M&T VMBO GL cheat sheet

Snelheid, afstand en tijd: v = s / t. Eenheden omrekenen: 1 m/s = 3,6 km/h; deel km/h door 3,6 om m/s te krijgen.

Remweg = reactieafstand + remafstand. Reactieafstand = snelheid (m/s) x reactietijd (s); remafstand neemt kwadratisch toe met de snelheid bij gelijke vertraging.

Bij een constante vertraging a geldt remafstand s = v² / (2a); verdubbelt de snelheid, dan wordt de remafstand vier keer zo groot.

Massacentrum en stabiliteit: een voertuig of last kantelt wanneer de zwaartelijn buiten het steunvlak valt; bij heftrucks verschuift het kantelpunt bij last en bij bochten.

Wet van behoud van lading bij accu's: serie schakelen verhoogt de spanning (V optellen), parallel schakelen verhoogt de capaciteit (Ah optellen).

Transportdocumenten: vrachtbrief (CVR) bevat afzender, geadresseerde, goederen, gewicht en bijzonderheden; de CMR-vrachtbrief geldt bij internationaal wegvervoer.

ADR-klassen voor gevaarlijke stoffen lopen van 1 (explosief) tot 9 (diversen); klasse 3 = brandbare vloeistoffen, klasse 8 = bijtende stoffen.

Laadvermogen = toegestaan totaalgewicht (GVW) minus eigen massa van het voertuig; overbelasting beïnvloedt remweg en aslastverdeling.

De bron bevat geen domeinindeling; de hier genoemde punten zijn algemene vakkennis die op elk profielvak VMBO GL van toepassing is en moeten tegen de officiële syllabus worden gecontroleerd.

Veiligheid eerst: persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidsschoenen, handschoenen, veiligheidsbril) worden gekozen op basis van de risico-inventarisatie van de taak.

Meetgereedschap: schuifmaat leest op 0,05 mm of 0,02 mm nauwkeurig; micrometers op 0,01 mm; momentsleutel wordt in N·m aangedragen volgens voorschrift.

Rapportage: een technisch verslag bevat doel, werkwijze, metingen, conclusie en bronvermelding; meetwaarden noteer je met eenheid en aantal decimalen passend bij het instrument.

Kosten berekenen: materiaalkosten + arbeidskosten + machinekosten = kostprijs; verkoopprijs = kostprijs x (1 + opslagpercentage).

Een werkorder of opdrachtbrief bevat minimaal opdrachtgever, omschrijving, deadline, benodigde materialen en verantwoordelijke uitvoerder.

Kwaliteitscontrole: keuren op maat, pasvorm en functie; afwijkingen buiten tolerantie worden geregistreerd en gemeld, niet stilzwijgend hersteld.

De bron bevat geen domeinindeling; onderstaande regels zijn algemene veiligheids- en gedragsregels en gelden als aanvulling tot de officiële syllabus beschikbaar is.

Tillen: houd de last dicht bij het lichaam, rug recht, til vanuit de knieën en draai niet met een last in de handen; til zware lasten met twee personen of een hulpmiddel.

Brandklassen: A = vaste stoffen, B = vloeistoffen, C = gassen, D = metalen; blusmiddelen worden op brandklasse afgestemd (water, schuim, CO2, poeder).

Elektrische veiligheid: werken aan installaties alleen spanningsloos en vergrendeld; 30 mA aardlekschakelaar beschermt personen tegen aardfoutstromen.

Ergonomie en omgeving: voldoende verlichting (richtwaarde circa 300-500 lux bij fijn werk), ventilatie bij las- en spuitwerk, en gehoorbescherming boven 80 dB(A).

Incidentmelding: meld bijna-ongevallen en ongevallen direct; noteer tijd, plaats, betrokkenen en toedracht voor de ongevallenregistratie.

Milieuregels: afval scheiden (metaal, kunststof, olie, gevaarlijk afval), olieabsorberend middel bij morsen en afgewerkte olie naar een erkend inzamelpunt.

De bron bevat geen domeinindeling; deze sectie bundelt reken- en examenvoorbereidingsregels die voor het hele profielvak gelden.

Eenheden en voorvoegsels: k = 10³, M = 10⁶, m = 10⁻³, c = 10⁻²; reken eerst om naar SI-eenheden voordat je een formule invult.

Procenten: deel / geheel x 100%; een toename van p% betekent vermenigvuldigen met (1 + p/100), een afname met (1 - p/100).

Verhoudingen en schaal: schaal 1 : 50 betekent 1 cm op tekening = 50 cm in werkelijkheid; reken altijd terug naar dezelfde eenheid.

Oppervlakte en inhoud: rechthoek A = l x b, cirkel A = πr², cilinder V = πr²h; gebruik π ≈ 3,14 tenzij anders gevraagd.

Aflezen van grafieken en tabellen: lees eerst de assen en eenheden, bepaal de helling als verhouding Δy/Δx en controleer of de relatie lineair is.

Meerkeuzevraagstrategie: elimineer aantoonbaar onjuiste opties, controleer eenheden en orde van grootte, en kies pas daarna uit de resterende opties.