Inskrypcja Rufusa: kariera, status i datowanie bez daty konsularnej
Na tablicy w muzeum miejskim widnieje napis: „L. Cornelio L. f. Quir. Rufo, IIvir(o) i(ure) d(icundo), flamini Divi Augusti, patrono coloniae, ordo decurionum.” Uczeń ma opisać karierę i status społeczny Rufusa oraz zaproponować datowanie inskrypcji. Nauczyciel zwraca uwagę, że skróty trzeba rozwinąć, a tytuł „flamen Divi Augusti” ma konsekwencje chronologiczne. Uczeń sądzi, że „Quir.” to imię, ale kolega twierdzi, że to tribus. Pojawia się też pytanie, czy „patronus coloniae” oznacza urząd miejski, czy raczej relację klientelarną. W tle jest szerszy problem: inskrypcja nie podaje konsulów ani cesarza, więc datowanie musi opierać się na tytułach i formulach. Trzeba oddzielić to, co wynika z tekstu, od tego, co jest tylko prawdopodobne.
1. Rozwiń skróty i wyjaśnij, jaki status prawny i społeczny Rufusa wynika z inskrypcji. Wskaż, które elementy są pewne, a które hipotetyczne.
Read the worked answer
Rozwinięcie skrótów: „L. Cornelio L. f. Quir. Rufo” = L(ucio) Cornelio L(uci) f(ilio) Quir(ina tribu) Rufo. „Quir.” to nazwa tribus (Quirina), nie imię. „IIvir(o) i(ure) d(icundo)” = duumvirowi sprawującemu sądownictwo, jednemu z dwóch najwyższych urzędników w municipium/kolonii. „flamini Divi Augusti” = flaminowi boskiego Augusta. „patrono coloniae” = patronowi kolonii. „ordo decurionum” = rada dekurionów, która wystawiła napis.
Pewne: Rufus był obywatelem rzymskim (tribus i filiacja), piastował duumwirat i kapłaństwo cesarskie, należał do elity miejskiej; napis wystawiła rada dekurionów. Hipotetyczne: czy był ekwitą, jaki dokładnie był jego cursus poza tymi funkcjami, czy „patronus” oznacza formalną relację klientelarną, czy tylko honorowy tytuł. Z tekstu nie wynika, że patronat był urzędem miejskim - to raczej rola społeczna.
2. Jakie datowanie inskrypcji jest najbardziej prawdopodobne i dlaczego? Podaj terminus post quem oraz wskaż ograniczenia.
Read the worked answer
Najbardziej prawdopodobne datowanie: po 14 r. n.e., ponieważ „Divi Augusti” oznacza boskiego Augusta, a Augustus został zaliczony w poczet bogów po śmierci w 14 r. To daje terminus post quem. Górnej granicy napis nie podaje; formuła mogła być stosowana długo, zwłaszcza w koloniach. Datowanie na podstawie samego tytułu kapłańskiego jest więc ostrożne: można powiedzieć „nie wcześniej niż za Tyberiusza”, ale nie „za Tyberiusza”. Ograniczenia: brak konsulów, brak tytułów cesarskich, możliwość późniejszego wystawienia lub renowacji. Gdyby w pobliżu znaleziono monetę lub inny napis datowany, można by zawęzić przedział.