VMBO KB Groen key terms

Het jaar na jaar afwisselen van gewassen op hetzelfde perceel, zodat ziekten en plagen zich niet ophopen en de bodemvruchtbaarheid op peil blijft.

Het steeds opnieuw telen van hetzelfde gewas op hetzelfde perceel, wat de kans op bodemziekten en plagen sterk vergroot.

De hoeveelheid zaad die per hectare of per strekkende meter wordt gezaaid, afgestemd op de gewenste plantdichtheid en de kiemkracht van het zaad.

Het percentage zaden van een partij dat onder gunstige omstandigheden daadwerkelijk uitgroeit tot een kiemplant.

Het aantal planten per vierkante meter of per hectare, dat de opbrengst, de luchtdoorstroming en de ziektedruk in het gewas beïnvloedt.

Een microscopisch klein rondwormpje dat in de bodem of in plantenwortels leeft en schade veroorzaakt; sommige soorten vormen cysten die jaren in de grond overleven.

Een plantenziekte veroorzaakt door een schimmel, die zich bij vochtig en warm weer snel verspreidt en bladeren, stengels of vruchten aantast.

Een product dat wordt ingezet om ziekten, plagen of onkruid in een gewas te bestrijden, en dat alleen volgens het etiket en de wettelijke regels mag worden gebruikt.

Het wettelijk verplichte aantal dagen tussen de laatste bespuiting met een gewasbeschermingsmiddel en de oogst van het gewas.

Een overzicht waarin per perceel wordt berekend hoeveel meststof en welke soort nodig is, rekening houdend met de gewasbehoefte en de wettelijke gebruiksnormen.

De wettelijke maximale hoeveelheid stikstof uit dierlijke mest en kunstmest die per hectare per gewas mag worden toegediend.

Het vermogen van een bodem om gewassen van voldoende water, lucht en voedingsstoffen te voorzien, afhankelijk van humusgehalte, structuur en bodemleven.

De manier waarop bodemdeeltjes aan elkaar kleven tot kruimels, wat bepaalt hoe goed water, lucht en wortels door de grond kunnen doordringen.

Het in elkaar drukken van de bodem door zware machines of berijding, waardoor poriën verdwijnen en water en wortels moeilijk doordringen.

Een representatief monster van een perceel dat naar een laboratorium gaat om gehalten aan voedingsstoffen, humus en zuurgraad te laten bepalen.

Een berekening van de mineralen die een bedrijf aanvoert en afvoert, om te controleren of de meststofgift niet hoger is dan wat het gewas en de wet toestaan.

Het wegzakken van voedingsstoffen, vooral nitraat, met regenwater naar het grondwater, waardoor het milieu wordt belast en de meststof verloren gaat.

De totale hoeveelheid voer die een dier per dag krijgt, samengesteld uit ruwvoer en krachtvoer om aan de voedingsbehoefte te voldoen.

Voer met een hoog vezelgehalte, zoals gras, kuilgras of snijmais, dat de pens van herkauwers gezond houdt en het grootste deel van het rantsoen vormt.

Energierijk en eiwitrijk voer, zoals mengvoer of brok, dat in beperkte hoeveelheden bij het ruwvoer wordt gegeven om de productie te ondersteunen.

De hoeveelheid energie en eiwit die een voermiddel aan een dier levert, uitgedrukt in vaste eenheden zoals VEM en DVE.

De mate waarin een dier gezond, comfortabel en vrij van pijn, stress en honger kan leven, onder meer door voldoende ruimte, water en afleiding.

Een aandoening die de gezondheid van een dier aantast, zoals een infectie of een stofwisselingsprobleem, die tijdig moet worden opgemerkt en behandeld.

De bevoegde beroepsbeoefenaar die dieren onderzoekt, diagnoses stelt en medicijnen voorschrijft; voor sommige middelen is zijn of haar voorschrift verplicht.

Een vaste set afspraken over schoon werken in de stal, zoals handen wassen, kleding wisselen en materialen ontsmetten, om ziektes te voorkomen.

Het doden of onschadelijk maken van ziektekiemen op oppervlakken, materialen of handen met een geschikt middel, na grondig reinigen.

Het verwijderen van vuil, mest en organisch materiaal met water en zeep, als eerste noodzakelijke stap voordat desinfectie effect heeft.

Uitrusting zoals handschoenen, veiligheidsbril, gehoorbescherming en veiligheidsschoenen die de drager beschermt tegen risico's tijdens het werk.

De Nederlandse wet die werkgevers verplicht te zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en werknemers te beschermen tegen beroepsrisico's.

Het systematisch opsporen en beoordelen van gevaren op de werkplek, zodat maatregelen kunnen worden genomen om ongelukken en gezondheidsschade te voorkomen.

Het verplichte bewijs van vakbekwaamheid dat iemand nodig heeft om gewasbeschermingsmiddelen professioneel te mogen toepassen en te bewaren.

Alle maatregelen en voorzieningen aan machines, zoals afschermingen en noodstoppen, die voorkomen dat gebruikers bekneld of gewond raken.

De draaiende as aan de achterkant van een trekker die via een cardanas vermogen levert aan een aangekoppelde machine; de as moet altijd zijn afgeschermd.

De luchtdruk in een trekkerband, die bij juiste instelling zorgt voor minder bodemverdichting, betere grip en lager brandstofverbruik.

Een schema waarin staat wanneer machines en installaties moeten worden gecontroleerd, gesmeerd of vervangen, om storingen en onveilige situaties te voorkomen.

De totale kosten om één eenheid product, zoals een kilo of een liter, te produceren, inclusief materiaal, arbeid, machines en algemene kosten.

De opbrengsten van een gewas of bedrijfsonderdeel minus de direct daaraan toe te rekenen kosten; een hulpmiddel om teeltkeuzes te vergelijken.

De jaarlijkse waardevermindering van een duurzaam productiemiddel, zoals een trekker, die als kosten in de boekhouding wordt opgenomen.

De prijs die op het moment van verkoop voor een product wordt betaald, bepaald door vraag en aanbod en niet door de teler zelf.

Het geheel van maatregelen dat waarborgt dat voedsel niet besmet raakt met ziektekiemen, chemische stoffen of vreemde materialen en veilig gegeten kan worden.

Een systeem waarbij bedrijven de kritieke punten in hun productieproces identificeren en bewaken waar voedsel veilig kan worden verontreinigd, om zo besmetting te voorkomen.

Een restant van een gewasbeschermingsmiddel of medicijn dat na gebruik achterblijft in het product of het milieu en aan wettelijke grenzen moet voldoen.

De opeenvolging van schakels van teler tot consument, waarin afspraken over kwaliteit, levering en voedselveiligheid worden vastgelegd en gecontroleerd.

Het zodanig produceren dat bodem, water, klimaat en biodiversiteit niet worden uitgeput en ook volgende generaties kunnen blijven produceren.

Het sluiten van de cyclus van voedingsstoffen en grondstoffen, bijvoorbeeld door mest en gewasresten op het eigen bedrijf te hergebruiken in plaats van af te voeren.

De verscheidenheid aan planten, dieren en micro-organismen in een gebied, die bijdraagt aan een veerkrachtig ecosysteem en aan natuurlijke plaagbestrijding.