Mongolia Physician Licensing Exam study materials
Mongolia Physician Licensing Exam study resources

Mongolia Physician Licensing Exam key terms

Mongolia Physician Licensing Exam · Get comfortable with the vocabulary.

Томуугийн вакцин

Улирлын томуугийн эсрэг жил бүр тариадаг идэвхгүй вакцин; өндөр эрсдэлт бүлэгт хүндрэл, эмнэлэгт хэвтэх магадлалыг бууруулдаг.

Related: Дархлаажуулалтын хуанли, Вакцины хажуугийн урвал
Дархлаажуулалтын хуанли

Насны дагуу ямар вакциныг хэзээ хийхийг тогтоосон улсын зөвлөмж; хоцрогдсон вакциныг нөхөх дүрмийг мөн тодорхойлдог.

Related: Томуугийн вакцин, Вакцины хажуугийн урвал
Вакцины хажуугийн урвал

Вакцин хийсний дараа үүсэх хүсээгүй шинж; ихэвчлэн халуурах, тарих газар хавагнах зэрэг хөнгөн шинжтэй, ховор тохиолдолд хүнд харшил үүсдэг.

Related: Анафилакси, Дархлаажуулалтын хуанли
Анафилакси

Хурдан хөгждөг, амь насанд аюултай харшлын урвал; амьсгалын зам хаагдах, цусны даралт унах шинжтэй бөгөөд адреналиныг яаралтай булчинд тарина.

Related: Вакцины хажуугийн урвал, Сепсийн шок
Сепсийн шок

Халдварын улмаас үүссэн тархсан цусны эргэлтийн дутагдал; шингэн сэргээлт хийсэн ч даралт бага хэвээр байж, лактат ихэсдэг.

Related: Сепсис, Анафилакси
Сепсис

Халдварт үүсэх хяналтгүй хариу урвалын улмаас эрхтний үйл ажиллагаа алдагдах байдал; эрт илрүүлж, антибиотикийг цаг тухайд нь эхлүүлэх нь чухал.

Related: Сепсийн шок, Антибиотикийн эмчилгээний зарчим
Антибиотикийн эмчилгээний зарчим

Тохирох антибиотикийг зөв тунгаар, зөв хугацаанд хэрэглэх дүрэм; эмчилгээг эхлэхээс өмнө сорьц авах, шаардлагагүй хэрэглэлээс зайлсхийхийг шаарддаг.

Related: Антибиотик эсэргүүцэл, Сепсис
Антибиотик эсэргүүцэл

Бактерийн антибиотикт мэдрэмтгий бус болох чадвар; буруу тун, шаардлагагүй хэрэглэлээс үүсч, эмчилгээний сонголтыг хязгаарладаг.

Related: Антибиотикийн эмчилгээний зарчим, Эмнэлгийн халдвар
Эмнэлгийн халдвар

Эмнэлэгт хэвтэх үед шинээр үүссэн халдвар; гар угаах, хамгаалах хэрэгслийг зөв хэрэглэх зэрэг хяналтын арга хэмжээгээр бууруулдаг.

Related: Антибиотик эсэргүүцэл, Гарын эрүүл ахуй
Гарын эрүүл ахуй

Эмнэлгийн ажилтны гар угаах, спиртэн уусмалаар ариутгах стандарт журам; халдвар дамжихаас сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга.

Related: Эмнэлгийн халдвар
Мэдээлэлтэй зөвшөөрөл

Өвчтөн эмчилгээний талаар бүрэн мэдээлэл авч, сайн дураараа зөвшөөрөл өгөх үйл; өвчтөн зөвшөөрөх чадвартай байхыг шаарддаг.

Related: Өвчтөний нууцлал, Эмчийн нууц
Өвчтөний нууцлал

Өвчтөний эрүүл мэндийн мэдээллийг зөвшөөрөлгүйгээр бусдад задруулахгүй байх үүрэг; хуульд тодорхой хязгаарлалттай.

