NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) study materials
NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) study resources

NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) practice questions

One question at a time. Build your NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i tētahi kaikōrero e kī ana: 'Kei te hui te whānau āpōpō.' He aha te wā e hui ai te whānau?

  1. Ināianei tonu
  2. Āpōpō Correct answer.
  3. Ā tērā wiki
  4. Inanahi

Explanation

Ko te kupu 'āpōpō' te tohu wā e tohu ana ki te rā e haere ake nei. I roto i te rerenga 'Kei te hui te whānau āpōpō', ko te hui ka tū āpōpō, kāore i mua, kāore hoki ā tērā wiki.

Question 2Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'Kua tae mai a Hine ki te kura.' He aha te āhua o te mahi a Hine?

  1. Kei te mahia tonutia
  2. Kua oti te mahi Correct answer.
  3. Ka mahia ā tōna wā
  4. Kāore e mahia

Explanation

Ko te 'kua' te tohu o te mahi kua oti i mua i te wā o te kōrero. Nō reira kua tae kē atu a Hine ki te kura i te wā e kōrerohia ana.

Question 3Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Kāore a Tama i te kai.' He aha te mahi a Tama i tēnei wā?

  1. Kei te kai ia
  2. Kāore ia i te kai Correct answer.
  3. Ka kai ia ā tōna wā
  4. Kua kai kē ia

Explanation

Ko te 'kāore ... i te' te hanga whakakāhoretanga mō te mahi e haere ana i tēnei wā. Nō reira e kī ana te kaikōrero kāore a Tama i te kai i taua wā tonu.

Question 4Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'Homai te pukapuka ki a au.' He aha te mea e tonoa ana?

  1. Te kuaha
  2. Te pukapuka Correct answer.
  3. Te pene
  4. Te tēpu

Explanation

Ko te 'homai' te kupu tono, ā, ko te mea e tonoa ana ko te pukapuka. Ko te 'ki a au' e tohu ana ko te kaikōrero te tangata e whiwhi ana.

Question 5Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Kei te noho a Mere ki Ōtautahi, engari ko tana whānau kei Tūranga.' Kei hea te whānau o Mere?

  1. Kei Te Whanganui-a-Tara
  2. Kei Tāmaki Makaurau
  3. Kei Ōtautahi
  4. Kei Tūranga Correct answer.

Explanation

E rua ngā wāhi i whakahuatia: ko Ōtautahi te wāhi o Mere, ko Tūranga te wāhi o tana whānau. Ko te 'engari' e wehewehe ana i ngā rōpū e rua.

Question 6Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe: 'Nā Rangi i tunu te kai.' Nā wai te kai i tunu?

  1. Nā Rangi Correct answer.
  2. Nā te wharekai
  3. Nā te kai
  4. Nā te kōrero

Explanation

Ko te 'nā' e tohu ana i te tangata nāna te mahi i mahi. I konei ko Rangi te kaihanga o te mahi tunu kai, ā, ko te kai te mea i tunua.

Question 7Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'He nui te ua, nō reira kāore mātou i haere ki te moana.' He aha i kore ai rātou i haere?

  1. Nā te nui o te mahi
  2. Nā te nui o te ua Correct answer.
  3. Nā te mate o te pahi
  4. Nā te roa o te ara

Explanation

Ko te 'nō reira' e hono ana i te take ki te hua. Ko te take i kīia ai ko te nui o te ua, ā, ko te hua ko te kore haere ki te moana.

Question 8Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'E rua ngā hēki, e toru ngā ika.' E hia katoa ngā mea?

  1. E ono
  2. E rima Correct answer.
  3. E toru
  4. E rua

Explanation

Me tāpiri ngā tau e rua: ko te rua o ngā hēki me te toru o ngā ika, ka rima katoa. Ka whakamahia te 'e' mō ngā tau iti i te tekau.

Question 9Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe: 'Kua roa a Hemi e mahi ana i te hōhipera, ā, kua rima tekau ōna tau.' He aha te pānga o te kōrero mō te mahi a Hemi?

