SPM Economics cheat sheet

Kos lepas (opportunity cost) ialah nilai barang atau perkhidmatan terbaik yang dilepaskan apabila satu pilihan dibuat; ia wujud kerana sumber terhad.

Masalah asas ekonomi: apa yang hendak dikeluarkan, bagaimana mengeluarkannya, dan untuk siapa dikeluarkan - berpunca daripada kekurangan (scarcity).

Keluk kemungkinan pengeluaran (PPC) cekung ke luar kerana kos lepas meningkat; titik di dalam keluk = pengangguran sumber, di luar = tidak tercapai.

Ekonomi pasaran: harga ditentukan kuasa permintaan dan penawaran; ekonomi campuran menggabungkan mekanisme pasaran dengan campur tangan kerajaan.

Hukum permintaan: kuantiti diminta berubah songsang dengan harga (ceteris paribus); keluk permintaan mencerun ke bawah.

Hukum penawaran: kuantiti ditawarkan berubah selari dengan harga; keseimbangan berlaku apabila kuantiti diminta = kuantiti ditawarkan.

Anjakan keluk berlaku akibat faktor bukan harga (pendapatan, citarasa, harga barang lain, teknologi, kos input); pergerakan sepanjang keluk hanya akibat perubahan harga sendiri.

Keanjalan harga permintaan = %Δ kuantiti diminta ÷ %Δ harga; nilai >1 anjal, <1 tidak anjal, =1 anjal unit.

Barang keperluan dan barang tanpa pengganti cenderung tidak anjal; barang mewah dan berbilang pengganti cenderung anjal.

Permintaan faktor ialah permintaan terbitan (derived demand) - bergantung kepada permintaan barang akhir yang dihasilkan faktor itu.

MRP = MP × P; firma dalam pasaran persaingan sempurna menggaji sehingga MRP = MCF (kadar upah).

Keluk permintaan buruh mencerun ke bawah kerana hukum pulangan berkurangan (MP menurun apabila lebih banyak buruh digunakan).

Sewa ekonomi ialah bayaran melebihi kos peluang faktor; ia wujud apabila penawaran faktor tidak anjal.

Upah wang vs upah benar: upah benar = upah wang ÷ indeks harga, mengukur kuasa beli sebenar.

Jurang upah boleh berpunca daripada perbezaan kemahiran, produktiviti, risiko kerja, kekuatan kesatuan sekerja dan diskriminasi.

Agihan pendapatan diukur melalui nisbah Gini (0 = sama rata sempurna, 1 = ketidaksamaan maksimum) dan Keluk Lorenz.

Kerajaan mengagihkan semula pendapatan melalui cukai progresif, subsidi, bantuan tunai dan perkhidmatan awam percuma.

Fungsi wang: alat perantaraan pertukaran, ukuran nilai, penyimpan nilai, dan piawaian bayaran tertunda.

Wang mestilah tahan lama, mudah dibahagi, mudah dibawa, sukar ditiru dan diterima umum.

Wang fiat tidak mempunyai nilai intrinsik; nilainya terletak pada kepercayaan dan perakuan kerajaan.

Wang M1 = mata wang dalam edaran + deposit semasa; M2 = M1 + deposit simpanan + deposit tetap; M3 = M2 + deposit institusi kewangan lain.

Bank pusat (Bank Negara Malaysia) mengawal bekalan wang melalui operasi pasaran terbuka, nisbah rizab berkanun, kadar diskaun dan kawalan kredit.

Bank perdagangan mencipta wang melalui pemberian pinjaman; pengganda wang = 1 ÷ nisbah rizab (versi ringkas tanpa kebocoran).

Kadar Faedah Asas (BR) menggantikan BLR sejak 2015; kadar pinjaman biasanya dinyatakan sebagai BR + spread.

Permintaan wang terdiri daripada motif transaksi, berjaga-jaga dan spekulasi; kadar faedah ialah kos memegang wang.

Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengukur nilai barang dan perkhidmatan akhir yang dikeluarkan dalam sempadan negara dalam tempoh tertentu.

KDNK benar menggunakan harga tahun asas; KDNK nominal menggunakan harga semasa - perbezaan keduanya ialah inflasi.

KDNK per kapita = KDNK ÷ jumlah penduduk; ia penunjuk kasar taraf hidup, bukan ukuran agihan pendapatan.

Sektor utama (pertanian, perlombongan), sekunder (pembuatan, pembinaan) dan tertier (perkhidmatan) membentuk struktur ekonomi Malaysia; perkhidmatan kini penyumbang terbesar KDNK.

Peralihan struktur ekonomi Malaysia bergerak daripada pertanian dan bijih timah ke pembuatan berorientasikan eksport selepas 1970-an.

Inflasi mengukur kenaikan umum tingkat harga; diukur melalui Indeks Harga Pengguna (IHP) yang menimbang bakul barangan pengguna.

Pengangguran geseran (sedang mencari kerja), struktur (ketidakpadanan kemahiran) dan kitaran (permintaan agregat lemah) berbeza dari segi punca dasar.

Dasar fiskal menggunakan cukai dan perbelanjaan kerajaan; dasar monetari menggunakan bekalan wang dan kadar faedah untuk mempengaruhi permintaan agregat.

Belanjawan defisit berlaku apabila perbelanjaan kerajaan melebihi hasil; ia boleh merangsang ekonomi tetapi menambah hutang negara.

Neraca pembayaran = akaun semasa + akaun modal dan kewangan + ralat dan ketinggalan; jumlah keseluruhan sentiasa seimbang.

Akaun semasa merangkumi imbangan dagangan (eksport tolak import barang), perkhidmatan, pendapatan primer dan pindahan sekunder.

Lebihan dagangan berlaku apabila nilai eksport melebihi import; defisit apabila import melebihi eksport.

Kadar pertukaran asing ditentukan permintaan dan penawaran mata wang dalam pasaran pertukaran asing terapung.

Susut nilai mata wang menjadikan eksport lebih murah dan import lebih mahal; ia cenderung memperbaiki imbangan dagangan jika syarat Marshall-Lerner dipenuhi.

Tarif ialah cukai ke atas import; kuota mengehadkan kuantiti import; kedua-duanya mengurangkan perdagangan bebas.

Blok perdagangan seperti ASEAN dan AFTA mengurangkan halangan tarif antara negara anggota.

Keanjalan harga eksport dan import menentukan sama ada susut nilai mata wang memperbaiki akaun semasa.

Globalisasi meningkatkan aliran barang, modal dan buruh merentas sempadan, tetapi mendedahkan ekonomi domestik kepada kejutan luar.