NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Whakaputa Co-requisite (NZQA Standard 32415) study plan
NCEA Te Reo Matatini - Te Reo Whakaputa Co-requisite (NZQA Standard 32415) · Give each week a clear focus.
8 weeks · About 6 hours per week
Te reo whakaputa ā-waha - spoken production (whakaputa reo) & Te tika o te reo - grammar, syntax and language accuracy
Whakahua tika i te oropuare poto me te oropuare roa (a/ā, e/ē, i/ī, o/ō, u/ū) i roto i ngā rerenga kōrero e 20, ka tuhia he rārangi o ngā kupu i hē ai te roa o te oropuare.
Tautohu me te whakahua i te mangō (ng) me te rorohū (r) i ngā kupu e 30, tae atu ki ngā ingoa wāhi me ngā ingoa tāngata.
Whakamahi i te reo ā-waha kia 3 meneti te roa mo te kōrero whakamōhio mō tōu ake whānau, me te tuhi i te tuhinga kōrero i mua.
Whakatika i ngā hapa wetereo e rima e kitea ana i tō tuhinga kōrero (pēnei i te 'ko' me te 'he', te whakamahi i te 'i' me te 'ki').
Tuhia he rārangi kupu 20 e hāngai ana ki te kōrero mō te tangata me te whānau, ka whakahuatia ā-waha kia mau tonu te whakahua.
Your checkpoint
He rekoata oro 3 meneti e kōrero ana mō tōu whānau, me te tuhinga kōrero kua tirohia e koe mō ngā hapa whakahua me ngā hapa wetereo, kia 20 ngā kupu hou kua tuhia ki te rārangi kupu.
Te reo whakaputa ā-waha - spoken production (whakaputa reo) & Te hāngai o te whakaputa - purpose, audience and context appropriateness
Whakarite i te kōrero ā-waha mō tētahi kaupapa e rua ngā tūāhuatanga: tētahi kōrero ōkawa (pēnei i te mihi ki te manuhiri) me tētahi kōrero ōpaki (pēnei i te kōrero ki te hoa).
Tautohu i te hunga whakarongo me te kaupapa i ia kōrero, ka whakarerekē i te reo kia hāngai (kupu ōkawa, kupu ōpaki, te roa o te rerenga kōrero).
Whakamahi i ngā kīwaha me ngā whakataukī e toru kia tika te wāhi e noho ai i roto i te kōrero.
Kōrero ā-waha kia 4 meneti, me te aro ki te reo ā-tinana, te reo kanohi, me te tere o te kōrero.
Arotake i te rekoata o tētahi atu ākonga, ka tuhi i ngā kōrero whakahoki e toru mō te hāngai o te reo ki te hunga whakarongo.
Your checkpoint
E rua ngā rekoata oro (he kōrero ōkawa 4 meneti, he kōrero ōpaki 2 meneti) me tētahi whārangi arotake e whakaatu ana i ngā rerekētanga o te reo i whakamahia mō ia hunga whakarongo.
Te reo whakaputa ā-tuhi - written production in te reo Māori & Te tika o te reo - grammar, syntax and language accuracy
Tuhi i tētahi tuhinga whakamōhio 250 kupu mō tētahi kaupapa o tōu hapori, me te whakamahi i ngā rerenga kōrero māmā me ngā rerenga kōrero whakahē (negative sentences).
Whakamahi tika i ngā kupu āhua me ngā kupu mahi, ka tirotiro i te whakahāngai o te kupu āhua ki te kupu ingoa (pēnei i te 'te whare nui' me te 'ngā whare nunui').
Whakatika i ngā hapa o te 'a' me te 'o' (te a/o categories) i roto i ngā rerenga kōrero e 15.
Whakamahi i ngā hononga kupu (conjunctions) e rima pēnei i te 'engari', te 'nā te mea', te 'ahakoa', te 'kia' me te 'kātahi ka' kia rere pai te tuhinga.
Pānui i tō tuhinga ki te hoa, ka tuhi i ngā whakatikanga e 10 i runga i ā rātou kōrero whakahoki.
Your checkpoint
He tuhinga whakamōhio 250 kupu kua whakatikahia e rua ngā wā, me tētahi rārangi o ngā hapa i kitea me ngā whakatikanga.
Te reo whakaputa ā-waha - spoken production (whakaputa reo) & Te reo whakaputa ā-tuhi - written production in te reo Māori
Kōrero ā-waha kia 5 meneti mō tētahi kaupapa kua rangahaua, me te whakamahi i ngā kupu hou e 15 kua ako i ngā wiki e toru kua hipa.
Tuhi i te tuhinga o taua kōrero, ka whakataurite i te reo ā-waha me te reo ā-tuhi kia kite i ngā rerekētanga o te hanganga.
Whakamahi i ngā momo rerenga kōrero e toru: te rerenga kōrero pātai, te rerenga kōrero whakahau, me te rerenga kōrero whakamōhio.
Whakahua tika i ngā ingoa wāhi e 10 o te rohe, me te tuhi i ō rātou tikanga.
Arotake i a koe anō mā te rārangi tirotiro (checklist) mō te hāngai, te tika o te reo, me te rere o te kōrero.
Your checkpoint
He rekoata oro 5 meneti me tōna tuhinga, me tētahi rārangi tirotiro kua whakakiia e koe mō te hāngai, te tika, me te rere.
Te whānuitanga o te reo - vocabulary range and appropriate register & Te reo whakaputa ā-tuhi - written production in te reo Māori
Kohikohi i ngā kupu e 60 mō ngā kaupapa e toru (te taiao, te hauora, te mātauranga), ka whakarōpū i ngā kupu ōkawa me ngā kupu ōpaki.
