Tuhituhi: te tuhi rerenga tika
Ko te Tuhituhi te wāhanga e ine ana i tō kaha ki te tuhi rerenga tika, ki te whakarite pūrārangi, ki te whakamahi tika i ngā tohutō me ngā tohu kī, me te whakapuaki i tētahi whakaaro kia mārama ai ki te kaipānui. Ka arohia te hanganga o te tuhinga, te hononga o ngā whakaaro, me te tika o te reo.
Te hanganga
- Whakatakinga, tinana, whakamutunga: ko te whakaaro matua kei te whakatakinga, ko te taunakitanga kei te tinana, ko te whakatau kei te mutunga.
- Ngā kupu tūhono: 'tuatahi', 'tuarua', 'nā reira', 'heoi', 'otirā'.
- Ngā tohu kī: piko (.), tohu pātai (?), ira (!), koma (,). Kaua e whakamahi i te koma anake hei hono i ngā rerenga e rua.
- Ngā tohutō: 'Māori', 'whānau', 'kōrero', 'tūī' - ka ngaro te tohutō, ka ngaro ngā tohu.
He tauira mahi
Tuhinga hē: "I haere au ki te kura, i ako au i te reo maori, he pai ki a au." Whakatikatika: "I haere au ki te kura, ā, i ako au i te reo Māori. He pai ki a au te reo Māori." Whakamārama: tuatahi, kua ngaro te tohutō i te 'Māori' - he tohu motuhake tērā. Tuarua, ko te koma anake te hono i ngā rerenga e rua; me whakamahi i te 'ā' me te piko, ka mutu rānei te rerenga. Tuatoru, kāore i tino mārama te kaupapa o te rerenga whakamutunga, nō reira me kī 'he pai ki a au te reo Māori'.
Ngā hapa e ngaro ai ngā tohu
- Te ngaro o ngā tohutō i te tuhinga.
- Te hono i ngā rerenga mā te koma anake.
- Te huri i te wā o te kōrero i waenganui i te pūrārangi me te kore tohu.
- Te whakamahi i te reo ōpaki i roto i te tuhinga ōkawa.