Иргэний эрх зүй ба иргэний хэргийн шүүх ажиллагаа
Энэ хэсэг иргэний эрх зүйн хэлцэл, гэрээ, өмч, хохирол, нэхэмжлэлийн шаардлага ба шүүхийн нотлох үйл ажиллагааг шалгана. Шалгалт ихэвчлэн гэрээний зөрчил, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл, хүчингийн хугацаа, нотлох баримтын хуваарилалтыг хослуулан асуудаг.
Үндсэн дүрэм
- 2002 оны Иргэний хууль: хэлцэл нь хууль ёсны зорилготой, этгээдийн жинхэнэ хүсэл зоригтой байх ёстой; хуульд заасан тохиолдолд хүчин төгөлдөр бус.
- Гэрээ нь санал, зөвшөөрлийн нэгдлээр байгуулагдана; зарим гэрээнд бичгээр байгуулах шаардлагатай.
- Ерөнхий нэхэмжлэл гаргах хүчингийн хугацаа 3 жил; хугацаа дуусахад нэхэмжлэл хангах эрх алдагдана, гэхдээ үүрэг өөрөө устахгүй.
- Иргэний хэргийн шүүхэд нэхэмжлэгч өөрийн шаардлагын үндэслэлийг, хариуцагч эсэргүүцлээ нотолно; шүүх нотлох баримтыг хууль ёсны, хамааралтай, үнэн бодит эсэхээр үнэлнэ.
Ажилласан жишээ
А компани Б компанид 120 сая төгрөгийн тоног төхөөрөмж зарж, Б нь төлбөрөө төлсөн боловч тоног төхөөрөмж гэрээнд заасан чанарт нийцээгүй. Б гэрээг цуцалж, төлбөр, хохирол нэхэмжилсэн. Шинжилгээ: гэрээ байгуулагдсан эсэх, чанарын зөрчил байгаа эсэх, Б хуульд заасан хугацаанд мэдэгдсэн эсэх, хохирол нь зөрчлийн шалтгаантай холбоотой эсэхийг шалгана. Хэрэв чанарын зөрчил ноцтой бол гэрээг цуцлах үндэслэл бий; хүчингийн хугацаа мэдэгдсэн өдрөөс эхэлж тооцогдоно.
Оноо алдах урхи
Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийг маргаантай хэлцэлтэй андуурах; хохирлын хэмжээг үндэслэлгүй өсгөх; нотлох баримтыг шүүх өөрөө цуглуулна гэж үзэх.