PIE VMBO KB cheat sheet

Een technische tekening in eerstegroothoekprojectie toont het vooraanzicht in het midden, het bovenaanzicht eronder en het zijaanzicht rechts; verborgen randen zijn streeplijnen.

Maten staan in millimeters zonder eenheid erbij; maatlijnen lopen evenwijdig aan de te meten rand en het maatgetal staat boven de maatlijn.

Schaal = tekening : werkelijkheid. Bij 1:2 is het getekende deel half zo groot als het product, bij 2:1 juist dubbel zo groot.

Oppervlakte rechthoek A = l × b; volume balk V = l × b × h; volume cilinder V = π × r² × h.

Toerental bij boren en draaien: n = (vc × 1000) / (π × D), met snijsnelheid vc in m/min en diameter D in mm; de uitkomst is omwentelingen per minuut.

Kostprijs = materiaalkosten + arbeidskosten (uren × uurtarief) + machinekosten; afval reken je als percentage over de materiaalkosten.

Materiaalkeuze: staal is sterk en slijtvast, aluminium is licht en corrosiebestendig, kunststof is isolerend en licht maar minder warmtebestendig.

Bij plaatwerk bereken je de uitslag met de buigallowance: de neutrale lijn blijft even lang, de buitenkant rekt uit en de binnenkant wordt korter.

PBM bij verspanen: veiligheidsbril en gehoorbescherming; geen handschoenen, losse mouwen of sieraden bij draaiende delen.

Wet van Ohm: U = I × R, en vermogen P = U × I. Bij 230 V en 10 A hoort een weerstand van 23 Ω en een vermogen van 2300 W.

Aderkleuren volgens NEN 1010: bruin is fase (L), blauw is nul (N) en geel-groen is aarde (PE); bij krachtstroom zijn bruin, zwart en grijs de fasen.

Een aardlekschakelaar van 30 mA schakelt af bij een verschilstroom van 30 mA en beveiligt personen, maar vervangt de zekering of automaat niet.

Veilig spanningsloos werken: vrijschakelen, vergrendelen, spanningloosheid meten met een tweepolige tester, en waar nodig aarden en afschermen.

Metrische schroefdraad M8 heeft een nominale buitendiameter van 8 mm en een standaardspoed van 1,25 mm; fijn draad noteer je als M8 × 1.

Boutverbindingen krijgen een voorgeschreven aanhaalmoment in Nm; bij trillingen borg je met een veerring, borgmoer of Loctite.

Waterpas controleert horizontaliteit via een luchtbel, schietlood controleert verticaliteit; bij leidingwerk houd je de voorgeschreven hart-op-hart afstand en helling aan.

Perslucht: werkdruk in bar (1 bar ≈ 100 kPa), een reduceerventiel stelt de druk in en een manometer bewaakt die; leidingen lopen aflopend naar een aftappunt.

Inductieve sensoren detecteren alleen metaal, capacitieve sensoren ook kunststof, glas en vloeistof; optische sensoren reageren op lichtonderbreking of reflectie.

PLC-cyclus: ingangen inlezen, programma uitvoeren, uitgangen schrijven; de cyclustijd bepaalt mede de reactietijd van de installatie.

Ladderdiagram: contacten in serie geven een EN-functie, contacten parallel een OF-functie; een verbreekcontact is gesloten zolang de voorwaarde niet waar is.

Adressering bij Siemens S7: I0.0 is een ingang, Q0.0 een uitgang en M0.0 een geheugenbit; bij andere merken komen X/Y of %I/%Q voor.

Een 5/2-ventiel heeft vijf aansluitingen en twee standen en stuurt een dubbelwerkende cilinder in beide richtingen.

Noodstopcontacten staan als verbreekcontact in serie met de stuurkring, zodat draadbreuk of losraken de machine ook stilzet; ontgrendelen gebeurt handmatig.

Een frequentieregelaar regelt het toerental van een driefasemotor via frequentie en spanning; een softstarter beperkt alleen de aanloopstroom.

PID-regeling: P reageert op de regelfout, I werkt de restafwijking weg en D dempt snelle veranderingen; het setpoint is de gewenste waarde.

Pneumatiek: werkdruk rond 6 bar, cilinderkracht F = p × A, en een reduceerventiel met manometer bewaakt de ingestelde druk.

Onderhoudsvormen: correctief (na een storing), preventief (vast interval), predictief of conditiegericht (op basis van metingen) en TPM (onderhoud door de operator).

Multimeter: spanning meet je parallel over de bron of het component, stroom in serie met de verbruiker, en weerstand spanningsloos en losgekoppeld.

Storing zoeken: 5 × waarom en het visgraatdiagram brengen de grondoorzaak in beeld; een stroomschema of ladderdiagram helpt de signaalweg te volgen.

Lock-out/tag-out: hoofdschakelaar uitzetten, vergrendelen met een persoonlijk slot, label plaatsen en pas na controle weer inschakelen.

Restenergie zit in condensatoren, persluchtleidingen, veren en hydrauliek; ontlucht en ontlaad deze voordat je gaat demonteren.

Lager smeren: te weinig vet geeft metaalcontact en slijtage, te veel vet verhoogt de temperatuur; hoeveelheid en vetsoort volgens de machinegegevens aanhouden.

V-riem controleren op spanning, uitlijning en scheurtjes; een te slappe riem slipt, een te strakke riem belast de lagers extra.

Trillings- en temperatuurmeting zijn conditiemetingen: een stijgende trend wijst op onbalans, uitlijnfout of lagerslijtage.

Hydrauliek: dalende druk of een trage cilinder wijst op lekkage, een vervuild filter of een versleten pomp; controleer eerst het filter.