First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
E whai ake nei ētahi kōrero mō te kupu 'rangatira'. Ko tēhea te whakamārama e hāngai pū ana ki tōna tikanga i roto i te reo o te ao Māori?
- He tangata nō te kāwanatanga e whakahaere ana i ngā take whenua.
- He tangata kua whai mana i roto i tōna hapū, ā, he kaitiaki ia mō te iwi. Correct answer.
- He tangata e hoko ana i ngā taonga o te hapū ki ngā iwi kē.
- He tangata anake e noho ana i te marae o tōna hapū.
Explanation
Ko te 'rangatira' he tangata whai mana i roto i tōna hapū, ā, he kaitiaki ia mō ngā tāngata me ngā taonga o te iwi. Ehara te mana i te mea ka hokona, ka whakawhiwhia rānei e te kāwanatanga; ka ahu mai ia i te whakapapa, i te mahi, i te whakaae rānei a te iwi.
Question 2Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i te rerenga 'Kua tae mai te ope ki te marae'. He aha te wāhanga o te rerenga e tohu ana i te wā kua oti?
- mai
- Kua Correct answer.
- tae
- marae
Explanation
Ko te 'kua' he kupu āwhina e tohu ana i tētahi mahi kua oti i mua i te wā e kōrerohia ana. Ka noho te 'kua' ki mua tonu i te kupumahi, ā, mā reira e whakaatu te āhua o te wā kua pahure.
Question 3Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
E tika ana kia whakamahia te 'ngā' i mua i tēhea o ēnei kupu?
- tamariki Correct answer.
- ika
- tangata
- whare
Explanation
Ko te 'ngā' te kupu tohu mō te tini o ngā mea. Me whai mai te kupu ingoa maha, pērā i te 'tamariki', kia tika ai te rerenga. Ko te 'te' te kupu mō te mea kotahi, ā, ka huri ki te 'ngā' ina neke atu i te kotahi.
Question 4Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te hui ā-iwi. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'e' me te 'ana'?
- Haere ana e mātou ki te hui āpōpō.
- E haere ana mātou ki te hui āpōpō. Correct answer.
- E haere mātou ana ki te hui āpōpō.
- E haere ana ki te hui āpōpō mātou.
Explanation
Ka noho te 'e' ki mua tonu i te kupumahi, ā, ka whai mai te 'ana' i muri i te kupumahi hei tohu i te mahi e haere tonu ana. Ko te hanganga tika ko 'e + kupumahi + ana + te toenga o te rerenga'.
Question 5Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
He aha te mahi a te kupu 'nei' i roto i te rerenga 'Ko tēnei whare nei te whare o tōku tipuna'?
- E tohu ana i te wā o mua.
- E tohu ana i te take o te kōrero.
- E huri ana i te rerenga hei pātai.
- E whakakaha ana i te tohu o te mea e tata ana ki te kaikōrero. Correct answer.
Explanation
Ka whakamahia te 'nei' hei whakakaha i te tohu o tētahi mea e tata ana ki te kaikōrero, ā, ka taea te whakamahi i muri i te kupu ingoa hei whakapūmau. Ko te 'tēnei' kē te kupu tohu, ā, ka āwhinatia e te 'nei' ki te whakakaha ake.
Question 6Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te whakamārama koe i te kupu 'kaitiakitanga'. Ko tēhea te whakamārama e tika ana i roto i te horopaki o te ao Māori?
- Te whakahaere i ngā moni o te hapū.
- Te ako i te reo o ngā iwi kē.
- Te mahi tiaki i te taiao me ngā taonga tuku iho mō ngā whakatupuranga. Correct answer.
- Te mana o te tangata ki te hoko whenua.
Explanation
Ko te kaitiakitanga te mahi tiaki, te manaaki i te taiao, i ngā awa, i ngā moana, i ngā taonga tuku iho hoki, mō ngā whakatupuranga e haere ake nei. He herenga tēnei nō te tangata whenua ki te whenua me ōna rawa, kāore e herea ki te moni noa.
Question 7Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi reta ki tētahi hoa. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'kei te' hei tohu i te mahi e haere tonu ana ināianei?
- Kei ahau te haere ki te kura ināianei.
- Kei te haere ahau ki te kura ināianei. Correct answer.
- Kei te ahau haere ki te kura ināianei.
