Stadsbus: wegrijden bij de halte, rechtsaf met groen en amber op 30 meter
Je rijdt op een stadsbus in de bebouwde kom van een middelgrote stad. Bij een bushalte met verhoogde band staat een reiziger nog in te stappen; de bus staat met de neus ongeveer 1,5 m van de stoeprand en het verkeer achter je nadert met ongeveer 50 km/h. Na de halte moet je invoegen. Tweehonderd meter verder is een kruising met verkeerslichten; het licht staat op groen, maar de uitrit voorbij de kruising staat vol stilstaand verkeer. Je wilt rechtsaf slaan. Naast je loopt een verplicht fietspad; een fietser nadert van achteren met ongeveer 20 km/h en gaat recht over. De bus is 12 m lang en er staan tien reizigers. Op 30 m voor de stopstreep springt het licht op amber; de amberfase duurt 3 seconden. Je snelheid is 45 km/h.
1. Heb je bij het wegrijden voorrang, en welke verplichtingen heb je daarbij?
Read the worked answer
Voorrang. Ja. Binnen de bebouwde kom moeten andere bestuurders een bus laten voorgaan die van een bushalte wegrijdt. Dat recht vervalt niet als het achteropkomende verkeer 50 km/h rijdt; zij moeten jou de gelegenheid geven.
Verplichtingen. Voorrang krijgen betekent niet blind wegrijden. Je moet richting aangeven, controleren of de instappende reiziger veilig staat of zit en of de deuren dicht zijn, en je mag geen gevaar of hinder veroorzaken. Reken erop dat niet iedereen je voorrang geeft: kijk in de spiegels en in de dode hoek, en rijd rustig weg in plaats van je direct in het gat te sturen. Voetgangers op de stoep of op een oversteekplaats gaan altijd voor, ook als jij net wegrijdt.
Praktisch: knipperlicht aan, spiegels en dode hoek, ruimte afwachten, dan pas invoegen. Bij twijfel liever één keer extra wachten dan een noodstop met staande passagiers.
2. Het licht is groen, maar de uitrit is geblokkeerd en er nadert een fietser op het fietspad naast je. Mag je de kruising oprijden om rechtsaf te slaan?
Read the worked answer
Nee. Groen licht geeft geen recht om de kruising te blokkeren. Als de uitrit vol staat, wacht je vóór de stopstreep; anders sta je bij rood voor de tegenpartij midden op de kruising en blokkeer je dwarswerkeer en hulpdiensten. Dat is hinderlijk én strafbaar.
Fietser. Bij rechtsaf moet je het verkeer laten voorgaan dat op dezelfde weg rechtdoor gaat, en een fietser op het naastgelegen fietspad valt daaronder. De fietser heeft hier voorrang, ook al heb jij groen; hij kan tegelijk groen hebben.
Werkwijze. Stop voor de stopstreep, laat de fietser passeren, controleer de dode hoek rechts (spiegel én directe blik, eventueel de dodehoekspiegel/camera) en rijd pas op als je de kruising in één keer kunt verlaten. Houd de tien staande reizigers in gedachten: geen plotselinge rem- of stuur bewegingen.
3. Het licht springt op amber als je 30 m voor de stopstreep rijdt bij 45 km/h. Wat is je beslissing en waarom?
Read the worked answer
Rekenwerk. 45 km/h = 12,5 m/s. Reactietijd ongeveer 1 seconde: 12,5 m. Remweg op droog wegdek bij circa 7 m/s²: v²/(2a) = 156/14 ≈ 11 m. Samen ongeveer 23,5 m, dus minder dan de 30 m tot de stopstreep.
Beslissing. Je kunt veilig stoppen, dus amber betekent stoppen. De amberfase van 3 seconden geeft je bij deze snelheid ruim 37 m; je hebt de tijd.
Uitvoering. Gas los, gelijkmatig remmen in plaats van vol in één keer (tien staande passagiers), binnenspiegel controleren op de achterligger en de passagiers waarschuwen. Alleen als stoppen aantoonbaar niet veilig kan, bijvoorbeeld door een klemmende achterligger, glad wegdek of een te korte afstand, mag je doorrijden. Bij twijfel: stoppen.