Autosnelweg bij nacht: rook uit de bagageklep, tunnel vooruit en een passagier met borstpijn
Je rijdt met een touringcar met 45 passagiers, onder wie twee rolstoelgebruikers, op de rechterrijstrook van een autosnelweg. Het is 22:30 en donker. Plotseling ruik je een scherpe brandlucht en zie je rook onder de achterste bagageklep vandaan komen. Over 500 m begint een 1,2 km lange tunnel; 300 m voor de tunnelmond is een vluchtstrook met een nooddoor naar een vluchtgang. De vluchtstrook is 2,5 m breed. Aan boord zijn een brandblusser van 6 kg en een gevarendriehoek. Een oudere passagier is erg bleek en heeft pijn op de borst; hij is kortademig en transpireert, maar is bij kennis.
1. Welke beslissing neem je over stoppen en evacueren, en in welke volgorde?
Read the worked answer
Stop vóór de tunnel. Met rookontwikkeling ga je nooit een tunnel in: bij brand in een tunnel wordt de situatie binnen enkele minuten levensgevaarlijk en is er nauwelijks uitwijkruimte. Je hebt 300 m tot de vluchtstrook met nooddoor: daar stop je.
Volgorde. Gevarenlichten aan, zo ver mogelijk rechts, motor uit, handrem erop, dan 112 met de hectometerpaal als locatie. Daarna passagiers van de bus af leiden, tegen de windrichting in, achter de vangrail en naar de nooddoor. De brandblusser gebruik je alleen bij een kleine, begrensde brand met een vrije vluchtweg; je opent een hete bagageklep niet verder dan nodig en je gaat nooit achter de rook aan.
Wat je nalaat. Doorrijden naar een afrit, zelf de brand uitgebreid bestrijden, of passagiers in de bus laten wachten omdat het donker en koud is. Een bus vol rook is altijd erger dan regen en kou.
2. Hoe evacueer je de twee rolstoelgebruikers en hoe houd je overzicht over 45 passagiers?
Read the worked answer
Rolstoelgebruikers. Gebruik de rolstoellift of de oprijplaat bij deuren alleen als dat veilig en snel kan; bij rookontwikkeling is de lift vaak te langzaam en mag je hem niet als enige route gebruiken. Wijs per rolstoel twee helpers aan die je van tevoren aanwijst (bijvoorbeeld de reisleider en een begeleider) en oefen de route. Nodig: de rolstoel laten staan en de persoon met twee of drie mensen dragen. Een mens gaat altijd voor op materiaal.
Overzicht. Noem één verzamelpunt: 100 m tegen de wind in, achter de vangrail, weg van de rijbaan. Laat de reisleider of een aangewezen persoon de passagierslijst meenemen en tel na de evacuatie hoofd voor hoofd. Niemand gaat terug voor bagage, telefoon of medicijnen. Houd passagiers bij elkaar, ook degenen die zelfstandig kunnen lopen maar in paniek raken.
Communicatie. Blijf zelf kalm en duidelijk, geef korte opdrachten, en meld bij 112 hoeveel mensen er zijn, of er rook of brand is en of er gewonden zijn.
3. Wat doe je voor de passagier met pijn op de borst, en hoe sluit je de rit af?
Read the worked answer
Eerste hulp. 112 is al gebeld vanwege de brand; meld de borstpijn er direct bij, met leeftijd, klachten en het tijdstip waarop het begon. Laat de man zitten, half overeind, met de kleding los; laat hem niet lopen of staan en geef niets te eten of te drinken. Stel hem gerust, houd hem in het oog en controleer ademhaling en bewustzijn.
Aspirine. 300 mg kauwtablet alleen als hij bij kennis is, geen bekende allergie of bloedingsprobleem heeft, en de meldkamer dit bevestigt of er geen bezwaar tegen bestaat. Bij twijfel: niet geven en doorspelen aan de ambulancedienst.
Verslechtering. Wordt hij bewusteloos of stopt de ademhaling, start dan reanimatie en haal de AED (vraag een omstander). Blijf bij hem tot de ambulance er is en geef de overdracht: klachten, tijdstip, medicatie en allergieën.
Afsluiting. Na de inzet: geen passagiers vervoeren met een bus die rookt, bergingsbedrijf inschakelen, incident melden bij de werkgever, tachograafgegevens veiligstellen en een verslag maken met tijdstippen, locatie en genomen maatregelen.