  1. He mahi roa kua roa e mahia ana e ia Correct answer.
  2. He mahi kāore ia i mahi
  3. He mahi mō te rā kotahi
  4. He mahi hou tonu

Explanation

Ko te 'kua roa ... e mahi ana' e whakaatu ana i te roanga o te mahi i roto i ngā tau. Ko te tau e rima tekau e whakapakari ana i te whakaaro he mahi roa tēnei.

Question 10Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Ahakoa te ua, i haere tonu te hui.' He aha te tikanga o tēnei rerenga?

  1. I mutu te hui nā te ua
  2. Ka tū te hui ā tērā wiki
  3. I haere tonu te hui ahakoa te ua Correct answer.
  4. Kāore te hui i tū

Explanation

Ko te 'ahakoa' e tohu ana i tētahi āhuatanga e kore e aukati i te mahi. Nō reira ahakoa i ua, i haere tonu te hui i te wā i whakaritea.

Question 11Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe: 'Mehemea i tae mai koe, kua kite koe i te kanikani.' He aha te tikanga?

  1. Kāore koe i tae mai, nō reira kāore koe i kite Correct answer.
  2. Ka tae mai koe ā tōna wā
  3. I tae mai koe, ā, i kite koe
  4. Kua kite kē koe i te kanikani

Explanation

Ko te 'mehemea ... kua' e whakaatu ana i tētahi āhuatanga kāore i pahure. Nā te mea kāore koe i tae mai, kāore hoki koe i kite i te kanikani.

Question 12Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Ko te mea nui, kia noho tahi te whānau.' He aha te whakaaro matua?

  1. Kia nui te whare
  2. Kia haere te whānau ki tāwāhi
  3. Kia noho tahi te whānau Correct answer.
  4. Kia noho wehe te whānau

Explanation

Ko te 'ko te mea nui' e tohu ana i te whakaaro matua o te kōrero. Ko te mea e whai ake ana ko te noho tahi o te whānau, koia te pūtake o te kōrero.

Question 13Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i a Mere e kī ana: 'Kāti, me hoki au ki te kāinga.' He aha tāna e whakaaro ana?

  1. Kei te pātai ia ki te huarahi
  2. Kua mutu tana mahi, ā, ka hoki ia Correct answer.
  3. Kei te tono ia i tētahi kai
  4. Ka noho tonu ia ki reira

Explanation

Ko te 'kāti' he kupu e tohu ana kua mutu tētahi mahi, ā, e whai ake ana te kaupapa hou. I konei ko te hokinga ki te kāinga te kaupapa hou.

Question 14Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'I te ata ka horoi au i te whare, i te ahiahi ka mahi au i te māra.' He aha te raupapa o ngā mahi?

  1. Te mahi māra i mua, te horoi whare i muri
  2. Te horoi whare i mua, te mahi māra i muri Correct answer.
  3. Kāore he mahi i mahia
  4. Ka mahi māra anake ia

Explanation

Ko te 'i te ata' e tohu ana i te wā tuatahi, ā, ko te 'i te ahiahi' te wā e whai ake ana. Nō reira ko te horoi whare te mahi tuatahi, ko te mahi māra te mahi tuarua.

Question 15Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe: 'He toa a Tāne ki te hī ika, engari kāore ia i te mōhio ki te kōrero reo Māori.' He aha te kōrero mō Tāne?

  1. He toa ia ki te hī ika, engari kāore i te mōhio ki te reo Correct answer.
  2. He toa ia ki ngā mea e rua
  3. Kāore ia i te toa ki tētahi mea
  4. He toa ia ki te reo, engari kāore i te mōhio ki te hī ika

Explanation

Ko te 'engari' e whakahē ana i te kitenga tuatahi ki te kitenga tuarua. He toa a Tāne ki te hī ika, engari kāore ia i te matatau ki te reo Māori.

Question 16Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kuia: 'Māu e kawe te kete ki a Koro.' He aha te mahi e hiahiatia ana?

  1. Mā tētahi atu e kawe te kete
  2. Mā te kuia e kawe te kete
  3. Mā te tangata e whakarongo ana e kawe te kete Correct answer.
  4. Mā Koro e kawe te kete

Explanation

Ko te 'māu' e tohu ana ko koe, te tangata e whakarongo ana, te kaiwhakahaere o te mahi. Nō reira ko te kaiwhakarongo te kaikawe i te kete ki a Koro.