Tuhi i tētahi tuhinga whakapati (persuasive writing) 300 kupu, me te whakamahi i ngā kupu whakapati me ngā kupu whakaatu take.
Whakamahi i ngā kupu whakataurite (comparatives) me ngā kupu whakapae (superlatives) kia 10 ngā wā i roto i te tuhinga.
Tuhi i tētahi kōrero poto 150 kupu mō te hunga rangatahi, ka whakamahi i te reo ōpaki me ngā kīwaha e toru.
Arotake i te whānuitanga o ō kupu mā te tuhi i ngā kupu e 10 i hiahiatia ai e koe engari kāore i te mōhio.
Your checkpoint
He pukapuka kupu 60 kupu kua whakarōpūtia, me tētahi tuhinga whakapati 300 kupu me tētahi kōrero ōpaki 150 kupu.
Te hāngai o te whakaputa - purpose, audience and context appropriateness & Te whakaaro me te hanganga - ideas, structure and coherence of communication
Whakarite i tētahi kōrero ā-waha 6 meneti me tētahi hanganga mārama: te whakataki, te whanake, te whakamutunga.
Tuhi i ngā kupu matua e 5 mō ia wāhanga o te kōrero, ka whakamahi i ēnei hei ārahi i te kōrero.
Whakamahi i ngā kupu hono e whakaatu ana i te hanganga (tuatahi, tuarua, hei whakamutunga, nā reira).
Whakarerekē i te kōrero mō te hunga whakarongo e rua: te hunga pakeke me te hunga tamariki, ka tuhi i ngā rerekētanga.
Arotake i te hanganga o tētahi kōrero a tētahi atu, ka tuhi i ngā kōrero whakahoki e toru mō te rere me te hanganga.
Your checkpoint
He mahere kōrero me ngā kupu matua, he rekoata oro 6 meneti, me tētahi tātari poto e whakaatu ana i ngā rerekētanga o te kōrero mō ia hunga whakarongo.
Te reo whakaputa ā-waha - spoken production (whakaputa reo) & Te tika o te reo - grammar, syntax and language accuracy & Te hāngai o te whakaputa - purpose, audience and context appropriateness
Whakamātautau i a koe anō mā te kōrero ā-waha 8 meneti mō tētahi kaupapa ōkawa, me te whakamahi i ngā kupu ōkawa e 10.
Whakatika i ngā hapa wetereo e 10 i kitea i ngā rekoata o ngā wiki kua hipa, ka tuhi i te whakamārama mō ia hapa.
Whakamahi tika i te 'kei te', te 'kua', te 'e...ana', me te 'i' i roto i ngā rerenga kōrero e 20.
Whakarite i tētahi kōrero mō te hunga whakarongo ōkawa (pēnei i te poari o te kura), ka whakamahi i te reo tika mō taua horopaki.
Arotake i te rekoata me te rārangi tirotiro o te paerewa, ka tautohu i ngā wāhanga e toru hei whakapai ake.
Your checkpoint
He rekoata oro 8 meneti mō tētahi kaupapa ōkawa, me tētahi rārangi o ngā hapa wetereo e 10 kua whakatikahia me ngā whakamārama.
Te reo whakaputa ā-waha - spoken production (whakaputa reo) & Te reo whakaputa ā-tuhi - written production in te reo Māori & Te tika o te reo - grammar, syntax and language accuracy & Te whānuitanga o te reo - vocabulary range and appropriate register & Te hāngai o te whakaputa - purpose, audience and context appropriateness & Te whakaaro me te hanganga - ideas, structure and coherence of communication
Whakahaere i tētahi whakamātautau tūturu: he kōrero ā-waha 8 meneti me tētahi tuhinga 350 kupu, i raro i te wā e rite ana ki te paerewa.
Arotake i te rekoata me te tuhinga mā te rārangi tirotiro o te paerewa, ka whakatau i te taumata mō ia paearu.
Whakatika i ngā hapa e 15 i kitea i te whakamātautau, ka tuhi i te mahere whakapai mō muri i te paerewa.
Whakamahi i ngā kupu hou e 30 kua akohia i ngā wiki e waru, ka tuhi i ngā rerenga kōrero e 30 hei whakaatu i te māramatanga.
Whakarite i tētahi kōrero poto 2 meneti mō tōu haerenga ako, ka whakamahi i ngā pūkenga katoa o ngā wāhanga e ono.
Your checkpoint
He rekoata oro 8 meneti, he tuhinga 350 kupu, me tētahi pūrongo arotake e whakaatu ana i te taumata mō ia paearu e ono me te mahere whakapai mō muri.
Milestones
Week 2: Ka taea e koe te kōrero ā-waha kia 4 meneti me te whakarerekē i te reo mō te hunga whakarongo e rua, me te whakahua tika i ngā oropuare roa me te mangō i te 90% o ngā wā.
Week 4: Ka taea e koe te tuhi i tētahi tuhinga 250 kupu me ngā hapa wetereo iti iho i te 10, me te kōrero ā-waha 5 meneti me te hanganga mārama e toru ngā wāhanga.
Week 6: Ka taea e koe te whakamahi i ngā kupu e 60 mō ngā kaupapa e toru, me te whakarite i tētahi kōrero 6 meneti me te hanganga mārama me ngā kupu hono tika.
Week 8: Ka taea e koe te whakaoti i tētahi whakamātautau tūturu (kōrero 8 meneti me te tuhinga 350 kupu) me te whiwhi i te taumata 'ka taea' mō te nuinga o ngā paearu e ono i runga i tō arotake ake.