- Haere kei te ahau ki te kura ināianei.
Explanation
Ko te 'kei te' he kupu āwhina e tohu ana i te mahi e haere tonu ana i tēnei wā tonu. Ka noho te 'kei te' ki mua tonu i te kupumahi, ā, ka whai mai te kupu tūpou i muri.
Question 8Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
He aha te tikanga o te kupu 'whakapapa' i roto i te reo o te ao Māori?
- Te mahi whakairo i te whare nui.
- Te kōrero mō ngā mahi a te kāwanatanga.
- Te pukapuka e tuhia ana ngā hui o te hapū.
- Te hononga o te tangata ki ōna tīpuna, ki te whenua, ki te taiao hoki. Correct answer.
Explanation
Ko te whakapapa te hononga tuku iho o te tangata ki ōna tīpuna, ā, ka hono atu ki te whenua, ki ngā maunga, ki ngā awa, ki te taiao katoa. He mea nui tēnei ki te tuakiri o te tangata whenua, ā, kāore e herea ki te pukapuka noa.
Question 9Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i te whakamahi i te 'mā' me te 'ki'. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'mā' hei tohu i te taputapu?
- Ki te pahi mātou ka haere ki te marae.
- Kei te pahi mātou ka haere ki te marae.
- Mā te pahi mātou ka haere ki te marae. Correct answer.
- Mā mātou te pahi ka haere ki te marae.
Explanation
Ka whakamahia te 'mā' hei tohu i te taputapu, i te huarahi rānei e mahia ai tētahi mahi. I konei ko te pahi te taputapu ka whakamahia e mātou ki te haere ki te marae.
Question 10Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tātari koe i te rerenga 'Ka kōrero te kuia ki te mokopuna, ā, ka whakarongo te mokopuna'. He aha te mahi a te 'ka' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te raupapa o ngā mahi e whai ana tētahi i tētahi. Correct answer.
- E tohu ana i te pātai.
- E tohu ana i te mahi kua oti i mua.
- E tohu ana i te hiahia o te kaikōrero.
Explanation
Ko te 'ka' he kupu āwhina e tohu ana i te raupapa o ngā mahi, i te mahi ka pahure tonu rānei. I roto i te rerenga nei, ka whakaatu te 'ka' i te raupapa: tuatahi ka kōrero te kuia, kātahi ka whakarongo te mokopuna.
Question 11Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te kupu 'whakamārama'. He aha te take e kīia ana he kupumahi whakaputa?
- Nā te mea e tohu ana i te ingoa o te tangata.
- Nā te mea e tohu ana i te mahi a tētahi tangata ki tētahi atu. Correct answer.
- Nā te mea e tohu ana i te tini o ngā mea.
- Nā te mea e tohu ana i te wāhi.
Explanation
Ka whakamahia te 'whaka-' hei hanga i tētahi kupumahi e tohu ana i te mahi a tētahi ki tētahi atu, i te whakaputa rānei i tētahi āhua. Ko te 'whakamārama' te mahi a te tangata ki te whakamārama i tētahi mea ki ētahi atu.
Question 12Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i ngā kīwaha. Ko tēhea te whakamārama e tika ana mō te kīwaha 'Kāore i tua atu' i roto i te kōrero whakamihi?
- Kua mutu kē te mahi.
- Kāore he mea e hiahiatia ana.
- Kāore e taea te haere ki waho.
- Kāore he mea e rite ana ki a ia, ko ia te mea pai rawa. Correct answer.
Explanation
Ko te kīwaha 'Kāore i tua atu' e whakamihia ana tētahi mea, e kī ana hoki kāore he mea e rite ana ki a ia. He kupu whakamihi tēnei i roto i te reo o te marae me te reo o ia rā.
Question 13Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te hui. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'ai' hei hono i ngā whakapapa kōrero?
- Ai ka tae mātou ki te marae, ka kōrero te kaumātua.
- Ka tae ai mātou ki te marae, ka kōrero te kaumātua.
- Ka tae mātou ki te marae, ai ka kōrero te kaumātua.
- Ka tae mātou ki te marae, ka kōrero ai te kaumātua. Correct answer.