Related: Эмчийн нууц, Мэдээлэлтэй зөвшөөрөл
Эмчийн нууц

Эмчилгээний үед мэдсэн өвчтөний хувийн мэдээллийг хамгаалах эрх зүйн болон ёс зүйн үүрэг; зөвхөн хуулиар зөвшөөрсөн тохиолдолд задруулна.

Related: Өвчтөний нууцлал
Эмнэлгийн яаралтай тусламж

Амь насанд аюултай байдлыг тогтворжуулах зорилготой эхний тусламж; амьсгал, цусны эргэлт, ухамсрыг үнэлж, дараагийн шат руу шилжүүлнэ.

Related: ABCDE үнэлгээ, Сепсийн шок
ABCDE үнэлгээ

Яаралтай өвчтөнийг амьсгалын зам, амьсгал, цусны эргэлт, ухамсрын байдал, бүх биеийн үзлэгийн дарааллаар үнэлэх арга.

Related: Эмнэлгийн яаралтай тусламж
Цусны ерөнхий шинжилгээ

Гемоглобин, лейкоцит, тромбоцит зэрэг цусны үндсэн үзүүлэлтийг тодорхойлдог шинжилгээ; халдвар, цус багадалт, цус алдалтыг илрүүлэхэд тусална.

Related: C-реактив уураг, Цусны үрийн шинжилгээ
C-реактив уураг

Үрэвслийн үед элгэнд үйлдвэрлэгдэж цусанд ихэсдэг уураг; халдвар болон үрэвслийн идэвхийг хянахад ашигладаг ч шалтгааныг заадаггүй.

Related: Цусны ерөнхий шинжилгээ, Сепсис
Цусны үрийн шинжилгээ

Цусанд байгаа бактерийг илрүүлэх зорилгоор цусыг тэжээлт орчинд ургуулах шинжилгээ; антибиотик эхлэхээс өмнө авах нь чухал.

Related: Антибиотикийн эмчилгээний зарчим, Сепсис
Хэт авианы оношилгоо

Өндөр давтамжийн дууны долгионоор эрхтний дүрсийг гаргах, цацраггүй оношилгооны арга; жирэмсний хяналт, хэвлийн эрхтний үнэлгээнд өргөн хэрэглэгддэг.

Related: Жирэмсний хяналт
Компьютер томографи

Олон өнцгөөс авсан рентген зургаас огтлолын дүрс бүтээдэг шинжилгээ; цочмог цус алдалт, гэмтэл, хавдрыг хурдан илрүүлэхэд ашигтай.

Related: Цацрагийн аюулгүй байдал
Цацрагийн аюулгүй байдал

Оношилгооны цацрагийн хэмжээг шаардлагатай хамгийн бага түвшинд байлгах зарчим; жирэмсэн эмэгтэй, хүүхдэд онцгой анхаарна.

Related: Компьютер томографи
Жирэмсний хяналт

Жирэмсний хугацаанд эх, ураг хоёрын байдлыг тогтмол үнэлэх үйлчилгээ; цусны даралт, ургийн өсөлт, шинжилгээг багтаана.

Related: Хэт авианы оношилгоо, Преэклампси
Преэклампси

Жирэмсний 20 долоо хоногийн дараа цусны даралт ихсэж, уураг шээсэнд илрэх байдал; эх, ургийн амь насанд аюултай.

Related: Жирэмсний хяналт, Эклампси
Эклампси

Преэклампси дээр судорогийн уналт нэмэгдсэн байдал; магнийн сульфатаар эмчилж, төрөлтийг хурдасгах шаардлагатай.

Related: Преэклампси
Төрөлтийн дараах цус алдалт

Төрсний дараах 24 цагийн дотор их хэмжээний цус алдах байдал; умайн агшилт сулрах нь хамгийн түгээмэл шалтгаан.

Related: Умайн агшилт сулрах, Шингэн сэргээлт
Умайн агшилт сулрах

Төрсний дараа умай зохих ёсоор агшихгүй байх байдал; төрөлтийн дараах цус алдалтын гол шалтгаан болдог.

Related: Төрөлтийн дараах цус алдалт
Шингэн сэргээлт

Цусны эргэлтийн хэмжээг сэргээхээр судсаар шингэн хийх эмчилгээ; шок, шингэн алдалт, түлэгдэлтийн үед хэрэглэнэ.