Question 17Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'He rite tonu te reo o ēnei tāngata e rua.' He aha te tikanga?

  1. He rerekē te reo o ngā tāngata e rua
  2. He reo nō tētahi atu anake
  3. Kāore he reo o tētahi
  4. He ōrite te reo o ngā tāngata e rua Correct answer.

Explanation

Ko te 'rite tonu' e tohu ana i te ōritetanga o ngā mea e kōrerohia ana. I konei e ōrite ana te reo o ngā tāngata e rua, kāore e rerekē.

Question 18Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Ahakoa he uaua te ara, kāore au i te wehi.' He aha te wairua o te kaikōrero?

  1. He pōuri nō te ara
  2. He māia, ahakoa te uaua Correct answer.
  3. He mataku i te ara
  4. He hōhā ki te ara

Explanation

Ko te 'ahakoa' me te 'kāore au i te wehi' e whakaatu ana i te māia o te kaikōrero. Ahakoa te uaua o te ara, kāore ia e mataku.

Question 19Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'Kua tū te whare o te whānau, ā, kua tū hoki te whare wānanga o te rohe.' He aha te hononga o ēnei mahi?

  1. Kāore i oti tētahi
  2. Kotahi anake te whare kua oti
  3. E rua ngā whare kua oti te hanga Correct answer.
  4. Kua pakaru ngā whare e rua

Explanation

Ko te 'hoki' e tohu ana he mahi taurite tērā atu ki te mahi tuatahi. Nō reira e rua ngā whare kua tū, kua oti te hanga.

Question 20Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'Nā te mea kāore ia i tae mai, i tū te hui me te kore ia.' He aha te hononga o te take ki te hua?

  1. Nā tana kore tae mai i tū ai te hui me te kore ia Correct answer.
  2. Kāore he hononga o te take ki te hua
  3. Nā te hui i kore ai ia i tae mai
  4. Nā tana tae mai i tū ai te hui

Explanation

Ko te 'nā te mea' e tohu ana i te take, ā, ko te rākau e whai ake ana te hua. Ko te kore tae mai te take, ko te tū o te hui me te kore ia te hua.

Question 21Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Kāore au i te mōhio mēnā ka tae ia, engari me whakarite tonu te kai.' He aha te whakaaro o te kaikōrero?

  1. Me whakarite te kai ahakoa kāore i te mōhio mēnā ka tae te tangata Correct answer.
  2. Kāore e tika kia whakaritea te kai
  3. Kua tae kē te tangata ki te hui
  4. Me tatari kia tae te tangata

Explanation

Ko te 'engari' e tohu ana kei te mau tonu te mahi ahakoa te kore mōhio. Nō reira me whakarite tonu te kai, ahakoa kāore e mōhiotia mēnā ka tae te tangata.

Question 22Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te rerenga: 'He aha te take i kore ai te pahi i tae mai? Kāore au i te mōhio, engari kua roa te tatari.' He aha te āhua o te kaikōrero?

  1. Kua hoki ia ki te kāinga
  2. Kei te pukuriri ia ki te pahi
  3. Kei te mōhio ia ki te take o te pahi
  4. Kāore ia i te mōhio ki te take, ā, kua roa ia e tatari ana Correct answer.

Explanation

Ka kī te kaikōrero kāore ia i te mōhio ki te take, ā, kua roa ia e tatari ana. Ko te 'engari' e hono ana i tana kore mōhio ki tana āhuatanga o te tatari roa.

Question 23Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'I te mea kua tae kē atu te wā, me hōrapa tātou.' He aha te take i mea ai ia kia hōrapa?

  1. Kua tae kē atu te wā Correct answer.
  2. Kua mutu te kai
  3. Kua tae mai ngā manuhiri
  4. Kua hē te whare

Explanation

Ko te 'i te mea' e tohu ana i te take o te tono. Ko te take ko te mea kua tae kē atu te wā, ā, nā reira me hōrapa te hui.

Question 24Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe: 'Ehara i te mea he māmā te mahi, engari he pai ki a au.' He aha te whakaaro o te kaikōrero mō te mahi?