Explanation
Ka whakamahia te 'ai' ki muri i te kupumahi hei hono i tētahi wāhanga o te rerenga ki tētahi atu, ā, e tohu ana i te take, i te hua rānei. Ka noho te 'ai' i muri tonu i te kupumahi o te rārangi tuarua.
Question 14Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Ko Tāne te tangata nāna i tiki te wānanga'. He aha te mahi a te 'nāna' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te taputapu i mahia ai te mahi.
- E tohu ana i te wā i mahia ai te mahi.
- E tohu ana i te wāhi i tiki ai te wānanga.
- E tohu ana ko Tāne te tangata nāna te mahi. Correct answer.
Explanation
Ko te 'nāna' he kupu e tohu ana i te tangata nāna te mahi, ā, ka hono ki te kupu 'nā' me te tūpou 'ia'. I roto i te rerenga, e whakaatu ana te 'nāna' ko Tāne te kaihanga o te mahi o te tiki i te wānanga.
Question 15Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i ngā kupu mō te taiao. Ko tēhea te kupu e hāngai ana ki te wai e rere ana i te whenua ki te moana?
- moana
- awa Correct answer.
- ngahere
- maunga
Explanation
Ko te 'awa' te wai e rere ana i runga i te whenua, ā, ka rere ki te moana. He mea nui ngā awa ki te tangata whenua hei puna wai, hei ara hoki mō ngā waka.
Question 16Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō tō whānau. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'o' me te 'a' mō te pupuri?
- Ko te a whare Hine.
- Ko te whare o Hine. Correct answer.
- Ko Hine te whare o.
- Ko te whare a Hine.
Explanation
Ka whakamahia te 'o' mō ngā mea e pupuritia ana e te tangata, mō ngā mea rānei kāore e taea te whakahaere noa. Ko te whare he mea e pupuritia ana, nō reira ka tika te 'o'.
Question 17Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te pepeha 'Ko Tongariro te maunga, ko Taupō te moana'. He aha te mahi a te 'ko' i roto i tēnei momo kōrero?
- E tohu ana i te whakapapa o te tangata.
- E tohu ana i te mahi e haere tonu ana.
- E tohu ana i te pātai.
- E tohu ana i te hononga o te tangata ki tētahi wāhi. Correct answer.
Explanation
I roto i te pepeha, ka whakamahia te 'ko' hei tohu i te hononga o te tangata ki ōna maunga, ki ōna awa, ki ōna moana. Ko te maunga me te moana ngā tohu e whakaatu ana i te tuakiri o te tangata whenua.
Question 18Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i te rerenga 'Me haere tātou ki te hui'. He aha te tikanga o te 'me' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te tūtohu, i te mea e tika ana kia mahia. Correct answer.
- E tohu ana i te mahi e haere tonu ana.
- E tohu ana i te hiahia o te tangata.
- E tohu ana i te mahi kua oti.
Explanation
Ko te 'me' he kupu āwhina e tohu ana i te tūtohu, i te mea e tika ana kia mahia. I roto i te rerenga nei, e kī ana te kaikōrero me haere tātou ki te hui, arā, he tūtohu tēnei.
Question 19Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'He nui te aroha o te iwi ki a rātou'. He aha te mahi a te 'he' i te tīmatanga o te rerenga?
- E tohu ana i te ingoa o tētahi tangata.
- E tohu ana i te pātai.
- E tohu ana i te āhua o tētahi mea, kāore he mea motuhake e kīia ana. Correct answer.
- E tohu ana i te wā o mua.
Explanation
Ka whakamahia te 'he' hei tohu i tētahi āhua, i tētahi mea rānei kāore e motuhaketia ana. I roto i te rerenga nei, e kī ana te 'he' he nui te aroha, kāore e kī ana ko tētahi aroha motuhake.
Question 20Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te whakataukī 'E kore e mimiti te puna o te aroha'. He aha te whakamārama e tika ana mō tēnei whakataukī?
- Ka taea te hoko te aroha ki te moni.
- Ka mimiti te wai o te puna i te raumati.
- Kāore e mutu te aroha o te tangata ki tōna iwi. Correct answer.
- Me tiaki te tangata i te puna wai o tōna kāinga.
Explanation
Ko te whakataukī nei e kī ana kāore e mimiti, kāore e mutu te aroha. Ka whakatauritea te aroha ki te puna wai e kore e maroke, ā, e tohu ana i te aroha e mau tonu ana ki te iwi.
