Demo opnemen met beperkte apparatuur
Een leerling neemt met twee medeleerlingen een demo op in een lokaal. De apparatuur bestaat uit één laptop met DAW, één audio-interface met twee ingangen, twee dynamische microfoons, één koptelefoon en twee kabels. De band bestaat uit zang, akoestische gitaar en cajón. Het lokaal heeft een harde vloer en een tikkende klok; de verwarming is hoorbaar. De bedoeling is een demo van één nummer van 3 minuten. De leerling wil alles in één keer live opnemen, omdat er maar twee inputs zijn. Bij de eerste test clipt de opname: de cajón piekt op 0 dBFS en de zang op -6 dBFS. De gitaar is nauwelijks hoorbaar. Er is nog 45 minuten. De leerling overweegt de cajón zachter te laten spelen, de microfoonpositie te veranderen of in twee takes op te nemen: eerst gitaar en cajón, daarna zang. Er is geen extra microfoon en geen extra input.
1. Wat is de oorzaak van de clipping en hoe los je het op met de beschikbare twee inputs?
Read the worked answer
De cajón piekt op 0 dBFS, dus de inputgain staat te hoog of de microfoon staat te dichtbij. Clipping ontstaat al vóór de fader: het signaal is te hard de interface in. Oplossing: zet de inputgain van het cajónkanaal lager tot de pieken rond -12 dBFS liggen. Zet de microfoon iets verder van de cajón of richt hem minder direct op het klankgat. Gebruik de tweede input voor de zang en stel die ook in op ongeveer -12 dBFS. Met twee inputs kun je niet alles apart opnemen; zet de gitaar en cajón samen op één microfoon en regel de balans met de afstand: gitaar dichter bij de microfoon, cajón iets verder weg. Conclusie: niet de fader zachter zetten, maar de inputgain en de microfoonpositie aanpassen. Controleer daarna opnieuw op de piekmeter.
2. Bereken hoeveel tijd je per take hebt als je nog 10 minuten nodig hebt voor opbouw en 5 minuten voor luisteren.
Read the worked answer
Er is 45 minuten. Opbouw kost 10 minuten en luisteren 5 minuten; samen 15 minuten. Voor het opnemen blijft 45 - 15 = 30 minuten over. Het nummer duurt 3 minuten. Eén volledige take kost dus 3 minuten, plus ongeveer 1 minuut voor terugspoelen en beoordelen. In 30 minuten passen theoretisch zes takes van 3 minuten, maar je moet ook rekening houden met een valse start en met omstanders. Plan: houd 4 takes van maximaal 3 minuten aan, dus 12 minuten netto opnametijd, en gebruik de overige tijd voor opnieuw inspelen van een lastig stuk. Noteer na elke take kort wat beter moet. Zo voorkom je dat je na 30 minuten zonder bruikbare take eindigt.
3. Kies tussen live opnemen en overdubben. Beargumenteer met de nadelen van de ruimte en met de beperkte inputs.
Read the worked answer
Live opnemen heeft als voordeel dat de muzikanten samen spelen en elkaar aanvoelen. Nadeel is dat de harde vloer, de klok en de verwarming op alle microfoons meeklinken. Met twee inputs kun je bovendien niet alles apart corrigeren: de cajón en gitaar zitten op hetzelfde kanaal. Overdubben geeft meer controle: neem eerst gitaar en cajón samen op, met de cajón iets verder van de microfoon, en zet daarna de zang eroverheen. De zanger heeft dan de koptelefoon nodig met de eerste take als playback. Nadeel is dat de timing strak moet zijn; zonder click kan de tweede laag verschuiven. Keuze: bij weinig tijd en een sterke live-uitvoering kies je live; bij een zwakke balans en veel rumoer kies je overdubben. Laat de klok in elk geval stoppen en de verwarming tijdelijk uit zetten.