Kunstvakken+CKV VMBO BB key terms

Verplicht vak in de onderbouw en bovenbouw van het vmbo waarin je leert kijken naar, praten over en zelf maken van kunst en cultuur. Het combineert beeldende vakken met culturele en kunstzinnige vorming.

Afkorting van culturele en kunstzinnige vorming. In dit vak verzamel je culturele ervaringen, bezoek je voorstellingen en tentoonstellingen en legt je in een verslag of dossier vast wat je hebt gezien en geleerd.

Het systematisch kijken naar en nadenken over een kunstwerk: wat zie je, hoe is het gemaakt, wat wil de maker zeggen en wat vind je er zelf van. Je gebruikt daarbij een vaste vragenlijst.

Het ontleden van een beeldend werk in onderdelen zoals lijn, vorm, kleur, licht, ruimte en compositie, om te begrijpen hoe het werk is opgebouwd en welk effect dat heeft.

De betekenis die jij of een ander aan een kunstwerk geeft. Interpretatie is nooit helemaal objectief: je baseert haar op wat je ziet, op kennis over de maker en op je eigen ervaring.

Wat de kunstenaar met het werk wilde bereiken of uitdrukken. Die bedoeling kun je afleiden uit titel, materiaal, voorstelling en context, maar ze valt niet altijd samen met wat de kijker ziet.

Een mening die gebaseerd is op persoonlijke smaak en gevoel, bijvoorbeeld 'ik vind dit mooi'. Bij kunstbeschouwing onderbouw je zo'n oordeel met argumenten uit het werk zelf.

Een uitspraak over een kunstwerk die je kunt controleren aan het werk zelf, bijvoorbeeld over afmetingen, gebruikte kleuren of techniek. Zulke feiten vormen de basis voor een beargumenteerde mening.

De persoonlijke voorkeur die bepaalt wat je mooi of lelijk vindt. Smaak wordt gevormd door opvoeding, omgeving, mode en ervaring, en kan in de loop van je leven veranderen.

De omstandigheden waarin een kunstwerk is gemaakt of getoond: tijd, plaats, cultuur, opdrachtgever en maatschappelijke situatie. Context helpt om een werk beter te begrijpen.

Een groep kunstenaars die in dezelfde periode op een vergelijkbare manier werken en dezelfde ideeën uitdragen, zoals impressionisme of popart. Stromingen hebben vaak een eigen stijl en techniek.

De herkenbare manier waarop een kunstenaar of groep werkt: in kleurgebruik, vorm, techniek en onderwerp. Aan de stijl kun je vaak zien uit welke periode of stroming een werk komt.

Het geheel van beeldende middelen dat een kunstenaar gebruikt om iets uit te drukken, zoals lijnen, vlakken, kleuren en texturen. De vormentaal bepaalt voor een groot deel de sfeer van een werk.

De ordening van beeldelementen binnen het kader van een kunstwerk. Door plaatsing, grootte en richting ontstaat rust of spanning en wordt de aandacht van de kijker gestuurd.

De begrenzing van een beeld: wat valt binnen het vlak en wat valt erbuiten. De keuze van het kader bepaalt wat de kijker wel en niet te zien krijgt.

Het bewust laten doorlopen van een vorm of figuur buiten de rand van het beeld. Afsnijding kan beweging suggereren of de indruk geven dat het tafereel zich buiten het kader voortzet.

De keuze en combinatie van kleuren in een werk. Kleuren kunnen warm of koud zijn, contrasteren of juist harmoniëren, en zo stemming, diepte of nadruk oproepen.

Het sterke verschil tussen kleuren dat spanning of nadruk geeft, bijvoorbeeld complementair contrast tussen rood en groen, of licht-donkercontrast. Contrast maakt onderdelen van een beeld extra opvallend.

De precieze tint van een kleur, zoals helderrood of dofrood. Door kleurtonen te variëren kan een kunstenaar diepte, sfeer en plasticiteit suggereren.

Het gebruik van sterke verschillen tussen lichte en donkere partijen in een beeld. Dit middel suggereert ruimte en volume en kan dramatische spanning oproepen.

De suggestie van driedimensionaliteit en volume in een tweedimensionaal beeld, bereikt door licht, schaduw en kleurverloop. Plasticiteit maakt een plat vlak ruimtelijk.