  1. He uaua, ā, kāore e pai ki a ia
  2. He māmā, engari kāore e pai ki a ia
  3. He uaua, engari he pai ki a ia Correct answer.
  4. He māmā, ā, he hōhā ki a ia

Explanation

Ko te 'ehara i te mea he māmā' e whakakāhoretia ana te māmā, nō reira he uaua te mahi. Ko te 'engari he pai ki a au' e tohu ana he pai tonu ki te kaikōrero.

Question 25Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Ko te tūmanako, ā tērā tau ka mutu taku ako, ka hoki au ki te kāinga ki te āwhina i taku whānau.' He aha tana mahere mō ā tērā tau?

  1. Ka noho ia ki tāwāhi
  2. Ka haere tonu tana ako i tērā tau
  3. Ka mutu tana ako, ā, ka hoki ia ki te āwhina i tana whānau Correct answer.
  4. Ka mahi ia i tētahi mahi hou

Explanation

Ko te 'ā tērā tau' e tohu ana i te wā e haere ake nei, ā, ko te 'ka mutu taku ako' me te 'ka hoki au' ngā mahi e whakaritea ana. Nō reira ka mutu tana ako, ka hoki ia ki te āwhina i tana whānau.

Question 26Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te kaikōrero e kī ana: 'Kua tae mai te manuhiri, nō reira me whakapai ake i te wharekai ināianei tonu.' He aha te mahi e kīia ana kia mahia?

  1. Me haere te kaikōrero ki te tiki i te manuhiri
  2. Me whakapai te wharekai ināianei tonu Correct answer.
  3. Me tatari kia tae mai anō ētahi atu manuhiri
  4. Me tunu kai anō mō te manuhiri

Explanation

Ko te hononga o te take ('kua tae mai te manuhiri') ki te hua ('me whakapai ake i te wharekai') te pūtake o te pātai. Ko te kupu 'ināianei tonu' e tohu ana kia mahia te mahi ākuanei, kāore e tārewa. Nō reira, ko te whakapai i te wharekai te mahi tika e kīia ana.

Question 27Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaiako: 'Ki te kore koe e tuhi i ō whakaaro i te wā o te akoranga, ka uaua ake tō mahi i te kāinga.' He aha te pānga o te kore tuhi i ngā whakaaro?

  1. Ka mutu te akoranga mō taua rā
  2. Ka māmā ake te mahi i te kāinga
  3. Ka whiwhi koe i ētahi atu tuhinga mai i te kaiako
  4. Ka nui ake te uaua o te mahi i te kāinga Correct answer.

Explanation

He rerenga herenga tēnei: 'ki te kore... ka...' e whakaatu ana i te hua o tētahi mahi kāore i mahia. Ko te kore tuhi i ngā whakaaro te take, ā, ko te uauatanga o te mahi kāinga te hua. Kāore te rerenga e kī ana ka mutu te akoranga, engari ka piki ake te taumaha o te mahi.

Question 28Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te kuia e kī ana: 'Kua ngaro taku mōhiti, ā, kāore au i te kite pai i ngā kupu o te pukapuka.' He aha te raruraru o te kuia?

  1. Kua ngaro tana mōhiti, ā, ka uaua tana pānui Correct answer.
  2. Kua ngaro tana pene, ā, kāore ia e taea te tuhi
  3. Kāore ia e mōhio ki te pānui i te reo Māori
  4. Kua ngaro tana pukapuka, ā, kāore ia e kite i te mōhiti

Explanation

E rua ngā pīronga o te kōrero: kua ngaro te mōhiti, ā, kāore e kite pai i ngā kupu. Mā te hono i ēnei pīronga e kitea ai ko te ngaronga o te mōhiti te take o te uaua o te pānui. Ko te pukapuka tonu kei te noho, engari ko te mōhiti kua ngaro.

Question 29Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaikōrero: 'Ka tae atu au ki te marae, ka kite au i te mahi nui a te hapori, ā, ka hiahia au ki te āwhina.' He aha te raupapa o ngā mahi a te kaikōrero?

