Pasaran Faktor dan Agihan
Gambaran domain
Pasaran Faktor dan Agihan menguji bagaimana harga faktor pengeluaran-upah, sewa, bunga dan untung-dibentuk, serta cara pendapatan diagihkan antara pemilik faktor. Fokus termasuk permintaan terbitan, hasil produk marginal (MRP) dan keseimbangan pasaran buruh.
Peraturan dan konsep teras
- Permintaan faktor ialah permintaan terbitan: firma meminta buruh kerana buruh menghasilkan output yang boleh dijual.
- MRP = produk marginal (MP) darab harga output. Firma rasional menambah faktor selagi MRP melebihi kos marginal faktor (MRC).
- Keluk permintaan buruh mencerun ke bawah kerana MP menurun apabila lebih banyak buruh digunakan, ceteris paribus.
- Upah keseimbangan ditentukan oleh persilangan permintaan buruh dan penawaran buruh. Kesatuan sekerja boleh menaikkan upah melalui tawar-menawar kolektif, tetapi kesan ke atas guna tenaga bergantung pada keanjalan permintaan buruh.
- Agihan pendapatan: upah kepada buruh, sewa kepada tuan tanah, bunga kepada pemilik modal, untung kepada usahawan. Ketidaksamaan boleh dikurangkan melalui cukai progresif, pendidikan dan latihan.
Contoh berkerja
Sebuah firma menjual output pada RM20 seunit. Pekerja tambahan menghasilkan 5 unit sehari, maka MRP = 5 kali RM20 = RM100. Jika upah harian RM80, firma menambah pekerja kerana MRP melebihi upah. Jika upah naik kepada RM120, firma tidak menambah pekerja kerana MRP kurang daripada upah. Selagi MRP marginal melebihi upah, firma menambah buruh; keputusan dibuat pada margin.
Perangkap markah
Mengelirukan MRP dengan hasil marginal (MR). Menganggap upah lebih tinggi sentiasa mengurangkan guna tenaga tanpa merujuk keanjalan permintaan buruh. Menyatakan permintaan buruh bergantung terus pada harga buruh, bukan pada nilai output. Menukar sewa ekonomi dengan sewa pasaran.