyi açık eder, bağlantıyı güçlendirir. Eğer sebep olsaydı «çünkü» uygun olurdu: «Yola çıkmadık, çünkü hava soğuktu.»
Tuzaklar
- İki tam cümleyi yalnız virgülle bağlamak.
- «ama» hem «çünkü» bağlayıcılarını karıştırmak.
- Adılı gereksiz yere tekrarlayıp tekstı ağırlaştırmak.
- Düzeltmede yalnız sözü değiştirmek, cümle sırasını bozmak.
- Noktalama işaretini anlamı değiştirecek yere qoymak.