Gele bladeren en bruine wortels bij chrysant op een eb-en-vloedvloer
Op een potplantenkwekerij met 3,5 ha glas staat sinds drie weken chrysantenstek op een eb-en-vloedvloer. De voedingsoplossing wordt hergebruikt: drainwater gaat via een bassin terug naar de vloer en wordt met uv-licht ontsmet. Bij ongeveer een kwart van de planten worden de onderste bladeren geel en sommige planten hangen 's middags slap, terwijl ze 's ochtends weer opkomen. De wortels van de aangetaste planten zijn bruin en de worteltopjes zijn dun en slap. Metingen van vandaag: bassin EC 1,8 en pH 5,8; drainwater EC 2,6 en pH 5,3. Twee van de vier uv-lampen zijn vorige maand uitgevallen en nog niet vervangen. De doseerunit staat nog op de instelling van de vorige teelt, een zwaar gewas dat veel water gebruikte. De kastemperatuur is 21 °C overdag en 18 °C 's nachts; de luchtvochtigheid is 's nachts 85%.
1. Beredeneer welke oorzaak het meest waarschijnlijk is: een voedingstekort, zoutschade door een te hoge EC, of een wortelziekte. Gebruik de meetcijfers uit de situatie in je antwoord.
Read the worked answer
De cijfers wijzen één richting op:
- EC: het drainwater meet 2,6 terwijl het bassin 1,8 geeft. Er hoopt zich dus zout op in het wortelmilieu. Bij een echt voedingstekort zou de drain-EC juist lager zijn dan de gift, omdat de plant voeding opneemt.
- pH: de pH zakt van 5,8 naar 5,3. Dat past bij beschadigde wortels; een gezond, actief wortelstelsel houdt de drain-pH dichter bij de gift.
- Wortels en gedrag: bruine, dunne worteltopjes en planten die 's middags slap hangen maar 's ochtends herstellen, betekenen dat de plant zijn water niet kwijt kan.
- Risico: twee van de vier uv-lampen zijn stuk terwijl het water wordt hergebruikt, dus ziektekiemen zoals Pythium krijgen vrij spel.
Conclusie: zoutschade bovenop een beginnende wortelziekte. Een voedingstekort is het minst waarschijnlijk, want dan zou de EC dalen in plaats van stijgen.
2. Welke drie controles doe je vandaag nog, in welke volgorde, en waarom juist in die volgorde?
Read the worked answer
- Wortels beoordelen en een monster nemen (eerst). Steek tien planten uit, bekijk de wortels en stuur een wortelmonster naar het laboratorium voor onderzoek op Pythium. Zonder die uitslag weet je niet of je met een ziekte te maken hebt; de voeding aanpassen zou dan tijdverlies zijn.
- EC en pH per vak meten (tweede). Het probleem zit bij ongeveer een kwart van de planten. Meet drain-EC en pH op meerdere plekken op de vloer: zo zie je of het lokaal is (verstopte afvoer, een vak dat slechter leegloopt) of bedrijfsbreed.
- Watergift en drainpercentage controleren (derde). De doseerunit staat nog op een zwaar gewas. Wordt er te weinig of te vaak gegeven, dan stijgt de EC in de vloer. Noteer per gift de gift-EC en de drain-EC.
Pas daarna pas je de uv-installatie en de voedingsoplossing aan. Bij een besmetting helpt een andere EC namelijk niet.
3. Stel een plan op voor de komende veertien dagen: uv-installatie, EC, watergift en registratie. Wat doe je eerst en wat leg je vast voor de volgende teelt?
Read the worked answer
Dag 1-2: uv-lampen vervangen of het drainwater tijdelijk niet hergebruiken (volledig lozen) tot de ontsmetting weer werkt. Met hergebruik zonder ontsmetting verspreid je een eventuele Pythium over de hele afdeling.
Daarna: planten met bruine wortels verwijderen, aangetaste vakken apart houden en de vloer reinigen. De doseerunit afstellen op het huidige, lichtere gewas: vaker gieten met een lagere gift-EC (richtwaarde 1,4-1,6) en de drain-EC onder 2,0 houden. Elke dag gift-EC, drain-EC en drainpercentage noteren in een logboek.
Voeding: pas aan nadat het wortelmonster binnen is; anders weet je niet of je een ziekte of een voeding behandelt.
Voor de volgende teelt vastleggen: datum en duur van de uv-storing, onderhoudsinterval van de uv-installatie, drainpercentage per teeltfase, en de afspraak dat de doseerunit bij de start van elke teelt opnieuw wordt ingesteld. Noteer ook de partij stek, zodat je bij herhaling de leverancier kunt informeren.