Bangku Koridor 40 Unit: Persentil, Bahan dan Bajet RM180
Sebuah sekolah ingin meletakkan 40 unit bangku tiga tempat duduk di koridor selebar 1.8 m. Laluan minimum yang mesti kekal ialah 1.2 m. Bangku akan diletakkan di bawah lindungan tetapi terkena percikan hujan dan matahari condong pada waktu petang, dan digunakan oleh murid berumur 13–17 tahun. Bajet ialah RM180 seunit termasuk pemasangan. Sekolah membekalkan data antropometri: tinggi popliteal perempuan persentil ke-5 ialah 355 mm, lelaki persentil ke-95 ialah 440 mm; panjang butok-popliteal perempuan persentil ke-5 ialah 400 mm, lelaki persentil ke-95 ialah 480 mm; lebar pinggul lelaki persentil ke-95 ialah 380 mm. Pihak sekolah mencadangkan kayu merbau padu, tetapi kontraktor menyatakan harga bahan itu melebihi bajet jika bangku dibina sepenuhnya daripada merbau. Bangku sedia ada mempunyai rangka keluli yang masih kukuh.
1. Tentukan tinggi tempat duduk, kedalaman tempat duduk dan lebar setiap tempat duduk, serta sahkan sama ada bangku boleh dimuatkan di koridor. Tunjukkan penaakulan persentil.
Read the worked answer
Tinggi tempat duduk: Gunakan persentil ke-5 perempuan (pengguna terpendek) supaya kaki berpijak. 355 mm + 20 mm tebal kasut ≈ 375 mm, dibundarkan kepada 380 mm. Jika tinggi ditetapkan pada 440 mm (persentil ke-95 lelaki), murid terpendek akan tergantung kaki dan tekanan pada paha meningkat.
Kedalaman tempat duduk: Gunakan persentil ke-5 perempuan, panjang butok-popliteal 400 mm. Kedalaman melebihi 400 mm akan menekan belakang lutut pengguna pendek dan menyebabkan mereka duduk ke hadapan. Tetapkan 390–400 mm.
Lebar setiap tempat duduk: Gunakan persentil ke-95 lelaki, lebar pinggul 380 mm, tambah ruang selesa 70 mm → 450 mm. Untuk tiga tempat duduk: 3 × 450 = 1350 mm panjang keseluruhan, ditambah hujung yang dibulatkan.
Semakan koridor: Kedalaman bangku 400 mm. Laluan yang tinggal = 1800 − 400 = 1400 mm, melebihi minimum 1200 mm. Bangku boleh dimuatkan, tetapi hanya jika kedalaman tidak melebihi 400 mm - ini juga menghalang laluan menjadi sempit apabila murid berdiri bercakap di hadapan bangku.
Prinsip: Dimensi yang berkaitan dengan capaian (tinggi, kedalaman) ditentukan oleh pengguna terkecil; dimensi yang berkaitan dengan ruang badan (lebar) ditentukan oleh pengguna terbesar.
2. Bandingkan dua pilihan bahan dalam bajet RM180 dan cadangkan keputusan yang paling wajar.
Read the worked answer
Pilihan A: Merbau padu sepenuhnya
- Kekuatan dan penampilan baik, tahan serpihan jika diselenggara.
- Kelemahan: kos bahan melebihi RM180 seunit; memerlukan minyak kayu setiap tahun (kos buruh berulang); retak dan serpihan apabila terdedah kepada hujan dan matahari; risiko cedera pada serpihan.
- Realiti bajet: 40 unit × RM180 = RM7200. Merbau padu tidak mungkin masuk dalam jumlah ini.
Pilihan B: Papak HDPE kitar semula pada rangka keluli tergalvani sedia ada
- Kelebihan: tidak menyerap air, tidak serpih, warna konsisten, penyelenggaraan hampir sifar, dan boleh dilekatkan pada rangka sedia ada - ini menjimatkan kos paling besar.
- Kelemahan: kurang "kemesraan" estetik berbanding kayu; mengembang sedikit dengan haba, jadi lubang bolt perlu sedikit longgar; permukaan menjadi panas jika terdedah lama kepada matahari - letakkan di bawah lindungan atau pilih warna cerah.
Keputusan yang wajar: Gunakan HDPE pada rangka keluli sedia ada, dengan bolt keluli tahan karat. Ini memenuhi tiga kekangan serentak: bajet, cuaca, dan keselamatan (tiada serpihan). Jika pihak sekolah mahukan rupa kayu, pilih papak HDPE bertekstur kayu dan bukan merbau padu - estetIK dipertahankan tanpa kos penyelenggaraan tahunan. Catatkan andaian ini dalam lukisan kerja supaya kelulusan tidak bergantung pada tekaan.
3. Nyatakan dua risiko keselamatan khusus bagi reka bentuk bangku ini dan kawalan reka bentuk yang sepadan.
Read the worked answer
Risiko 1: Celah antara papak tempat duduk memerangkap jari atau tangan.
- Jika celah 10–20 mm, jari murid kecil boleh tersepit dan sukar dikeluarkan.
- Kawalan: tetapkan celah sama ada kurang daripada 8 mm atau lebih daripada 25 mm; elakkan julat pertengahan. Gunakan pengatur jarak tetap semasa memasang, bukan ukuran mata.
Risiko 2: Tepi tajam, bolt menonjol dan bangku condong.
- Tepi HDPE yang dipotong boleh tajam; bolt yang menonjol boleh mengoyakkan pakaian dan melukai lutut; bangku tanpa penetapan boleh bergerak atau terbalik apabila murid duduk di hujung.
- Kawalan: jejari tepi 2–3 mm pada semua sudut; bolt ditenggelamkan (countersunk) dan penutup plastik; kaki rata dengan pad anti-gelincir; kurangkan jisim di bahagian belakang atau tetapkan kaki hadapan dengan kurungan ke lantai/dinding jika bangku panjang.
Tambahan: Elakkan permukaan yang mengumpul air (beri kecondongan 2–3° ke belakang atau ke hadapan) kerana lopak air di tempat duduk menjadi licin dan punca kulat. Setiap keputusan ini perlu ditunjukkan dalam lukisan terperinci, bukan hanya dalam perbualan.