MATSEC SEC Maltese key terms

L-isem li bih il-kelliema jsejħu l-lingwa nazzjonali ta' Malta, lingwa Semitika miktuba bl-alfabett Latin li għandha għeruq Għarab u ssellef ħafna mill-Italjan u l-Ingliż.

Familja ta' lingwi li tinkludi l-Għarbi, l-Ebrajk u l-Malti, magħrufa għall-għeruq ta' tliet konsonanti u għall-bini tal-kliem minnhom.

Fil-Malti, sett ta' tliet konsonanti li jġorru t-tifsira bażika ta' kelma; minnu jinbnew forom bħall-verbi u n-nomi permezz ta' vokali u prefissi.

Fi grammatika Maltija, il-vokali li jiddaħħlu bejn il-konsonanti tal-għerq biex jiffurmaw il-kelma, bħall-a u l-i f'kiteb mill-għerq k-t-b.

L-alfabett uffiċjali tal-Malti, ibbażat fuq l-alfabett Latin, b'30 ittra inklużi ċ, ġ, ħ, għ, ie u ż, u mingħajr y.

Kull wieħed mis-simboli tal-alfabett; fil-Malti jinkludu karattri bħal ċ, ġ, ħ u ż li jirrappreżentaw ħsejjes distinti u li jridu jinkitbu b'mod korrett.

Is-sistema ta' kif il-kliem jinkiteb b'mod korrett f'lingwa, inkluż l-użu tal-ittri, tal-ħ u tal-għ, u tal-konvenzjonijiet stabbiliti mill-awtorità tal-lingwa.

Il-korp uffiċjali li jirregola l-użu tal-Malti u jippubblika deċiżjonijiet dwar ortografija u terminoloġija; l-istudenti għandhom ikunu konxji mill-gwida tiegħu.

Il-kelma 'il-' jew 'l-' li titwaħħal mal-bidu tan-nom biex turi li qed jissemma xi ħaġa magħrufa, bħal 'il-ktieb' jew 'l-iskola'.

Il-kelma 'wieħed' jew 'waħda' li tintuża qabel nom biex turi li qed jissemma xi ħaġa mhux speċifika, bħal 'raġel wieħed'.

Kelma li tagħti isem lil persuna, ħaġa, post jew kunċett; fil-Malti n-nomi jistgħu jkunu maskili jew femminili u jinqasmu f'singulari u plural.

Kelma li tiddeskrivi nom billi tagħti kwalità bħal 'kbir', 'sabiħ' jew 'antik'; fil-Malti normalment tiġi wara n-nom u taqbel miegħu fil-ġens u n-numru.

Kelma li tesprimi azzjoni, stat jew proċess, bħal 'jikteb', 'jinsab' jew 'jikber'; fil-Malti l-verb jinbena mill-għerq u jvarja skont il-persuna u ż-żmien.

Il-kategorija li turi meta sseħħ l-azzjoni, bħall-preżent, il-passat u l-futur; fil-Malti l-passat u l-preżent huma forom distinti ħafna.

Il-mod kif verb juri jekk azzjoni hijiex mitmuma, għaddejja jew abitwali; fil-Malti dan jidher f'forom bħall-perfett u l-imperfett.

Forma verbali Maltija li tesprimi azzjoni mitmuma, ġeneralment fil-passat, bħal 'kiteb' mill-għerq k-t-b; hija waħda miż-żewġ forom bażiċi tal-verb.

Forma verbali Maltija li tesprimi azzjoni mhux mitmuma, abitwali jew li għadha għaddejja, bħal 'jikteb'; tintuża wkoll għall-preżent u għall-futur.

Il-kategorija grammatikali li tqassam in-nomi u l-aġġettivi f'maskili u femminili; fil-Malti ħafna nomi femminili jispiċċaw b'-a, imma hemm eċċezzjonijiet.

Il-forma ta' nom jew aġġettiv li turi aktar minn wieħed; fil-Malti jinbena b'suffissi differenti u xi plurali huma irregolari, bħal 'ktieb' u 'kotba'.

Il-forma ta' nom jew aġġettiv li turi persuna jew ħaġa waħda biss, kuntrarju tal-plural; fil-Malti s-singular huwa l-forma bażika li minnha jinbena l-plural.

Kelma li tieħu post in-nom biex tevita r-repetizzjoni, bħal 'hu', 'hi' jew 'huma'; fil-Malti l-pronomi personali jistgħu jitqiegħdu qabel jew wara l-verb.

Suffiss li jitwaħħal ma' verb, nom jew prepożizzjoni biex juri l-persuna, bħal '-ni' f'jaranì jew '-u' f'kitebu.

Kelma li turi r-relazzjoni bejn nom u l-bqija tal-frażi, bħal 'f', 'ma'', 'minn' u 'għal'; fil-Malti ħafna minnhom jingħaqdu ma' suffissi pronominali.