Question 21Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Kāore anō te kaupapa kia whakaaetia e te iwi'. He aha te take e whakamahia ai te 'kia' i konei, kāore i te 'i'?
- Nā te mea kua oti kē te mahi.
- Nā te mea kāore anō te mahi kia oti, ā, kei te tatari tonu. Correct answer.
- Nā te mea he mahi e haere tonu ana ināianei.
- Nā te mea he pātai te rerenga.
Explanation
Ka whakamahia te 'kia' i muri i te 'kāore anō' hei tohu i tētahi mahi kāore anō kia oti, ā, kei te tatari tonu. Ko te 'i' e tohu ana i te mahi kua pahure kē, nō reira kāore e tika i konei.
Question 22Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tātari koe i te rerenga 'Nā te mea i ua te ua, nā reira i mutu ai te hui'. He aha te mahi a te 'ai' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te mahi e haere tonu ana.
- E tohu ana i te wāhi i mahia ai te mahi.
- E tohu ana i te taputapu i mahia ai te mahi.
- E tohu ana i te take me te hua o te mahi. Correct answer.
Explanation
Ko te 'ai' i roto i te rerenga nei e hono ana i te take o te mahi ki tōna hua. Nā te ua te take, ā, ko te mutunga o te hui te hua, ā, mā te 'ai' e whakaatu tēnei hononga.
Question 23Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Ko te mea nui kia noho tahi tātou'. He aha te mahi a te 'kia' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te wāhi e noho ai te tangata.
- E tohu ana i te pātai a te kaikōrero.
- E tohu ana i te hiahia, i te tūmanako rānei mō tētahi āhuatanga. Correct answer.
- E tohu ana i te mahi kua oti i mua.
Explanation
Ka whakamahia te 'kia' hei tohu i te hiahia, i te tūmanako rānei mō tētahi āhuatanga kia pērā. I roto i te rerenga nei, e whakaatu ana te 'kia' i te tūmanako kia noho tahi te iwi.
Question 24Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'He toa a Tāne, he toa hoki a Rangi'. He aha te mahi a te 'hoki' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i te wā o mua.
- E tohu ana i te wāhi o te tangata.
- E tohu ana i te pātai.
- E tohu ana i te hononga o tētahi āhuatanga ki tētahi atu e rite ana. Correct answer.
Explanation
Ko te 'hoki' he kupu e hono ana i tētahi āhuatanga ki tētahi atu e rite ana, ā, ka whakamahia hei whakakaha i te kōrero. I konei e kī ana te kaikōrero he toa a Tāne, ā, he toa hoki a Rangi.
Question 25Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te mahi kai. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'he' me te 'tētahi'?
- He tētahi ika kei roto i te kete. Correct answer.
- He ika tētahi kei roto i te kete.
- Kei roto i te kete he tētahi ika.
- Tētahi he ika kei roto i te kete.
Explanation
Ka whakamahia te 'he' me te 'tētahi' hei tohu i tētahi mea kotahi kāore e motuhaketia ana, ā, ka noho te 'he' ki mua i te 'tētahi'. Ko te raupapa tika ko 'he tētahi + kupu ingoa'.
Question 26Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Kua tae mai te manuhiri ki te marae'. He aha te āhua o te kupumahi 'kua tae mai' e whakaatu ana?
- Kei te mahia tonutia te mahi i tēnei wā tonu
- Kua oti kē te mahi i mua i te wā e kōrerotia ana Correct answer.
- Kāore anō kia tīmata te mahi, engari ka tīmata ākuanei
- Ka mahia te mahi ā tētahi wā kei te heke mai
Explanation
Ko te 'kua' he tohu i te āhua oti o te mahi, arā, kua tutuki kē te mahi i mua i te wā e kōrerotia ana. I konei, kua tae kē te manuhiri ki te marae i te wā o te kōrero. He rerekē tēnei i te 'kei te' e tohu ana i te mahi e haere tonu ana.
Question 27Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i te hanga o te puna kupu. Ko tēhea te kupu i hangaia mā te tāpiri i te pūmua 'whaka-' ki tētahi kupu taketake?
- Rangatiratanga
- Whakamārama Correct answer.
