E&O nieuwe stijl VMBO BB common mistakes
E&O nieuwe stijl VMBO BB · Understand the traps and how to avoid them.
Bij rekenopgaven over inkoop, verkoop en brutowinst wordt de btw direct in de winstberekening verwerkt in plaats van eerst de verkoopprijs exclusief btw te bepalen.
Kandidaten zien de consumentenprijs met btw als het bedrag waarmee de onderneming werkt en vergeten dat de onderneming de btw aan de Belastingdienst afdraagt. Hierdoor ontstaan foutieve winst- en margeberekeningen.
What to do instead
Leer een vaste tussenstap: eerst bedragen omrekenen naar exclusief btw (deel door 1,21 of 1,09 of 1,06), daarna pas omzet minus inkoopwaarde berekenen. Oefen met herkenning van signaalwoorden als 'consumentenprijs', 'inclusief btw' en 'exclusief btw' en noteer in elke berekening expliciet welke bedragen wel en niet met btw zijn.
Bij het invullen van een balans worden bezittingen en schulden door elkaar geplaatst, of wordt het eigen vermogen als bezitting genoteerd.
Kandidaten kennen de indeling debet (bezittingen) en credit (schulden en eigen vermogen) onvoldoende en verwarren de termen omdat beide kanten met dezelfde bedragen moeten sluiten.
What to do instead
Maak een eigen ezelsbrug en oefen met een standaardschema: links debet met gebouwen, voorraden, debiteuren, liquide middelen; rechts credit met eigen vermogen, leningen, crediteuren. Controleer altijd of beide totalen gelijk zijn en benoem bij elk bedrag de rubriek hardop of op papier voordat je het invult.
Bij opgaven over een ondernemingsplan worden algemene termen als 'doelgroep' of 'marketingmix' ingevuld zonder concrete invulling voor de gegeven onderneming.
Kandidaten hebben de begrippen uit het hoofd geleerd maar kunnen ze niet toepassen op de casus, waardoor het antwoord wel het juiste woord bevat maar niet het gevraagde concrete voorbeeld.
What to do instead
Train met casusopdrachten waarin je per begrip minimaal één concreet gegeven uit de tekst koppelt, bijvoorbeeld 'de doelgroep is scholieren van 12 tot 16 jaar uit de buurt, omdat in de casus staat dat de winkel naast een school ligt'. Antwoord in de vorm begrip plus toelichting met gegeven uit de tekst.
Bij het berekenen van de break-evenafzet worden vaste kosten gedeeld door de verkoopprijs in plaats van door de dekkingsbijdrage per product.
Kandidaten verwarren omzet met dekkingsbijdrage en vergeten dat variabele kosten per product eerst van de verkoopprijs moeten worden afgetrokken.
What to do instead
Schrijf de formule altijd eerst op: break-evenafzet is vaste kosten gedeeld door (verkoopprijs min variabele kosten per stuk). Reken daarna stap voor stap en controleer door de gevonden afzet te vermenigvuldigen met de dekkingsbijdrage en te kijken of dat gelijk is aan de vaste kosten.
Bij opgaven over arbeid en personeel worden bruto loon, nettoloon en loonkosten aan elkaar gelijkgesteld.
Kandidaten kennen het verschil tussen inhoudingen zoals loonbelasting en premies niet goed en weten niet dat de werkgever daarnaast werkgeverslasten betaalt.
What to do instead
Maak een vaste rekenketen: brutoloon plus werkgeverslasten is loonkosten; brutoloon min werknemersinhoudingen is nettoloon. Oefen met een loonstrookje waarin je elke regel benoemt en bepaalt of die regel bij de werknemer of de werkgever hoort.
In een kasstroomoverzicht of bij het bijhouden van een kasboek worden ontvangsten en uitgaven verward met opbrengsten en kosten.
Kandidaten denken dat elke transactie direct invloed heeft op het resultaat, terwijl een aankoop op rekening wel kosten maar geen kasuitgave is en een aflossing wel een kasuitgave maar geen kosten is.
What to do instead
Oefen met een tabel met twee kolommen: 'resultaat' en 'kasgeld', en zet elke transactie in beide kolommen met plus, min of nul. Bespreek klassikaal de vier lastige gevallen: op rekening kopen, op rekening verkopen, aflossen en investeren.
Bij het lezen van tabellen en grafieken worden assen, eenheden en jaartallen verkeerd afgelezen, bijvoorbeeld een bedrag in duizenden euro's als losse euro's overnemen.
Kandidaten lezen te snel en letten niet op de kop van de tabel of de aslabels, waardoor een juiste berekening op de verkeerde getallen wordt losgelaten.
What to do instead
Werk met een vaste leesroutine: eerst titel, dan kolomkoppen en eenheden, dan pas getallen. Markeer in de opgave de gevraagde eenheid en noteer bij je antwoord altijd de eenheid. Oefen met tabellen waarin bedragen in duizenden of miljoenen staan.
Bij het berekenen van indexcijfers wordt het basisjaar niet op 100 gezet of wordt de verkeerde formule gebruikt.
Kandidaten kennen de indexformule niet uit het hoofd en weten niet dat het basisjaar per definitie 100 is, waardoor zij indexcijfers als gewone percentages behandelen.
What to do instead
Leer de formule: indexcijfer is waarde in het jaar gedeeld door waarde in het basisjaar maal 100. Oefen met een klein zelfgemaakt tabelletje van drie jaren en controleer of het basisjaar precies 100 uitkomt voordat je verder rekent.
Bij opgaven over verzekeringen en risico wordt het eigen risico niet van de schade afgetrokken of wordt een verzekering als oplossing genoemd zonder de premie en dekking te noemen.
Kandidaten denken bij verzekeren alleen aan 'dan krijg je het vergoed' en vergeten de voorwaarden, het eigen risico en de afweging tussen premie en risico.
What to do instead
Maak bij elke verzekeringscasus een vaste berekening: schade min eigen risico is de uitkering, en vergelijk dat met de jaarlijkse premie. Formuleer het advies altijd met drie elementen: dekking, premie en eigen risico, met een concreet bedrag erbij.
Bij open vragen wordt alleen het eindantwoord gegeven zonder berekening of toelichting, terwijl de opgave om een berekening of uitleg vraagt.
Kandidaten werken op kladpapier en nemen alleen het eindgetal over, of denken dat een kort antwoord sneller punten oplevert, terwijl bij rekenopgaven punten aan de stappen worden toegekend.
What to do instead
Neem de gewoonte aan om altijd de formule, de ingevulde getallen en het eindantwoord met eenheid op te schrijven, ook als de opgave alleen om het getal lijkt te vragen. Controleer bij elke open vraag of je antwoord alle delen van de vraag raakt: berekening, uitleg en conclusie.