Kelma li tgħaqqad kliem, frażijiet jew sentenzi, bħal 'u', 'imma', 'għax' u 'jekk'; l-użu korrett tagħha huwa importanti fil-kitba.

Unità ta' kitba li tesprimi ħsieb sħiħ u li normalment fiha suġġett u predikat; fil-Malti tibda b'ittra kbira u tispiċċa b'punt jew marka oħra.

Il-parti tas-sentenza li tagħmel l-azzjoni jew li dwarha qed jingħad xi ħaġa, bħal 'it-tifel' f'sentenza bħal 'It-tifel jikteb ittra'.

Il-parti tas-sentenza li tgħid xi ħaġa dwar is-suġġett, ġeneralment il-verb u l-kumpliment tiegħu, bħal 'jikteb ittra' fis-sentenza 'It-tifel jikteb ittra'.

Frażi li t-tifsira tagħha ma tistax tinftiehem mill-kliem waħedhom, bħal 'taqa' x-xita' meta jfisser li qed tagħmel ix-xita; l-għarfien tagħhom huwa importanti fil-fehim.

Għerf popolari qasir u magħruf li jgħaddi minn ġenerazzjoni għall-oħra, bħal proverbi dwar ix-xogħol u s-sabar; jintuża ħafna fil-kitba u fid-diskors.

Xogħol ta' kitba li l-kandidat jipproduċi waħdu fuq tema partikolari, ġeneralment b'daħla, żvilupp u konklużjoni, u li jiġi vvalutat għall-kontenut u l-lingwa.

L-ewwel parti ta' komponiment jew ta' test, li tippreżenta t-tema u tattira l-attenzjoni tal-qarrej qabel ma jiġi żviluppat is-suġġett.

L-aħħar parti ta' komponiment li tiġbor il-ħsibijiet ewlenin u tagħti tmiem xieraq lill-kitba mingħajr ma żżid materjal ġdid.

L-abbiltà li taqra test bil-Malti u tifhem it-tifsira tiegħu, tidentifika l-ideat ewlenin u d-dettalji, u twieġeb mistoqsijiet dwar il-kontenut.

L-abbiltà li tifhem il-Malti mitkellem, bħal xandir jew konverżazzjoni, u twieġeb għall-mistoqsijiet dwar dak li smajt; hija waħda mill-erba' ħiliet tal-lingwa.

L-abbiltà li tesprimi ruħek bil-Malti b'mod ċar u xieraq, kemm f'diskors ippreparat kif ukoll f'konverżazzjoni, b'attenzjoni għall-pronunzja u l-grammatika.

Il-mod kif il-kliem jiġi mitkellem, inklużi ħsejjes partikolari tal-Malti bħall-għ, il-ħ u l-q; pronunzja ċara hija importanti fl-eżami tat-taħdit.

Ġeneru letterarju miktub f'versi, spiss b'rima u b'ritmu, li jesprimi emozzjonijiet u ħsibijiet; il-letteratura Maltija tinkludi poeti magħrufa li l-kandidat għandu jaf.

Il-qbil tal-ħsejjes fl-aħħar tal-versi f'poeżija, bħal 'qalb' u 'alb'; l-analiżi tar-rima hija parti mill-istudju tal-poeżija.

Linja waħda ta' poeżija li fiha numru partikolari ta' sillabi u li flimkien ma' versi oħra tifforma strofa; il-vers huwa l-unità bażika tal-poeżija.

Xogħol narrattiv qasir bil-proża li jiffoka fuq episodju jew karattru wieħed; hija forma komuni fil-letteratura Maltija u tinqara fil-kors tal-letteratura.

Xogħol narrattiv twil bil-proża li jiżviluppa karattri, kunflitti u plott fuq medda twila ta' paġni; huwa ġeneru ewlieni fl-istudju tal-letteratura Maltija.

Kitba mhux f'versi, bħar-rumanzi, in-novelli u l-esejs, li ssegwi l-fluss naturali tas-sentenzi mingħajr il-metru u r-rima tal-poeżija.

Persuna f'xogħol letterarju li l-azzjonijiet u l-kliem tagħha jiżviluppaw il-plott; l-analiżi tal-karattri hija ħila importanti fl-istudju tal-letteratura.

Is-sekwenza tal-avvenimenti f'xogħol narrattiv, mill-bidu sal-kunflitt u s-soluzzjoni; jgħin lill-qarrej jifhem kif l-istorja tiżviluppa.

L-idea ċentrali jew il-messaġġ li xogħol letterarju jesplora, bħall-imħabba, il-ġustizzja jew l-identità; hija differenti mill-plott li huwa s-sekwenza tal-avvenimenti.