- Māramatanga
- Kōrerorero
Explanation
Ko te 'whaka-' he pūmua e whakamahia ana hei hanga kupu mahi, ā, ka tāpirihia ki te kupu taketake 'mārama' hei hanga i te 'whakamārama', arā, te mahi kia mārama. Ko ētahi atu o ngā kōwhiringa kāore i hangaia mā te 'whaka-'.
Question 28Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te wā o mua. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'i' hei tohu i te wā kua hipa?
- Kei te haere mātou ki te ngahere inapō
- E haere ana mātou ki te ngahere inapō
- Ka haere mātou ki te ngahere inapō
- I haere mātou ki te ngahere inapō Correct answer.
Explanation
Ko te 'i' he tohu i te wā kua hipa, ā, me whakamahi tahi me te kupumahi kāore i te huri āhua. I te rerenga tuatahi, e tika ana te 'i haere' mō te mahi i puta inapō. Ko ngā atu rerenga e whakamahi ana i ngā tohu wā rerekē, kāore i te hāngai ki te 'inapō' i roto i te horopaki o te wā kua hipa.
Question 29Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'He pai te kai, engari he uaua te tunu'. He aha te mahi a te 'engari' i roto i te rerenga?
- He hono i ngā whakaaro e rerekē ana tētahi i tētahi Correct answer.
- He tohu i te wā e puta ai te mahi
- He whakarāpopoto i ngā whakaaro katoa
- He whakaatu i te take o tētahi mahi
Explanation
Ko te 'engari' he kupu hono e whakataurite ana, e whakaatu ana i te rerekētanga i waenga i ngā whakaaro e rua. I konei, he pai te kai engari he uaua te tunu, arā, he rerekē ēnei āhuatanga e rua. Ehara te 'engari' i te kupu take, i te kupu whakarāpopoto rānei.
Question 30Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i ngā kupu mō te whanaungatanga. Ko tēhea te kupu e hāngai ana ki te tamaiti a tētahi tangata?
- Tuakana
- Matua
- Kuia
- Tama Correct answer.
Explanation
Ko te 'tama' te kupu mō te tamaiti tāne a tētahi tangata. He kupu whanaungatanga tēnei e hāngai pū ana ki te uri. Ko ētahi atu o ngā kōwhiringa he kupu mō ngā whanaunga pakeke ake, kāore i te hāngai ki te tamaiti.
Question 31Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te marae. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'kei' hei tohu i te wāhi?
- Kei te marae te hui e haere ana āpōpō
- Kei te marae te hui i tū ai āpōpō
- Kei te haere te hui ki te marae āpōpō
- Kei te marae te hui āpōpō Correct answer.
Explanation
Ko te 'kei' he kupu wāhi e tohu ana i te wāhi e noho ana tētahi mea, e tū ana rānei tētahi mahi. I te rerenga tuatahi, e tika ana te 'kei te marae te hui' hei whakaatu kei te marae te hui e tū ana. Ko ngā atu rerenga he hanga raruraru, kāore i te tika te whakamahi i te 'kei' i roto i aua horopaki.
Question 32Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'E kore e mutu te aroha o te whānau'. He aha te mahi a te 'e kore e' i roto i tēnei rerenga?
- He whakamārama i te take o te mahi
- He tohu i te wā o te mahi
- He whakaatu i te kore e taea, i te kore rānei e puta te mahi Correct answer.
- He whakaatu i te mahi kua oti kē
Explanation
Ko te 'e kore e' he hanga whakakore e tohu ana i te kore e puta o tētahi mahi. I konei, e kī ana te rerenga e kore te aroha o te whānau e mutu, arā, kāore e mutu. Kāore tēnei hanga i te tohu i te wā, i te take rānei o te mahi.
Question 33Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i ngā kupu mō te taiao. Ko tēhea te kupu e hāngai ana ki te whenua e piki ana, e teitei ana?
- Awa
- Maunga Correct answer.
- Moana
- Ngahere
Explanation
Ko te 'maunga' te kupu mō te whenua e teitei ana, e piki ana. He kupu taiao tēnei e hāngai pū ana ki te āhua o te whenua. Ko ngā atu kōwhiringa he kupu mō te wai, mō te ngahere rānei, kāore mō te whenua teitei.
Question 34Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te mahi a te iwi. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'e... ana' hei tohu i te mahi e haere tonu ana?
