Ondernemen en economie in de groene sector
Ondernemen en economie in de groene sector gaat over rekenen aan een bedrijf: kosten, opbrengsten, marge en keuzes. Het examen vraagt om een calculatie, een break-evenpunt en een onderbouwing van een bedrijfsbeslissing.
Kosten
Vaste kosten veranderen niet met de productie, zoals afschrijving, verzekering en pacht. Variabele kosten hangen samen met de omvang, zoals zaad, meststof, voer en tijdelijke arbeid. Arbeid kan vast of variabel zijn. Afschrijving spreidt de aanschaf van een machine over de gebruiksjaren. BTW is voor een btw-ondernemer meestal geen kostenpost, maar wordt doorberekend.
Opbrengsten en marge
Omzet is aantal eenheden × prijs. De brutomarge is omzet minus variabele kosten. Daarvan gaan de vaste kosten af; wat overblijft is winst of verlies. Het break-evenpunt is waar omzet gelijk is aan alle kosten. Een begroting helpt om vooraf te zien of een plan haalbaar is.
Markt en planning
Klanten vragen kwaliteit, leverbetrouwbaarheid en een concurrerende prijs. Een offerte bevat hoeveelheden, prijs, levertijd en voorwaarden. Houd rekening met seizoen, contracten en risico's.
Uitgewerkt voorbeeld
Een boomkwekerij verkoopt 2.000 laanbomen voor €35 per stuk. De omzet is 2.000 × 35 = €70.000. De variabele kosten zijn €18 per boom, dus €36.000. De brutomarge is €34.000. De vaste kosten zijn €20.000, dus de winst is €14.000. De break-evenprijs is (36.000 + 20.000) / 2.000 = €28 per boom. Bij een prijs onder €28 maakt het bedrijf verlies.
Valkuilen
Verwar omzet niet met winst. Tel alle kosten mee, ook arbeid en afschrijving. Reken niet met btw alsof het winst of kosten is. Gebruik geen gemiddelde prijs als de kwaliteit per partij verschilt.