Ontwerpen en realiseren (produceren/ontwerpen)
Dit domein gaat over de weg van klantvraag naar gemaakt product. Er wordt getoetst of je een eisenpakket kunt opstellen en vertalen naar een schets, een technische tekening en een werkplan, en of je daarna veilig en nauwkeurig produceert en het resultaat controleert.
Van eis naar tekening
Een eisenpakket noemt functie, afmetingen, belasting, toelaatbare maatafwijking, materiaal, budget en veiligheidseisen. Daaruit volgt een ontwerp. De definitieve tekening bevat minimaal een voor-, boven- en zijaanzicht, maatlijnen met toleranties en een materiaallijst. Maten lees je af van de maatlijnen; je meet ze niet na uit het beeld.
Materiaal en bewerking
- S235: goedkoop, goed lasbaar, gevoelig voor corrosie, dus conserveren.
- RVS: corrosiebestendig, taai en hard, dus lagere snijsnelheid en scherp gereedschap.
- Aluminium: licht, vormt snel een oxidelaag, apart gereedschap en koeling. Bij verspanen zet je eerst een centerpunt, zet je de boor vast, gebruik je snijolie bij staal en braam je na het boren af. Tappen vraagt de juiste kerngatdiameter, bijvoorbeeld ongeveer 6,8 mm voor M8.
Uitgewerkt voorbeeld
Je boort een gat Ø10 mm in S235 met een snijsnelheid van 25 m/min. Het toerental is n = (vc × 1000) / (π × d) = 25.000 / 31,4 ≈ 796. Je kiest 800 t/min. Kies je 2000 t/min, dan verbrandt de boor. Kies je 200 t/min, dan hapt of breekt de boor en wordt het gat onrond.
Valkuilen
- Toleranties en passingen weglaten, waardoor een as niet in het gat past.
- Vergeten af te bramen: scherpe randen geven afkeur en blessures.
- Onveilig werken: geen veiligheidsbril, losse kleding bij de boormachine, werkstuk niet vastgezet.
- Geen kwaliteitscontrole: meet na met schuifmaat of passer in plaats van op het oog.