- Ka mahi te iwi i te kai i tēnei wā
- I mahi te iwi i te kai i tēnei wā
- E mahi ana te iwi i te kai i tēnei wā Correct answer.
- Kua mahi te iwi i te kai i tēnei wā
Explanation
Ko te 'e... ana' he hanga e tohu ana i te mahi e haere tonu ana i te wā e kōrerotia ana. I te rerenga tuatahi, e mahi tonu ana te iwi i te kai i tēnei wā. Ko ngā atu rerenga e whakamahi ana i ngā tohu wā rerekē, kāore i te hāngai ki te 'i tēnei wā'.
Question 35Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Ko Hine te tangata nāna i tiki te wai'. He aha te mahi a te 'nāna' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te wāhi i mahia ai te mahi
- He tohu i te tangata nāna te mahi i mahi Correct answer.
- He tohu i te wā i mahia ai te mahi
- He tohu i te take o te mahi
Explanation
Ko te 'nāna' he kupu e tohu ana i te tangata nāna te mahi i mahi, arā, ko ia te kaihanga o te mahi. I konei, ko Hine te tangata nāna i tiki te wai. Kāore te 'nāna' i te tohu i te wāhi, i te wā, i te take rānei o te mahi.
Question 36Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te whakataukī. Ko tēhea te whakamārama e tika ana mō te whakataukī 'He kokonga whare e kitea, he kokonga ngākau e kore e kitea'?
- He uaua te hanga whare, engari he uaua ake te tiaki i te ngākau
- Ka kitea ngā hē o te tangata, engari kāore e kitea ngā hē o te ngākau Correct answer.
- Ka kitea ngā kokonga o te whare, engari kāore e kitea ngā kokonga o te ngākau
- Ka kitea te whare, engari kāore e kitea te tangata
Explanation
E whakaatu ana te whakataukī i te rerekētanga i waenga i ngā mea e kitea ana e te kanohi, pēnei i ngā kokonga o te whare, me ngā mea e huna ana i roto i te ngākau o te tangata. Ko te tikanga, ka kitea ngā hē o waho, engari ko ngā hē o roto, o te ngākau, kāore e kitea. He whakataukī tēnei e whakaaro ana ki te hōhonu o te tangata.
Question 37Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Kāore anō te kaupapa kia whakaaetia e te iwi'. He aha te take e whakamahia ai te 'kia' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te mahi kua oti kē
- He tohu i te mahi kāore anō kia oti, engari e tūmanakohia ana kia oti Correct answer.
- He tohu i te mahi e haere tonu ana ināianei
- He tohu i te mahi ka puta ā tētahi wā kei te heke mai
Explanation
I roto i te hanga 'kāore anō... kia', e whakaatu ana te 'kia' i tētahi mahi kāore anō kia oti, engari e tūmanakohia ana kia oti ā tētahi wā. I konei, kāore anō te kaupapa kia whakaaetia e te iwi, engari e tūmanakohia ana kia whakaaetia. He rerekē tēnei i te 'kua' e tohu ana i te mahi kua oti kē.
Question 38Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te take o tētahi mahi. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'nā te mea' hei tohu i te take?
- I mutu te hui ā kua pau te wā
- I mutu te hui nā te mea kua pau te wā Correct answer.
- I mutu te hui engari kua pau te wā
- I mutu te hui nō reira kua pau te wā
Explanation
Ko te 'nā te mea' he kupu hono e tohu ana i te take o tētahi mahi. I te rerenga tuatahi, e kī ana te take i mutu ai te hui, arā, kua pau te wā. Ko ngā atu kupu hono e whakamahia ana i roto i ngā kōwhiringa e whakaatu ana i te rerekētanga, i te hua rānei, kāore i te take.
Question 39Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tuhi koe i tētahi kōrero mō te whakataurite. Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'hoki' hei whakakaha i te whakaaro?
- He toa a Tāne, ā, he toa a Rangi
- He toa a Tāne, engari he toa a Rangi
- He toa a Tāne, he toa hoki a Rangi Correct answer.
- He toa a Tāne, nā te mea he toa a Rangi
Explanation
Ko te 'hoki' he kupu e whakakaha ana i te whakaaro, e tohu ana kei te hāngai tahi tētahi āhuatanga ki tētahi atu. I te rerenga tuatahi, he toa a Tāne, ā, he toa hoki a Rangi, arā, e whakakaha ana i te whakaaro he toa rāua tahi. Kāore ngā atu kupu hono i te whakakaha i te whakaaro pēnei i te 'hoki'.
