Mongolian Bar Exam key terms

Үндсэн хуулийн шүүх хууль, тогтоомж болон бусад эрх зүйн акт Үндсэн хуульд нийцэж байгаа эсэхийг шалгаж, нийцэхгүй бол хүчингүй болгох үйл ажиллагаа.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн хэрэгжилтийг хангах, хууль тогтоомжийн Үндсэн хуульд нийцэх эсэхийг шийдвэрлэх бүрэн эрхтэй тусгай шүүх байгууллага.

Үндсэн хууль улсын бусад бүх хууль, эрх зүйн актаас дээгүүр зэрэглэгдэх бөгөөд тэдгээр нь Үндсэн хуульд нийцсэн байх ёстой гэсэн зарчим.

Үндсэн хуулиар иргэн бүрд олгогдсон, төрөөс хүндэтгэж хамгаалах үүрэгтэй амьдрах, хөдөлмөрлөх, үзэл бодлоо илэрхийлэх зэрэг үндсэн эрх, эрх чөлөө.

Эрх бүхий байгууллагаас тогтоосон дэг журмын дагуу баталсан, нийтээр дагаж мөрдөх заавал хүчинтэй албан ёсны баримт бичиг.

Хоёр буюу түүнээс дээш этгээд эрх, үүрэг үүсгэх, өөрчлөх, эсвэл цуцлах зорилгоор харилцан зөвшөөрөлцсөн тохиролцоо.

Этгээд гэрээ байгуулах, гэрээнээс үүсэх эрх, үүргийг бие даан хэрэгжүүлэх хууль зүйн боломж буюу иргэний эрх зүйн чадамж.

Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ талууд гэрээнд заасан нөхцөл, хугацаа, хэмжээний дагуу бүрэн, зохих ёсоор биелүүлэх үйлдэл.

Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй буюу зохих ёсоор биелүүлээгүй талд хүлээлгэх, хохирлыг нөхөн төлөх зэрэг иргэний эрх зүйн хариуцлага.

Бусдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд учруулсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр бүрэн нөхөн төлөх иргэний эрх зүйн үүрэг.

Иргэний эрх зүйн маргааныг иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмын дагуу хянан шийдвэрлэх эрх бүхий шүүх.

Иргэний хэргийн шүүхэд хандан эрхээ сэргээлгэх, үүрэг гүйцэтгүүлэх зорилгоор гаргасан, хуульд заасан шаардлагыг хангасан албан ёсны бичиг баримт.

Шүүхэд гаргах бичиг баримт, нотлох баримтыг хуульд заасан хэлбэр, агуулгын шаардлагад нийцүүлэн бэлтгэх, ирүүлэх үйл ажиллагаа.

Гэмт хэрэгтэн үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэг гэж үзэх хуульд заасан объект, объектив тал, субъект, субъектив тал гэсэн дөрвөн шинж тэмдгийн цогц.

Гэмт хэрэг үйлдэгчийн сэтгэл зүйн хандлага буюу санаатай, болгоомжгүй байдлыг илэрхийлэх, гэмт хэргийн бүрэлдэхүүний дотоод шинж.

Эрүүгийн хуулиар тодорхой үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцож, түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр тогтоосон хориг.

Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдэд эрүүгийн хуульд заасан төрөл, хэмжээний хэлбэрээр хүлээлгэсэн албадан саатуулах арга хэмжээ.

Гэмт хэрэг үйлдсэн эсэх, буруутай эсэхийг тогтооход шүүх, мөрдөн байцаагчийн хуульд заасан журмаар цуглуулж, шалгасан мэдээлэл.

Эрүүгийн хэргийн урьдчилсан шатанд мөрдөн байцаагч гэмт хэргийн нөхцөл байдлыг тогтоож, нотлох баримт цуглуулах хуульд заасан үйл ажиллагаа.

Захиргааны байгууллага, албан тушаалтан хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд гаргасан, тодорхой этгээдийн эрх, үүрэгт хамаарах нэг талын шийдвэр.

Захиргааны байгууллагаас хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу гаргасан, эрх зүйн үр дагавар үүсгэх албан ёсны шийдвэрлэлт.

Дээд шатны байгууллага, албан тушаалтан захиргааны акт, шийдвэрийн хууль ёсны байдал, үндэслэлийг шалгаж, зөрчлийг арилгах үйл ажиллагаа.