  1. Ka kite i te mahi a te hapori, kātahi ka hiahia ki te āwhina Correct answer.
  2. Ka āwhina i te hapori, kātahi ka kite i te marae
  3. Ka tae atu ki te marae, kātahi ka hoki ki te kāinga
  4. Ka hiahia ki te āwhina, kātahi ka tae atu ki te marae

Explanation

Ko te kupu 'ka... ka... ā, ka...' e whakaatu ana i te raupapa o ngā mahi i te wā kotahi. Ka tae tuatahi ki te marae, ka kite i te mahi a te hapori, kātahi ka puta te hiahia ki te āwhina. Nō reira ko te kitenga o te mahi te mea i mua i te hiahia.

Question 30Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaiārahi: 'Kāore i pai te hui o tērā wiki, engari kua whakaritea kētia tētahi hui anō mō te Rātapu e tū mai nei.' He aha te āhua o te kaupapa ināianei?

  1. Kua whakakorea katoatia ngā hui mō ā muri ake
  2. Kua pai te hui o tērā wiki, ā, kāore he hui anō
  3. Kua whakaritea tētahi hui anō mō te Rātapu e tū mai nei Correct answer.
  4. Ka tū te hui anō i te Rātapu kua pahure

Explanation

Mā te kupu 'engari' e huri ai te whakaaro: ahakoa kāore i pai te hui o mua, kua whakaritea kētia tētahi hui hou. Ko te kupu 'e tū mai nei' e tohu ana ki te Rātapu kei te heke mai, kāore i te wā kua pahure. Nō reira kei te haere tonu te kaupapa.

Question 31Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te kaikōrero: 'I pōuri au i te rongo kua wehe atu a Hine, engari e harikoa ana au mō tana ara hou ki Ahitereiria.' He aha ngā kare-ā-roto e rua o te kaikōrero?

  1. He pōuri mō te wehenga, he harikoa hoki mō te ara hou o Hine Correct answer.
  2. He mataku mō te haerenga o Hine ki Ahitereiria
  3. He riri ki a Hine mō tana wehenga atu
  4. He harikoa anake, kāore he pōuri

Explanation

Ka whakamahia te 'engari' hei whakahāngai i ngā kare-ā-roto e rua e noho tahi ana. Ko te pōuri mō te wehenga tētahi, ko te harikoa mō te ara hou tētahi. Kāore e kīia he riri, he mataku rānei, engari he pōuri me te harikoa ngātahi.

Question 32Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaimahi o te tari: 'Kua tae mai tō pukapuka, engari me haina e koe tētahi pepa āpiti i mua i te tuku atu ki a koe.' He aha te mahi e toe ana mā te tangata?

  1. Me tuku te pukapuka ki tētahi atu tangata
  2. Me haina e ia tētahi pepa āpiti i mua i te whiwhi i te pukapuka Correct answer.
  3. Me hoki ia ki te tari ki te tiki anō i te pukapuka
  4. Me tatari kia tae mai anō te pukapuka

Explanation

Ko te 'engari' e tohu ana i tētahi herenga i mua i te whiwhi i te pukapuka. Kua tae kē mai te pukapuka, engari me haina tuatahi te pepa āpiti. Nō reira ko te hainatanga te mahi e toe ana mā te tangata.

Question 33Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te pānui: 'I te tau 2020 ka tū te whakataetae tuatahi, ā, i tēnei tau ka tū te tuawhā.' E hia ngā tau i waenga i te whakataetae tuatahi me te tuawhā?

  1. E rua ngā tau
  2. E toru ngā tau Correct answer.
  3. E whā ngā tau
  4. E rima ngā tau

Explanation

Mēnā ka tū te tuatahi i te tau 2020, ka tū te tuarua i te 2021, te tuatoru i te 2022, ā, te tuawhā i te 2023. Nō reira e toru ngā tau i waenga i te tuatahi me te tuawhā. Me pānui te kupu 'tuawhā' kia kitea ai te maha o ngā tau kua hipa.

Question 34Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kōkā: 'Kei te mahi au i te pō nei, nō reira māu e tiki te tamaiti i te kura.' He aha te take i riro ai mā te tangata kē te tiki i te tamaiti?

  1. Nā te mea kei te mahi te kōkā i te pō nei Correct answer.
  2. Nā te mea kāore te tamaiti e hiahia ki te haere mā te kōkā
  3. Nā te mea kua mutu te kura i tēnei rā
  4. Nā te mea kei te noho te kōkā ki tētahi atu tāone

Explanation

Ko te 'nō reira' e hono ana i te take ki te tono. Ko te take ko te mahi a te kōkā i te pō nei, ā, ko te hua ko te tono kia tikina te tamaiti e tētahi atu. Kāore he take anō i kōrerotia mō te mutunga o te kura, mō te hiahia rānei o te tamaiti.