Question 40Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Nā te mea i ua te ua, nā reira i mutu ai te hui'. He aha te mahi a te 'ai' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te wā o te mahi
- He tohu i te tangata nāna te mahi
- He hono i te hua ki tōna take Correct answer.
- He whakakore i te mahi
Explanation
Ko te 'ai' he kupu e whakamahia ana hei hono i te hua o tētahi mahi ki tōna take. I konei, nā te mea i ua te ua, nā reira i mutu ai te hui, arā, ko te ua te take, ko te mutunga o te hui te hua. Kāore te 'ai' i te tohu i te wā, i te tangata rānei.
Question 41Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i ngā kīwaha. Ko tēhea te whakamārama e tika ana mō te kīwaha 'He rite tonu ki te tihi o te maunga'?
- He tohu i te wā o te mahi
- He tohu i te tangata nāna te mahi
- He tohu i te teitei, i te kaha rānei o tētahi mea Correct answer.
- He tohu i te wāhi e noho ana te tangata
Explanation
Ko te kīwaha 'He rite tonu ki te tihi o te maunga' e whakamahia ana hei whakaatu i te teitei, i te kaha rānei o tētahi mea, pēnei i te tihi o te maunga e teitei ana. He whakataurite tēnei e whakakaha ana i te whakaaro. Kāore tēnei kīwaha i te tohu i te wāhi, i te wā, i te tangata rānei.
Question 42Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Kāore te tamaiti i te kura'. He aha te tikanga o tēnei rerenga?
- Kāore te tamaiti i te kura i tēnei wā Correct answer.
- I haere te tamaiti ki te kura inapō
- Ka haere te tamaiti ki te kura āpōpō
- Kua tae kē te tamaiti ki te kura
Explanation
Ko te hanga 'kāore ... i te' e tohu ana i te kore o tētahi mea i tētahi wāhi, i tētahi wā rānei. I konei, kāore te tamaiti i te kura i tēnei wā. He whakakore tēnei i te noho o te tamaiti ki te kura, kāore i te kōrero mō tētahi wā kua hipa, mō tētahi wā kei te heke mai rānei.
Question 43Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Mā te iwi e whakatau te kaupapa'. He aha te mahi a te 'mā' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te tangata māna te mahi e mahi Correct answer.
- He tohu i te wā e mahia ai te mahi
- He tohu i te take o te mahi
- He tohu i te wāhi i mahia ai te mahi
Explanation
Ko te 'mā' he kupu e tohu ana i te tangata māna tētahi mahi e mahi, arā, ko ia te kaihanga o te mahi ā tētahi wā. I konei, mā te iwi e whakatau te kaupapa, arā, ko te iwi te kaihanga. Kāore te 'mā' i te tohu i te wāhi, i te wā, i te take rānei.
Question 44Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Ko Tāne te tangata nāna i tiki te wānanga'. He aha te āhua o te kupu 'wānanga' i roto i tēnei rerenga?
- He kupuāhua e tohu ana i te āhua o te tangata
- He kupu ingoa e tohu ana i te mātauranga, i te whare wānanga rānei Correct answer.
- He kupu wāhi e tohu ana i te wāhi i mahia ai te mahi
- He kupumahi e tohu ana i te mahi ako
Explanation
I roto i tēnei rerenga, e noho ana te 'wānanga' hei kupu ingoa, arā, ko te mea i tikina e Tāne. Ko te 'wānanga' he kupu e tohu ana i te mātauranga, i te whare wānanga rānei. Kāore ia i te noho hei kupumahi, hei kupuāhua, hei kupu wāhi rānei i tēnei horopaki.
Question 45Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tātari koe i te rerenga 'E kore e taea e te tangata te kite i te hau'. He aha te take e whakamahia ai te 'e taea' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te mahi kua oti kē
- He tohu i te wā o te mahi
- He tohu i te kore e taea te mahi, i te kore rānei o te tangata ki te mahi Correct answer.
