Het praktische examenprogramma
Een vmbo-GL/TL-kandidaat stelt het programma samen voor het praktische muzielexamen. De kandidaat speelt vier stukken: een popnummer van 4:10, een klassiek stuk van 3:45, een eigen compositie van 5:20 en een duet van 2:30. Tussen de stukken is 2 minuten nodig voor ombouwen en stemming. Het examen duurt 15 minuten muziek plus maximaal 5 minuten voor opbouw en nabespreking; de totale tijdsduur mag niet meer dan 20 minuten zijn. De kandidaat wil contrast laten horen tussen genres en wil de eigen compositie niet schrappen. De docent wijst erop dat een te lang programma ten koste gaat van de beoordeling van de uitvoering. Er is een pianist beschikbaar voor het klassieke stuk, maar die moet na 12 minuten weg. De kandidaat moet keuzes maken en de tijd berekenen.
1. Bereken de totale speelduur inclusief ombouwtijd en bepaal of het programma past.
Read the worked answer
De vier stukken duren samen 4:10 + 3:45 + 5:20 + 2:30 = 15:45. Bij vier stukken zijn er drie overgangen van 2 minuten: 3 × 2 = 6 minuten. De totale duur wordt dan 15:45 + 6:00 = 21:45. Dat is 1:45 te lang voor het maximum van 20 minuten. Zelfs zonder de opbouw- en nabesprekingstijd past het dus niet. De kandidaat moet minimaal 1:45 schrappen of verkorten. Let op: als je een stuk schrapt, valt er ook een overgang weg. Schrap je het duet, dan blijven er drie stukken over met twee overgangen: 4:10 + 3:45 + 5:20 + 4:00 = 17:15. Dan is er 2:45 ruimte over. Verkort je de eigen compositie met 1:45 tot 3:35, dan kom je precies op 20:00 uit, maar zonder marge.
2. Welk stuk schrap of verkort je? Motiveer met contrast, beschikbaarheid van de pianist en de beoordeling.
Read the worked answer
Schrappen van het duet kost ensemble-contrast, maar levert veel tijd op: het programma wordt 17:15 en er blijft ruimte voor een rustige opbouw. Verkorten van de eigen compositie behoudt alle vier de genres, maar de kandidaat moet dan wel een overtuigend einde kunnen spelen; een afgekapte compositie kan zwak overkomen. Afweging: de pianist moet na 12 minuten weg. Het klassieke stuk moet dus vroeg in het programma. Als de kandidaat de eigen compositie met 1:45 verkort tot 3:35, past alles net binnen 20 minuten, maar is er geen marge voor een valse start of stemming. Daarom is het verstandiger het duet te schrappen of de eigen compositie met minimaal 2 minuten te verkorten. Kies voor schrappen als de uitvoering van het duet nog niet stabiel is; kies voor verkorten als het duet juist het sterke contrastpunt is.
3. In welke volgorde programmeer je de stukken? Houd rekening met de pianist en met de reistijd tussen de stukken.
Read the worked answer
Zet het klassieke stuk vroeg, zolang de pianist aanwezig is. Een werkbare volgorde is: popnummer 4:10, overgang 2:00, klassiek stuk 3:45, overgang 2:00. Na het klassieke stuk is de kandidaat 11:55 bezig; de pianist kan dan weg. Daarna volgen de eigen compositie en eventueel het duet. Met de volledige vier stukken zou de kandidaat om 21:45 eindigen; dat past niet. Met alleen pop, klassiek en eigen compositie: 4:10 + 2:00 + 3:45 + 2:00 + 5:20 = 17:15. De kandidaat houdt dan 2:45 over voor de nabespreking. Begin met pop om de zenuwen te ordenen, maar houd de pianist en de ombouwtijd als harde grens: het klassieke stuk moet voor 12 minuten klaar zijn.