Question 35Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaumātua: 'Ehara i te mea he kino te hangarau, engari me mōhio tātou ki te whakamahi, kaua e waiho mā te hangarau e whakahaere i a tātou.' He aha tana whakaaro matua mō te hangarau?

  1. Kāore te hunga kaumātua e mōhio ki te hangarau
  2. He pai te hangarau mēnā ka whakamahia e tātou, kāore e waiho māna e whakahaere Correct answer.
  3. Me whakamahi te hangarau mō ngā mahi katoa
  4. He kino katoa te hangarau, ā, me waiho noa

Explanation

Ka tīmata te kōrero ki te whakahē i te whakaaro 'he kino te hangarau', kātahi ka whakaatu i te herenga: me mōhio ki te whakamahi, kaua e waiho mā te hangarau e whakahaere. Nō reira he mea pai te hangarau inā tika te whakamahi, engari me mau tonu te mana whakahaere ki te tangata.

Question 36Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te kaikōrero: 'I te tuatahi ka whakaaro au kāore e taea e au te oma i te hīkoi roa, engari nā te whakangungu i ia wiki ka taea e au ināianei.' He aha i taea ai e ia ināianei?

  1. Nā te mea kua mutu tana whakaaro
  2. Nā te whakangungu i ia wiki Correct answer.
  3. Nā te āwhina a tētahi atu tangata
  4. Nā te mea kua poto ake te hīkoi

Explanation

Ko te 'nā te... ka...' e whakaatu ana i te take i puta ai te hua. Ko te whakangungu i ia wiki te take, ā, ko te āhei ki te oma i te hīkoi roa te hua i roto i te wā roa. Kāore te hīkoi i kīia kua poto ake; ko te kaha o te tangata kē i piki.

Question 37Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaihautū: 'Kua roa te whakaminenga e noho ana, ā, me haere tonu tātou ahakoa kāore anō te kaikōrero tuarua kia tae mai.' He aha te whakataunga a te kaihautū?

  1. Ka whakakorea te hui mō tēnei rā
  2. Ka tatari te whakaminenga kia tae mai te kaikōrero tuarua
  3. Ka haere tonu te hui ahakoa kāore anō te kaikōrero tuarua kia tae mai Correct answer.
  4. Ka huri te hui ki tētahi atu rūma

Explanation

Ko te 'ahakoa' e whakaatu ana kāore te tūnga o te kaikōrero tuarua e aukati i te haere tonu o te hui. Kua roa te whakaminenga e noho ana, nō reira kua whakatau te kaihautū kia tīmata tonu. Kāore te hui i whakakorea, kāore hoki i kīia kia tatari.

Question 38Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i te kōrero: 'Ko te nuinga o ngā rangatahi i kī he pai ki a rātou te ako i te reo Māori, engari he tokoiti noa iho e kōrero ana i te kāinga.' He aha te rerekētanga e whakaaturia ana?

  1. He tokoiti ngā rangatahi e hiahia ana ki te ako i te reo
  2. He nui te hiahia o ngā rangatahi, engari he tokoiti e kōrero ana i te kāinga Correct answer.
  3. He nui ngā rangatahi e kōrero ana i te reo i te kāinga
  4. Kāore he rerekētanga i waenga i te hiahia me te whakamahi

Explanation

Ka whakarite te kōrero i te hiahia ki te ako ki te whakamahinga o te reo i te kāinga. Ko te 'engari' e whakaatu ana i te āputa: he nui te hiahia, engari he tokoiti e kōrero ana i te kāinga. Nō reira ko te āputa i waenga i te hiahia me te whakamahinga te kaupapa matua.

Question 39Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka kī te kaitiaki taonga: 'Kāore e taea te whakahoki i tēnei mea ki tōna ahua taketake, engari ka taea e tātou te tiaki i tōna kōrero mō ngā whakatupuranga kei te heke mai.' He aha te tūnga o te kaitiaki mō te taonga?

