NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) study materials
NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) study resources

NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413): Tikanga me te ahurea: te kawa me te reo e hāngai ana

NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Torohū Co-requisite (NZQA Standard 32413) · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Tikanga me te ahurea: te kawa me te reo e hāngai ana

Ko te Tikanga me te ahurea te wāhanga e tirohia ana tō mōhio ki te kawa o te marae, ki te reo e hāngai ana ki tēnā, ki tēnā kaupapa, me te whakaute i ngā rerekētanga ā-iwi. Kāore e tika kia pōhēhē kotahi noa te kawa mō te motu katoa.

Te pōwhiri

  • Ko te raupapa: wero (i ētahi iwi anake), karanga, whaikōrero, whakawhiti kōrero, hongi / harirū, kai.
  • He rerekē te kawa ā-iwi: ko tā tētahi iwi he mahi nā te wahine te karanga, ko tā tētahi he mahi nā te tāne. Me mātaki koe ki te kawa o te marae e tū ana koe.
  • Tapu me te noa: kaua e noho i runga i te tēpu, kaua e hīkoi i runga i te tangata, kaua e pā ki te mātenga, ā, me wehe ngā hū i roto i te wharenui.

He tauira mahi

Ka tae koe ki te marae, ā, kua tīmata kē te karanga. Ka pēhea? Whakamārama: me tatari ki waho o te waharoa kia mutu te karanga; kātahi ka hīkoi tahi me te ope, me te whai i te reo o te kaikaranga. Kaua e peke atu i mua i te ope, kaua hoki e hīkoi i waenganui i te hunga e hongi ana. He rerekē pea tēnei ki tētahi atu marae, nō reira me mātaki ki te kawa o taua marae, kaua e whakapono noa ki tā tōu ake iwi.

Ngā hapa e ngaro ai ngā tohu

  • Te pōhēhē he ōrite te kawa o ngā iwi katoa.
  • Te whakamahi i te 'koutou' mō te tokorua (me 'kōrua').
  • Te kore e whakaute i te tapu o te tangata me te whare.
  • Te tū i mua i te kaikōrero, te huri rānei i tō tuarā ina whaikōrero ana.