Valse vrienden: 'bekommen' en 'Handy' in een sollicitatietekst
Een leerling leest een tekst van 450 woorden over solliciteren bij een Duitse stage. In alinea 2 staat: 'Die Bewerber bekommen eine Rückmeldung innerhalb von zwei Wochen.' De open vraag luidt: 'Wat betekent 'bekommen' in deze zin?' De leerling antwoordt: 'worden', omdat 'bekommen' op 'bekomen' lijkt en in het Nederlands 'iemand worden' ook met een verandering te maken heeft. Elders staat: 'Ein Handy ist heute selbstverständlich.' De leerling vertaalt 'Handy' als 'handig' en verliest daardoor de verwijzing naar mobiele telefoons. De tekst bevat verder 'die Stelle', 'das Vorstellungsgespräch' en 'die Zusage'. De leerling heeft nog vijf minuten en moet twee antwoorden geven: de betekenis van 'bekommen' en de betekenis van 'Handy'. Hij twijfelt of hij de woordenboekbetekenis of de contextbetekenis moet kiezen.
1. Leg uit hoe de context 'bekommen' ondubbelzinnig maakt. Betrek ten minste één collocatie en één temporele aanwijzing.
Read the worked answer
De context bevat 'Rückmeldung' (terugkoppeling) en 'innerhalb von zwei Wochen' (binnen twee weken). Een reactie kun je ontvangen, niet 'worden'. 'Bekommen' betekent hier dus 'krijgen/ontvangen'. Het Nederlandse 'bekomen' betekent iets anders (herstellen, tot rust komen) en past niet bij een sollicitatieprocedure. De lexicale valkuil is de vormovereenkomst; de collocatie 'eine Rückmeldung bekommen' beslist.
2. Geef de correcte Nederlandse vertalingen van 'bekommen' en 'Handy' en formuleer een controlestrategie voor dit soort woorden.
Read the worked answer
'bekommen' = krijgen/ontvangen; 'Handy' = mobiele telefoon. Strategie: toets het woord aan de collocatie en het onderwerp. 'Ein Handy ist heute selbstverständlich' gaat over communicatie, niet over 'handig'. Gebruik bij twijfel een woordenboek, maar kies de betekenis die past bij 'Stelle', 'Vorstellungsgespräch' en 'Zusage'.
3. Hoe verantwoord je in een samenvatting je vertaling zonder te veel woorden te gebruiken?
Read the worked answer
Vervang het Duitse woord door een Nederlands equivalent en laat de context meewegen: 'De sollicitanten ontvangen binnen twee weken een reactie.' Noem alleen de betekenis die in de zin past; een aparte uitleg over 'valse vrienden' hoort niet in de samenvatting. Zo blijft je antwoord kort en controleerbaar.