BWI VMBO KB cheat sheet
BWI VMBO KB · Keep the key ideas within reach.
Bouwen
Baksteenformaat (waalformaat): 210 × 100 × 50 mm. Lagenmaat = steenhoogte + voeg, dus bij 50 mm steen en 12 mm voeg 62 mm, wat ruim 16 lagen per meter geeft.
Halfsteensverband: elke laag verspringt een halve steen ten opzichte van de laag eronder, zodat kopvoegen niet boven elkaar vallen. Kruisverband: kop- en streklagen wisselen elkaar af.
Metselmortel: volumeverhouding 1 deel cement op 3 delen zand voor dragend buitenmetselwerk, 1 op 4 voor niet-dragend werk; kalk of luchtbelvormer verbetert de verwerkbaarheid.
Betonsterkte C20/25: het eerste getal is de karakteristieke cilinderdruksterkte (20 N/mm²), het tweede de kubusdruksterkte (25 N/mm²).
Water-cementfactor (wcf) = massa water / massa cement. Een lagere wcf geeft hogere sterkte en betere vorstbestendigheid, maar ook minder verwerkbaarheid.
Waterpas controleert horizontaal, schietlood of laser controleert verticaal. Bij metselwerk worden beide samen gebruikt om hoeken en lagen te controleren.
Steiger: leuning op circa 1,0 m hoogte, tussenleuning op 0,5 m en een kantplank van minimaal 0,15 m hoog langs de werkvloer.
Fundering aanleggen onder de vorstgrens, in Nederland doorgaans 60 tot 80 cm onder het maaiveld, om opvriezen en scheurvorming te voorkomen.
Rekenen: oppervlakte driehoek = 0,5 × basis × hoogte; inhoud = lengte × breedte × hoogte; 1 m³ = 1.000 liter.
Wonen
Rc = dikte / λ (dikte in m, λ in W/mK); U = 1 / totale warmteweerstand. Een hogere Rc en een lagere U betekenen betere isolatie.
Rekenvoorbeeld: 100 mm steenwol met λ = 0,035 W/mK geeft R = 0,10 / 0,035 ≈ 2,9 m²K/W.
λ-waarden: steenwol ± 0,035, EPS ± 0,035, PUR ± 0,025, beton ± 1,7 tot 2,0 en baksteen ± 0,6 tot 0,8 W/mK.
Ventilatie: afzuiging in keuken, badkamer en toilet; toevoer van verse lucht in woon- en slaapkamers via roosters of een balanssysteem.
Elektra: fasedraad bruin, nuldraad blauw, aardedraad geel-groen, schakeldraad zwart. Een aardlekschakelaar schakelt af bij circa 30 mA lekstroom.
Warm water: boiler op minimaal 60 °C houden tegen legionella; een mengventiel verlaagt de temperatuur naar veilig tapwater.
Trap: vuistregel 2 × optrede + aantrede = 570 tot 630 mm, gangbaar 18 cm optrede en 22 cm aantrede, hellingshoek circa 30 tot 35°.
Daglicht: een verblijfsruimte heeft een equivalente daglichtoppervlakte van circa 10% van het vloeroppervlak nodig.
HR-ketel: rendement op onderwaarde tot circa 105%, doordat waterdamp in de rookgassen condenseert en latente warmte wordt teruggewonnen.
Interieur
Plaatmateriaal: MDF bestaat uit fijne vezels en is homogeen en goed freesbaar; spaanplaat bestaat uit gelijmde spaanders, vaak met melamine of fineer; multiplex bestaat uit een oneven aantal kruislings verlijmde houtlagen.
Standaard diktes: 18 mm voor corpus en legplanken, 3 tot 4 mm HDF voor achterwanden, 30 tot 40 mm voor werkbladen.
Verbindingen: deuvel voor uitlijning, lamellen (Lamello) voor vlakke verbindingen, schroef voor demontabel werk, zwaluwstaart in massief hout voor lades.
Afwerking: beits laat de nerf zichtbaar en trekt in het hout; verf en lak vormen een dekkende laag. Grondverf zorgt voor hechting op kaal hout.
Schuren: opbouw van grof naar fijn (80, 120, 180); tussen verflagen licht schuren met 180 tot 240 en daarna stof verwijderen.
Meubelmaten: tafelblad 75 cm, zithoogte stoel 45 cm, keukenwerkblad 90 tot 95 cm, onderkant bovenkast keuken circa 140 tot 150 cm boven de vloer.
Verlichting: 1 lux = 1 lumen/m²; nauwkeurig werk vraagt circa 500 lux, sfeerverlichting 100 tot 200 lux.
Kleurencirkel: primair rood-geel-blauw, secundair groen-oranje-paars; complementaire kleuren liggen tegenover elkaar en versterken elkaars werking.
Veiligheid: bij zaag- en freeswerk stofafzuiging en gehoorbescherming gebruiken; geen handschoenen of losse kleding bij draaiende machines.