Захиргааны байгууллагын акт, шийдвэр, эс үйлдэхүйн эсрэг иргэн, байгууллагын гаргасан гомдлыг хянан шийдвэрлэх эрх бүхий шүүх.

Дүрмийн сан нь хувьцаа эзэмшигчдийн оруулсан хөрөнгөөр бүрдэх, хувьцаа эзэмшигчид нь хязгаарлагдмал хариуцлага хүлээх аж ахуйн нэгжийн хэлбэр.

Хувьцаат компанийн хувьцааг эзэмшиж, улмаар ногдол ашиг авах, хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаар санал өгөх эрх бүхий этгээд.

Компани байгуулагчдын оруулсан хөрөнгийн үнэлгээгээр бүрдэх, компанийн үйл ажиллагааны санхүүгийн баталгаа болох үндсэн хөрөнгийн хэмжээ.

Ажилтан, ажил олгогчийн хооронд байгуулсан, ажилтан тодорхой ажил гүйцэтгэж, ажил олгогч хөдөлмөрийн хөлс төлөх үүрэг хүлээсэн тохиролцоо.

Ажилтны гүйцэтгэсэн ажлын хэмжээ, чанарт үндэслэн ажил олгогчийн төлөх мөнгөн урамшуулал буюу хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс доошгүй төлбөр.

Ажилтан хуульд заасан үндэслэлээр тодорхой хугацаанд ажилгүй байх, ажлын байр, дундаж хөлсөө хадгалан авах эрх.

Төрөөс иргэдийг өндөр наслах, хөдөлмөрийн чадвар алдах, хүүхэд төрүүлэх зэрэг эрсдэлээс хамгаалах, тэтгэвэр, тэтгэмж олгох тогтолцоо.

Хуульд заасан журмын дагуу эрэгтэй, эмэгтэй хоёрын хооронд байгуулагдсан, эхнэр, нөхрийн эрх, үүргийг үүсгэх гэр бүлийн эрх зүйн холбоо.

Эхнэр, нөхөр гэрлэхээс өмнө буюу гэрлэсний дараа байгуулсан, эд хөрөнгийн эрх, үүргийг тодорхойлсон тохиролцоо.

Нас барсан этгээдийн эд хөрөнгө, эрх, үүргийг хууль буюу гэрээслэлийн дагуу өвлөгчдөд шилжүүлэх эрх зүйн журам.

Этгээд нас барсны дараа эд хөрөнгөө хэнд, яаж шилжүүлэхийг хуульд заасан хэлбэрээр илэрхийлсэн нэг талын эрх зүйн акт.

Иргэн, хуулийн этгээд газар өмчлөх, эсвэл гэрээний үндсэн дээр тодорхой хугацаанд ашиглах хууль ёсны боломж.

Газар эзэмшигч, ашиглагчийн хооронд байгуулсан, газрыг тодорхой зориулалт, хугацаагаар ашиглах нөхцөлийг тогтоосон гэрээ.

Төлөвлөж буй төсөл, үйл ажиллагаа байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөг урьдчилан тодорхойлж, багасгах арга хэмжээг тодорхойлох үнэлгээ.

Байгаль орчны хууль тогтоомж, норм, стандартын биелэлтийг төрийн эрх бүхий байгууллага шалгаж, зөрчлийг арилгуулах үйл ажиллагаа.

Өмгөөлөгч үйлчлүүлэгчидээ зөвлөгөө өгөх, төлөөлөх явцад мэдсэн мэдээллийг үйлчлүүлэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр задруулахыг хориглох үүрэг.

Өмгөөлөгч мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахдаа дагаж мөрдөх, шударга байдал, бие даасан байдал, үйлчлүүлэгчийн ашиг сонирхлыг дээдэлсэн зан үйлийн дүрэм.

Өмгөөлөгчийн хувийн ашиг сонирхол буюу өөр үйлчлүүлэгчийн ашиг сонирхол одоогийн үйлчлүүлэгчийн ашиг сонирхолтой зөрчилдөх нөхцөл байдал.

Тодорхой баримт, нөхцөл байдалд холбогдох хууль тогтоомжийг хэрэглэн, эрх зүйн дүгнэлт, зөвлөмж гаргасан бичмэл баримт бичиг.

Иргэн, байгууллага шүүхэд хандан эрхээ хамгаалуулах, маргааныг шийдвэрлүүлэх зорилгоор хуульд заасан хэлбэрээр гаргасан бичмэл хүсэлт.