Related: Сепсийн шок, Төрөлтийн дараах цус алдалт
Хүүхдийн шингэн алдалт

Хүүхдийн биеийн шингэн, электролит хэвийн хэмжээнээс доош буух байдал; суулгалтын үед түгээмэл бөгөөд амны хөндийн шингэн сэргээлтээр эмчилнэ.

Related: Амны хөндийн шингэн сэргээлт, Шингэн сэргээлт
Амны хөндийн шингэн сэргээлт

Хүүхдийн хөнгөн, дунд зэргийн шингэн алдалтыг амны хөндийн давс-сахар уусмалаар нөхөх арга; эмнэлэгт хэвтэх шаардлагагүй.

Related: Хүүхдийн шингэн алдалт
Хүүхдийн өсөлтийн хяналт

Насны дагуу өндөр, жин, толгойн тойргийг хэмжиж, хэвийн хязгаарт байгаа эсэхийг үнэлэх үйл; хоол тэжээлийн дутагдлыг эрт илрүүлнэ.

Related: Хүүхдийн шингэн алдалт
Хоол тэжээлийн дутагдал

Шаардлагатай шим тэжээл хүрэлцэхгүй байх байдал; жин, өндрийн хоцролт, дархлаа сулрах шинжээр илэрч, хүүхдэд онцгой нөлөөтэй.

Related: Хүүхдийн өсөлтийн хяналт
Артерийн гипертензи

Цусны даралт тогтмол өндөр байх байдал; ихэвчлэн шинжгүй явж, зүрх, тархи, бөөрний хүндрэл үүсгэдэг.

Related: Преэклампси, Гипергликеми
Гипергликеми

Цусан дахь сахарын хэмжээ хэвийн хэмжээнээс ихсэх байдал; чихрийн шижингийн үед түгээмэл бөгөөд урт хугацаанд эрхтний гэмтэл үүсгэдэг.

Related: Артерийн гипертензи, Инсулин
Инсулин

Нойр булчирхайн бета эсээс ялгардаг гормон; цусан дахь глюкозыг эсэд оруулж, түвшинг бууруулна. Чихрийн шижингийн үед эм болгон хэрэглэнэ.

Related: Гипергликеми
Эмийн харилцан үйлчлэл

Хоёр ба түүнээс дээш эм нэгэн зэрэг хэрэглэгдэхэд нэгнийх нь үйлчилгээ өөрчлөгдөх байдал; үр дүн буурах эсвэл хортой нөлөө ихсэх эрсдэлтэй.

Related: Эмийн сөрөг урвал
Эмийн сөрөг урвал

Эмийг зөв хэрэглэсэн ч үүсэх хортой, хүсээгүй нөлөө; шалтгаан-үр дагаврын холбоог үнэлж, шаардлагатай бол эмийг солино.

Related: Эмийн харилцан үйлчлэл
Эмийн бүртгэл

Өвчтөнд өгсөн эм, түүний тун, цагийг тэмдэглэх баримт бичиг; эмчилгээний тасралтгүй байдал, аюулгүй байдлыг хангана.

Related: Эмийн сөрөг урвал
Эмчийн бичлэг

Үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний явцыг албан ёсоор тэмдэглэсэн баримт; хууль зүйн ач холбогдолтой, товч бөгөөд үнэн зөв байх ёстой.

Related: Эмийн бүртгэл, Мэдээлэлтэй зөвшөөрөл
Эрүүл мэндийн боловсрол

Иргэдэд өвчнөөс сэргийлэх, эрүүл амьдрах арга барилыг ойлгуулах үйл ажиллагаа; анхан шатны тусламжийн үндсэн чиглэл.

Related: Анхан шатны тусламж
Анхан шатны тусламж

Өвчтөнтэй хамгийн түрүүнд хандаж, үргэлжилсэн, цогц тусламж үзүүлэх шат; оношилгоо, чиглүүлэлт, урьдчилан сэргийлэлтийг хамарна.

Related: Эрүүл мэндийн боловсрол