- He tohu i te tangata nāna te mahi
Explanation
Ko te 'e taea' he hanga e tohu ana i te kaha, i te taea rānei o tētahi mahi. I roto i te 'e kore e taea', e whakaaturia ana te kore e taea te mahi, arā, kāore e taea e te tangata te kite i te hau. Kāore tēnei hanga i te tohu i te mahi kua oti, i te wā, i te tangata rānei.
Question 46Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Ko te kōrero a te kuia, he mea tuku iho mai i ōna tipuna'. He aha te mahi a te 'he mea' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te tangata nāna te kōrero
- He tohu i te āhua o te kōrero, arā, he mea tuku iho Correct answer.
- He tohu i te wā o te kōrero
- He whakakore i te kōrero
Explanation
Ko te 'he mea' he hanga e whakamahia ana hei tohu i te āhua o tētahi mea, i tōna tūranga rānei. I konei, ko te kōrero a te kuia he mea tuku iho mai i ōna tipuna, arā, e whakaaturia ana te āhua o te kōrero. Kāore te 'he mea' i te tohu i te tangata, i te wā, i te whakakore rānei.
Question 47Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te tātari koe i te rerenga 'Kāore i tua atu i a koe te tangata e tika ana mō tēnei mahi'. He aha te whakamārama e tika ana mō te kīwaha 'Kāore i tua atu' i roto i tēnei horopaki?
- Kāore he tangata ke atu e tika ana, ko koe anake te mea tika Correct answer.
- He tohu i te wā e puta ai te mahi
- He whakakore i te mahi a te tangata
- He tohu i te wāhi o te tangata i roto i te whare
Explanation
Ko te kīwaha 'Kāore i tua atu' e tohu ana kāore he mea, he tangata rānei e hāngai ake, e tika ake rānei i tētahi atu. I konei, kāore he tangata ke atu e tika ana mō te mahi, ko koe anake. He whakakaha tēnei i te whakaaro ko te tangata e kōrerotia ana te mea tika rawa atu.
Question 48Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Mehemea i kōrero koe, kua mōhio mātou'. He aha te āhua o te mahi a te 'kua' i roto i tēnei rerenga?
- He tohu i te wāhi i mahia ai te mahi
- He tohu i te hua o tētahi mahi kāore i puta, engari i tūmanakohia kia puta Correct answer.
- He tohu i te mahi e haere tonu ana ināianei
- He tohu i te mahi ka puta ā tētahi wā kei te heke mai
Explanation
I roto i te rerenga whaiāhua me te 'mehemea', e whakaatu ana te 'kua' i te hua o tētahi mahi kāore i puta, engari i tūmanakohia kia puta. I konei, mehemea i kōrero koe, kua mōhio mātou, arā, kāore koe i kōrero, nō reira kāore mātou i mōhio. He whakaatu tēnei i te hua o tētahi āhuatanga kāore i tū.
Question 49Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te ako koe i te kupu 'kāinga'. Ko tēhea te whakamārama e tika ana mō tēnei kupu i roto i te reo Māori?
- Te wāhi e mahi ana te tangata i te kai
- Te wāhi e hui ana te iwi ki te taki i ngā tūpāpaku
- Te wāhi e noho ana te tangata, tōna kāinga noho Correct answer.
- Te wāhi e noho ana ngā manu o te ngahere
Explanation
Ko te 'kāinga' te wāhi e noho ai te tangata, arā, tōna kāinga noho. He kupu e pā ana ki te noho a te whānau me te tangata takitahi, kāore e herea ki tētahi mahi motuhake pērā i te tunu kai.
Question 50Te Reo Rangatira (Māori language) - official domain weights not stated in source
Kei te wetewete koe i te rerenga 'Kua tae mai te ope ki te marae'. He aha te mahi a te 'kua' i roto i tēnei rerenga?
- E tohu ana i tētahi mahi kāore e taea te mahi
- E tohu ana i tētahi mahi e mahia ana i tēnei wā tonu
- E tohu ana i tētahi mahi ka mahia ā tōna wā
- E tohu ana i tētahi mahi kua oti kē i mua i te wā e kōrerotia ana Correct answer.
Explanation
Ko te 'kua' he tohu i te āhua o te mahi kua oti kē, arā, kua tutuki i mua i te wā o te kōrero. He rerekē tēnei i te 'e... ana' mō te mahi e haere tonu ana, me te 'ka' mō te mahi ā muri ake.