Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын эрх зүй
Энэ хэсэг хөдөлмөрийн гэрээ, ажлын цаг, чөлөө, хөдөлмөрийн харилцаа дуусгах, нийгмийн даатгал, хөдөлмөрийн маргааныг шалгана. Шалгалт ихэвчлэн ажил олгогчийн шийдвэр хууль ёсны эсэх, ажилтны нөхөн төлбөр, чөлөөний тооцоог асуудаг.
Үндсэн дүрэм
- 2021 оны Хөдөлмөрийн хууль: хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр байгуулж, ажлын байр, хөлс, ажлын нөхцлийг тодорхойлно.
- Туршилтын хугацаа хуульд заасан хязгаартай; бүх ажилтанд туршилт тогтоож болохгүй.
- Ажлын цаг долоо хоногт 40 цагаас хэтрэхгүй; илүү цагаар ажиллуулахын тулд ажилтны зөвшөөрөл, хуульд заасан нөхцөл шаардлагатай.
- Жилийн үндсэн чөлөө ажлын 15 хоног, ажилласан жилээс хамаарч нэмэгдэнэ; чөлөөний төлбөрийг ажлын өдрийн дундаж хөлсөөр тооцно.
- Ажлаас чөлөөлөх үндэслэл хуульд хатуу заасан; зарим тохиолдолд урьдчилан мэдэгдэх, нөхөн төлбөр олгох шаардлагатай.
Ажилласан жишээ
Ажилтан 3 жил ажилласны дараа орон тоо цөөрсний улмаас ажлаас чөлөөлөгдсөн боловч урьдчилан мэдэгдээгүй, нөхөн төлбөр олгоогүй. Шинжилгээ: орон тоо цөөрсөн нь бодит үндэслэл эсэх, ажилтныг өөр ажлын байранд шилжүүлэх боломж байсан эсэх, хуульд заасан хугацаанд мэдэгдсэн эсэх, нөхөн төлбөрийн хэмжээг шалгана. Мэдэгдэл, нөхөн төлбөрийн зөрчил нь ажлаас чөлөөлөх шийдвэрийг хууль бус болгох үндэслэл.
Оноо алдах урхи
Туршилтын хугацааг ямар ч ажилтанд тогтоож болно гэж үзэх; чөлөөний төлбөрийг календарийн өдрөөр тооцох; ажлаас чөлөөлөх бүх үндэслэлд ижил журам үйлчилнэ гэж үзэх.