De manieren waarop een kunstenaar diepte suggereert op een plat vlak, bijvoorbeeld door overlapping, lijnperspectief, grootteverschil of atmosferisch perspectief.

Een techniek om diepte te tekenen waarbij lijnen die in werkelijkheid evenwijdig lopen, naar een verdwijnpunt samenkomen. Hoe verder weg, hoe dichter de lijnen bij elkaar liggen.

Het punt op de horizon waar evenwijdige lijnen in een perspectieftekening samenkomen. Met één of meer verdwijnpunten bepaal je de ruimtelijke werking van een voorstelling.

Het gedeeltelijk bedekken van de ene vorm door de andere, waardoor de kijker diepte waarneemt. Wat vooraan staat, bedekt wat daarachter ligt.

De indruk van beweging of spanning in een beeld, ontstaan door diagonale lijnen, herhaling, contrast of onrustige compositie. Dynamiek is het tegenovergestelde van statische rust.

De herhaling van vormen, lijnen of kleuren met een zekere regelmaat, waardoor het beeld als het ware een cadans krijgt. Ritme kan rustig of juist druk en wervelend werken.

De zichtbare of voelbare oppervlaktestructuur van een materiaal, zoals glad, korrelig, ruw of glanzend. Textuur beïnvloedt hoe een werk aanvoelt en hoe het licht weerkaatst.

De keuze van materialen zoals hout, steen, verf, klei of textiel en de manier waarop ze worden toegepast. Materiaal bepaalt mede de betekenis, houdbaarheid en beleving van een werk.

De werkwijze waarmee een kunstwerk tot stand komt, zoals schilderen, boetseren, drukken, fotograferen of lassen. Elke techniek stelt eigen eisen en levert eigen effecten op.

Kunstvorm waarbij een afbeelding via een drukprocedure in meerdere exemplaren wordt vermenigvuldigd, bijvoorbeeld ets, linosnede of zeefdruk. Elk exemplaar is een originele afdruk.

Het totale aantal afdrukken dat van een grafische plaat of ander reproduceerbaar werk wordt gemaakt. De oplage wordt vaak genummerd en door de kunstenaar ondertekend.

Kunstvormen die naast een esthetische ook een praktische functie hebben, zoals meubels, kleding, sieraden en keramiek. Vorm en gebruik moeten hier met elkaar in balans zijn.

Kunst die vooral gemaakt wordt om uitdrukking te geven of om naar te kijken, zonder direct nut voor het dagelijks leven. De kunstenaar bepaalt zelf het onderwerp en de vorm.

Het ontwerpen van de uiterlijke vorm van een product of beeld, waarbij rekening wordt gehouden met functie, materiaal, doelgroep en esthetiek. Vormgeving zoekt de beste balans tussen al die eisen.

De leer van het afstemmen van producten en omgevingen op de mens: hoe iets vastligt, zit of werkt. Goede ergonomie maakt een ontwerp comfortabel en veilig in gebruik.

De mate waarin een product of gebouw doet waarvoor het bedoeld is. Functionaliteit is een belangrijke eis bij toegepaste kunst en kan op gespannen voet staan met vormgeving.

Het idee of de gedachte achter een kunstwerk of ontwerp. Het concept stuurt de keuzes voor materiaal, vorm en presentatie, nog voordat het werk wordt uitgevoerd.

Een verzameling bewijsstukken van je culturele activiteiten, zoals bezoekverslagen, foto's, kaartjes en eigen reflecties. Het dossier laat zien wat je hebt gedaan en geleerd binnen CKV.

Het terugkijken op je eigen ervaringen en werk: wat deed je, waarom, wat vond je ervan en wat zou je anders doen. Reflectie maakt zichtbaar wat je hebt geleerd.

Een pas of regeling waarmee leerlingen in het voortgezet onderwijs korting krijgen op culturele activiteiten. Met de kaart kun je voorstellingen en musea bezoeken voor je CKV-dossier.

De groep mensen die een voorstelling, tentoonstelling of product daadwerkelijk bezoekt of gebruikt. Het publieksbereik laat zien hoe groot en divers het publiek van een culturele instelling is.