Klepelmaaier op een talud: aftakas zonder kap en een wegzakkende maaier
Een hovenier maait met een trekker van 75 kW en een achteraan gebouwde klepelmaaier een talud langs een weg. Op het steilste punt is het talud ongeveer 20° helling; het maaien gebeurt in de richting van de helling. Van de aftakas is de beschermkap verdwenen: de bevestigingsbeugel is vorige week afgebroken en de as is met tie-wraps vastgezet. Tijdens het werk loopt de maaier bij hoge graspollen vast en verliest de trekker vermogen. Ook zakt de maaier aan de rechterkant langzaam weg, ook wanneer de hefhendel in de vaste stand staat. Aan de bovenkant van het talud blijft een strook van ongeveer 30 cm ongemaaid. Het hydrauliekolieniveau is op peil en de olie is vorige maand ververst. De gemeente eist dat de 3 km talud binnen vijf werkdagen is gemaaid, anders volgt een boete. De hovenier heeft geen reservedelen op voorraad en de dealer is 60 km verderop.
1. Welke drie veiligheidsproblemen zie je en welk probleem moet zeker zijn opgelost voordat er weer wordt gemaaid? Beargumenteer.
Read the worked answer
- Aftakasbescherming: de kap is weg en de as is met tie-wraps vastgezet. Een draaiende aftakas pakt kleding en ledematen en is voor de bestuurder nauwelijks zichtbaar. Dit is het ernstigste risico.
- Helling: 20° is steil voor een trekker met een zwaar achterwerktuig. Maaien in de richting van de helling (op en neer) geeft minder zijdelingse stabiliteit dan dwars op de helling, en als de maaier wegzakt verschuift ook het zwaartepunt.
- Weg langs het talud: verkeer en wegvliegend gras.
Prioriteit: de aftakas. Een tie-wrap is geen borging; de as kan losraken en gaan rond slaan. Er mag pas worden gemaaid als er een nieuwe as of een complete beschermkap met borgpen op zit. Daarna de helling aanpakken: dwars op de helling maaien waar dat kan, of de steile stukken laten doen door een loonwerker met een taludmaaier.
2. Verklaar het wegzakken van de maaier en het verlies van vermogen. Welke controles en reparaties horen daarbij?
Read the worked answer
Wegzakken terwijl de hef in de vaste stand staat, wijst op inwendige lekkage: de zuiger in de hefcilinder of een ventiel in het hefblok laat olie door, waardoor de maaier langzaam zakt. Het oliepeil en de oliekwaliteit zijn goed, dus het is geen tekort maar een lek in het systeem.
Controle: maaier omhoog, hefhendel in transportstand, motor uit en kijken hoe snel hij zakt. Zakt hij niet met de aanslagklep dicht, dan zit het probleem in het ventielblok; zakt hij ook met de klep dicht, dan is de cilinder versleten.
Vermogensverlies bij hoog gras komt meestal door botte klepels (meer weerstand), een verkeerd aftakastoerental (540 in plaats van 1000 tpm) of een slippende slipkoppeling. Controleer klepels op slijtage, de slipkoppeling en de aftakas. Vervang versleten klepels en stel de slipkoppeling opnieuw af.
3. Aan de bovenkant blijft 30 cm ongemaaid. Noem twee technische oorzaken en beschrijf hoe je de klus binnen vijf werkdagen afmaakt.
Read the worked answer
Twee oorzaken:
- De maaier staat niet waterpas of de bovenste aanslag van de hef is te hoog afgesteld, waardoor de maaier de bovenkant van het talud niet raakt.
- De rijlijn past niet bij de werkbreedte: bij maaien in de richting van de helling schuift de maaier naar beneden weg en blijft de bovenrand staan.
Oplossing: maaier waterpas stellen en de bovenste aanslag verlagen; op het talud in twee banen maaien (eerst boven, dan onder) of een tweede werkgang maken.
Planning binnen vijf dagen: dag 1 nieuwe aftakas of beschermkap ophalen bij de dealer en monteren; dag 1-2 maaier waterpas stellen en klepels controleren; dag 3-4 de 3 km maaien; dag 5 controle en de steile stukken alsnog met de loonwerker. Lukt het niet, informeer de gemeente vooraf in plaats van onveilig door te werken.