  1. Ka taea tonu te whakahoki ki tōna ahua taketake
  2. Kua kore e taea te whakahoki, engari me tiaki tonu tōna kōrero Correct answer.
  3. Me huna te kōrero mō te taonga
  4. Kua mutu katoa te mana o te taonga

Explanation

Ka whakaaetia e te kaitiaki kāore e taea te whakahoki i te ahua taketake, engari kāore ia i te whakaweto i te kaupapa. Ko te tiaki i te kōrero mō ngā whakatupuranga kei te heke mai te ara e ora tonu ai te taonga. Nō reira kei te mau tonu te mana o te taonga mā tōna kōrero.

Question 40Whakarongo - Listening comprehension in te reo Māori

Ka rongo koe i tēnei kōrero: 'Ahakoa kāore i whakaaetia te tono tuatahi, i whakaaetia te tono tuarua i muri i te whakatikatanga o te mahere.' He aha te mea i puta ai te whakaaetanga?

  1. Nā te whakatikatanga o te mahere Correct answer.
  2. Nā te mea kāore he mahere i tukuna
  3. Nā te tono tuatahi i whakaaetia
  4. Nā te whakaaetanga o te tono tuatahi

Explanation

Ko te 'i muri i te whakatikatanga o te mahere' e tohu ana ko te whakatikatanga te take i whakaaetia ai te tono tuarua. Kāore te tono tuatahi i whakaaetia, engari nā te whakapai ake i te mahere i huri ai te whakataunga. Nō reira ko te whakatikatanga te wā i puta ai te whakaaetanga.

Question 41Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

E whai ake nei tētahi rerenga kōrero. He aha te tikanga o te kupu 'torohū' i roto i te rerenga: 'I torohū te tāne i te ngahere kia kore ai e kitea e te hoariri'?

  1. I moe te tāne i te ngahere
  2. I huna te tāne i a ia anō kia kore ai e kitea Correct answer.
  3. I oma tere te tāne puta noa i te ngahere
  4. I hamama te tāne ki te ngahere

Explanation

Ko te 'torohū' te mahi huna, te mahi kia kore e kitea, e rongo rānei. I roto i te rerenga, ko te whāinga o te torohū kia kore te hoariri e kite i te tāne, nō reira ko te huna i a ia anō te tikanga tika.

Question 42Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

Kei te pānui koe i tētahi pūrākau. E kī ana te kaituhi: 'Ka noho puku te iwi, kāore he kupu, kāore he hamama.' He aha te āhua o te noho a te iwi e whakaaturia ana e te kaituhi?

  1. He pōuri, he tangi
  2. He riri, he ngangau
  3. He puku, he āta noho Correct answer.
  4. He harikoa, he katakata

Explanation

Ko te whakahuatanga o te kore kupu me te kore hamama e whakaatu ana i te noho puku me te āta noho o te iwi. Ka whakapūmau te rerenga i te āhua mārie, kāore he ngangau.

Question 43Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

He aha te mahi a te tohu pātai (?) i te mutunga o tētahi rerenga i roto i te tuhinga reo Māori?

  1. E tohu ana i te wā e tū ana te kaikōrero
  2. E tohu ana i tētahi kupu whakamārama
  3. E tohu ana i te tīmatanga o tētahi whiti hou
  4. E tohu ana i te mutunga o tētahi rerenga pātai Correct answer.

Explanation

Ko te tohu pātai te tohu e whakamōhio ana kua mutu tētahi rerenga me te āhua pātai. Ka whakamahia ki te mutunga o te rerenga e pātai ana, kāore ki te tīmatanga o te whiti.

Question 44Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

E pānui ana koe i tētahi tuhinga mō te hui a te iwi. E kī ana: 'Nā te rangatira te hui i ārahi, ā, nāna anō ngā whakatau i whakaputa.' He aha te tūnga o te rangatira i roto i tēnei rerenga?

  1. He kaikawe i te mana whakahaere o te hui Correct answer.
  2. He manuhiri i tae tūreiti
  3. He kaimahi i te wharekai
  4. He kaimātakitaki noa

Explanation

Ko te kupu 'ārahi' me te 'nāna anō ngā whakatau i whakaputa' e whakaatu ana kei te rangatira te mana whakahaere o te hui. Nāna te hui i ārahi, ā, nāna ngā whakatau i whakaputa, arā, ko ia te kaiārahi.

