Overbelaste groep in een werkplaats
Je bent monteur in een werkplaats van een klant. Op één wandcontactdoos is een haspel met drie stopcontacten aangesloten. Daarop staan een lasapparaat (230 V, 3,2 kW), een slijptol (230 V, 900 W) en een compressor (230 V, 1,8 kW). De groep in de meterkast is afgezekerd met 16 A. De klant klaagt dat de stroom vaak uitvalt als hij tegelijk last en slijpt. De aardlekschakelaar tript niet; alleen de groepsschakelaar gaat uit. De haspel ligt deels opgerold op de vloer. Er is nog één vrije groep in de meterkast, maar de kabel naar de werkplaats is 2,5 mm² en 18 meter lang. De klant wil geen nieuwe kabel graven. De compressor slaat automatisch aan en af. Het lasapparaat heeft een hoge inschakelstroom. De klant wil morgen verder werken.
1. Laat met een berekening zien of het lasapparaat en de slijptol samen op de 16 A-groep kunnen. Verklaar waarom de groepsschakelaar uitschakelt en de aardlekschakelaar niet.
Read the worked answer
Een 16 A-groep op 230 V kan ongeveer 16 x 230 = 3680 W leveren. Het lasapparaat en de slijptol samen vragen 3200 + 900 = 4100 W. Dat is meer dan 3680 W, dus gelijktijdig gebruik is niet veilig. Met de compressor erbij komt het totaal op 5900 W, nog veel te hoog. De groepsschakelaar schakelt uit door overbelasting: er loopt te lang een te grote stroom. De aardlekschakelaar reageert op een verschil tussen stroom in en stroom uit, bijvoorbeeld bij een aardfout. Die fout is hier niet aanwezig, daarom tript de aardlek niet. De compressor die automatisch aanslaat, maakt de belasting bovendien wisselend; juist dan kan de beveiliging onverwacht uitschakelen.
2. Welke maatregelen kun je nemen zonder een nieuwe kabel te graven? Noem minstens drie maatregelen en leg je keuze uit.
Read the worked answer
- Gebruik het lasapparaat en de slijptol niet tegelijk. De belasting blijft dan onder de 3680 W, mits de compressor niet tegelijk aanslaat.
- Zet de compressor op de vrije groep, zodat die niet meer op dezelfde groep als het lasapparaat staat. Laat wel controleren of die groep geschikt is.
- Rol de haspel volledig af. Een opgerolde haspel kan zijn warmte niet kwijt en is dan extra brandgevaarlijk.
- Gebruik een kortere, zwaardere verlengkabel in plaats van de lange haspel. Laat een installateur beoordelen of de 2,5 mm²-kabel over 18 meter en de beveiliging passen bij deze belasting en bij de hoge inschakelstroom van het lasapparaat. Zonder die controle is het niet verantwoord om zomaar een zwaarder apparaat aan te sluiten.
3. Waarom is de opgerolde haspel een extra risico? Betrek warmte en stroom in je antwoord.
Read the worked answer
In een opgerolde haspel zit de kabel dicht op elkaar. De warmte die door de stroom in de kabel ontstaat, kan niet goed weg. De kabel wordt warmer dan toegestaan, de isolatie kan zacht worden of beschadigen en er kan brand ontstaan. Ook kan de spanning aan het einde van een lange haspel iets dalen, waardoor apparaten meer stroom gaan trekken. Bij een lasapparaat met hoge inschakelstroom is dat extra riskant. Rol de haspel daarom altijd helemaal af en controleer of de haspel en kabel geschikt zijn voor de belasting.