Frame lassen zonder kromtrekken
Je maakt in de werkplaats een frame van constructiestaal S235 voor een transportkar. Het frame is 1200 mm bij 800 mm en bestaat uit vier hoekprofielen van 40 x 40 x 4 mm. Je moet de hoeken aan elkaar lassen met een hoeklas. Een collega zegt dat je eerst alle vier de hoeken helemaal vol moet lassen en daarna pas moet controleren. Het frame moet vlak blijven; de klant controleert met een winkelhaak en een rei. Je gebruikt een MIG/MAG-lasapparaat met 0,8 mm draad en een menggasfles. De lasafzuiging staat uit omdat het koud is in de werkplaats. Je hebt een automatisch laskap, handschoenen en een veiligheidsbril. De stukken zijn ontvet en geschuurd. De werkplaats heeft een brandblusser en een houten werkbank. Er ligt een paar meter rubbermat naast de lasplek.
1. Welke lasvolgorde gebruik je om kromtrekken zo veel mogelijk te beperken? Leg uit waarom je die volgorde kiest.
Read the worked answer
Las niet eerst alle hoeken achter elkaar vol. Begin met hechtlassen op alle vier de hoeken, in een diagonale volgorde. Controleer daarna of het frame nog haaks en vlak is. Las vervolgens korte stukken om en om: bijvoorbeeld eerst een stuk bij hoek 1, dan bij hoek 3, dan bij hoek 2 en daarna bij hoek 4. Laat het frame tussendoor afkoelen. De reden is krimp. Als het lasbad afkoelt, krimpt het metaal en trekt het frame scheef. Door de warmte te spreiden en niet alle warmte op één plek te concentreren, blijven de vervormingen kleiner. Meten tussen de lassen door geeft je de kans om eerder bij te sturen.
2. Na het lassen blijkt het frame niet haaks. Welke controles en correcties doe je?
Read the worked answer
Controleer eerst met een winkelhaak of de hoeken echt niet haaks zijn. Meet daarna de diagonalen: bij een rechthoekig frame moeten die gelijk zijn. Leg het frame op een vlakke ondergrond en controleer met een rei of er geen tordering of bobbel in zit. Als het frame scheef staat, kun je het met klemmen voorzichtig terugdrukken en opnieuw meten. Soms is plaatselijk verwarmen en laten afkoelen nodig om te richten. Voeg niet zomaar extra lassen toe; dat kan de vervorming groter maken. Controleer na het richten opnieuw de maten en de haaksheid voordat je het frame afwerkt.
3. Welke veiligheidsmaatregelen zijn hier extra belangrijk en waarom?
Read the worked answer
Zet de lasafzuiging aan. Lassen zonder afzuiging geeft lasrook en fijn stof in de lucht, zeker in een werkplaats. Zorg voor voldoende ventilatie. Let op brandgevaar: vonken kunnen op de houten werkbank of op materiaal naast de lasplek terechtkomen. Houd brandbare spullen weg, zet de brandblusser klaar en blijf na het lassen nog even kijken of er geen smeulende plek is. Zet de gasfles vast, gebruik je laskap en handschoenen en bescherm je ogen. Een rubbermat naast de lasplek is geen vervanging voor brandpreventie; vonken kunnen er nog steeds naast vallen.