Question 45Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

Kei te pānui koe i tētahi pānui ā-iwi: 'Ka tū te hui ā-whānau ā te Rātapu, ā te 2 karaka i te ahiahi, ki te wharekai o te marae.' He aha te wā o te hui?

  1. Te Rāhina, te 2 karaka i te ahiahi
  2. Te Rātapu, te 2 karaka i te ata
  3. Te Hātarei, te 2 karaka i te ata
  4. Te Rātapu, te 2 karaka i te ahiahi Correct answer.

Explanation

Ka whakahua te pānui i te Rātapu me te 2 karaka i te ahiahi. Me pānui tika te rā me te wā e kīia ana i roto i te tuhinga, kāore e whakarerekē.

Question 46Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

He aha te tikanga o te kupu 'whakahē' ina pānui koe i tētahi tuhinga e kī ana: 'I whakahē te komiti i te tono a te rōpū'?

  1. I whakatā te komiti i te tono
  2. I whakaae te komiti ki te tono
  3. I ārai, i kore tautoko te komiti i te tono Correct answer.
  4. I tautoko te komiti i te tono

Explanation

Ko te 'whakahē' te mahi kore tautoko, te ārai rānei i tētahi mea. I roto i te rerenga, ko te komiti i whakahē i te tono, arā, kāore i whakaae, i ārai rānei i te tono.

Question 47Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

Kei te pānui koe i tētahi rerenga roa: 'I te ata, ka ara te whānau, ka kai, kātahi ka haere ki te marae ki te hui.' He aha te raupapa o ngā mahi?

  1. Haere ki te marae, kai, ara
  2. Kai, ara, haere ki te marae
  3. Ara, kai, haere ki te marae Correct answer.
  4. Ara, haere ki te marae, kai

Explanation

Ko te 'ka' e whakaatu ana i te raupapa o ngā mahi: ka ara, ka kai, kātahi ka haere. Ko te 'kātahi' e tohu ana ko te haere te mahi whakamutunga i muri i te ara me te kai.

Question 48Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

He aha te āhua o te reo i roto i tēnei rerenga: 'Ka tangi te pūtātara, ka oho te iwi, ka rere te wairua.'

  1. He reo tūturu, kāore he whakarākei
  2. He reo whakarākei, he reo auaha Correct answer.
  3. He reo ture, he reo ā-tari
  4. He reo pāngarau, he reo tatau

Explanation

Ka whakamahia ngā kupu whakarite me te rere o te rerenga hei whakaahua i te āhua o te wā, arā, he reo auaha, he reo whakarākei. Kāore e whakaaturia he ture, he pāngarau rānei.

Question 49Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

Kei te pānui koe i tētahi tuhinga mō te mahi kai. E kī ana: 'Ka kōmata te hāngi i te whenua, kātahi ka rumakina te kai ki roto.' He aha te mahi tuatahi i roto i tēnei tukanga?

  1. Te kōmata i te hāngi Correct answer.
  2. Te kai i te kai
  3. Te tunu i te kai ki te wai
  4. Te rumaki i te kai

Explanation

Ko te 'kātahi ka' e tohu ana ko te rumaki te mahi tuarua, ā, ko te kōmata i te hāngi te mahi tuatahi. Me whai te raupapa o ngā mahi i whakahuatia e te tuhinga.

Question 50Pānui - Reading comprehension in te reo Māori

E pānui ana koe i tētahi kōrero a te kaituhi: 'Ahakoa te ua, ka puta tonu te iwi ki te hīkoi mō te oranga o te awa.' He aha te whakaaro matua o tēnei rerenga?

  1. Kāore te iwi i puta nā te ua
  2. Ka puta tonu te iwi ahakoa ngā uauatanga Correct answer.
  3. Ka mutu te hīkoi i te ua
  4. He raru noa te ua mō te iwi

Explanation

Ko te 'ahakoa' e whakaatu ana i te uauatanga, ā, ko te 'ka puta tonu' e whakaatu ana i te manawanui o te iwi. Nō reira ko te whakaaro matua, ka puta tonu te iwi ahakoa te ua.