Nocna jazda w korku: szczelina 1,2 m, szyny i pieszy bez odblasków
Jedziesz motocyklem przez centrum miasta o 22:10 w listopadzie, po mokrym, wypolerowanym bruku. Droga ma po jednym pasie w każdym kierunku, a między nimi wydzielone torowisko tramwajowe, na które wolno wjechać tylko w wyznaczonym miejscu. Ruch jest gęsty: samochody stoją w korku w obu kierunkach, tworząc między pasem a szyną wolną przestrzeń szerokości około 1,2 m. Mokre szyny błyszczą w świetle latarni. Z przodu, 40 m dalej, przez przejście dla pieszych przechodzi osoba w ciemnym ubraniu, bez odblasków; oświetla ją tylko światło Twojego reflektora. Jednocześnie z prawej strony, z bramy posesji, wyjeżdża samochód dostawczy i wychyla przód na jezdnię, bo widoczność zasłania zaparkowany bus. Jedziesz 30 km/h, ograniczenie wynosi 50 km/h, masz włączone światło mijania, opony w dobrym stanie, ale klocki hamulcowe zużyte w około 80%.
1. Czy możesz przejechać w szczelinie 1,2 m między samochodami a szyną? Uzasadnij prawnie i praktycznie.
Read the worked answer
Strona prawna. Torowisko nie jest pasem ruchu, a jazda między pojazdami stojącymi w korku nie jest w polskich przepisach przewidzianą czynnością. Przejeżdżanie obok kolumny pojazdów po prawej stronie to w istocie wyprzedzanie z prawej, które jest zabronione poza ściśle określonymi wyjątkami - a korek takim wyjątkiem nie jest. Wjazd na torowisko jest tu dodatkowo dozwolony tylko w wyznaczonym miejscu.
Strona praktyczna. 1,2 m to za mało: lustro samochodu wystaje 20–25 cm, otwierane drzwi to 70–80 cm, a motocykl z kierowcą ma szerokość około 80 cm. Zostaje kilkanaście centymetrów marginesu i zero czasu na reakcję. Mokre szyny ograniczają przyczepność przy hamowaniu i zmianie toru, a klocki zużyte w 80% wydłużają drogę zatrzymania.
Dodatkowe ryzyko. W korku kierowcy zmieniają pasy bez kierunkowskazu, wysiadają po kawę, a piesi przechodzą między samochodami. Wniosek: nie przejeżdżaj; jedź w kolumnie, ze świateł mijania i odstępem 2 s.
2. Pieszy w ciemnym ubraniu jest 40 m przed Tobą, na mokrym bruku. Czy zdążysz zahamować i jak powinieneś podejść do tego przejścia?
Read the worked answer
Rachunek. Przy 30 km/h jedziesz około 8,3 m/s. Reakcja to 1 s - 8,3 m. Hamowanie na mokrym, wypolerowanym bruku przy zużytych klockach to realnie 10–14 m. Razem 18–22 m, czyli mieszcisz się w 40 m z dużym zapasem. Problemem nie jest więc odległość, ale wykrycie pieszego: ciemne ubranie, brak odblasków, tylko Twoje światło mijania i mokra nawierzchnia, która pochłania i rozprasza światło.
Działanie. Zdejmij nogę z gazu, przykryj klamkę i pedał, zwolnij do 20–25 km/h przed przejściem. Jeśli nie jedzie z naprzeciwka nikt, kto mógłby zostać oślepiony, użyj na chwilę świateł drogowych, by „wyciągnąć” pieszego z ciemności. Obserwuj nie tylko samą osobę, ale też przestrzeń za nią - w listopadzie ludzie idą w kapturach, ze spuszczoną głową, i często wchodzą parami.
Priorytet. Pieszy na przejściu ma pierwszeństwo. Nie trąb na niego, nie mrugaj światłami „na przepustkę” - zatrzymaj się i ruszaj, gdy zejdzie z jezdni.
3. Samochód dostawczy wychyla się z bramy, a widoczność zasłania zaparkowany bus. Jak rozkładasz ryzyko i jaki obierasz tor jazdy?
Read the worked answer
Kto ma pierwszeństwo. Wyjazd z bramy to wyjazd z terenu prywatnego - kierowca dostawczego ma obowiązek ustąpić wszystkim uczestnikom ruchu na drodze. Formalnie masz pierwszeństwo i możesz jechać dalej.
Dlaczego to nie wystarcza. Kierowca wychyla przód, bo nie widzi - a skoro nie widzi, nie ma pojęcia, że nadjeżdżasz. Będzie wychylał się dalej, aż zyska widoczność, i zrobi to dokładnie w Twoim torze. Dochodzi zmęczenie po całym dniu pracy i ciemność.
Twój plan. Zwalniasz już teraz, nie czekając na jego ruch; kryjesz hamulce. Wybierasz tor po lewej stronie pasa, z dala od bramy, ale nie wjeżdżasz na mokre szyny - one są gorsze niż ryzyko, które omijasz. Jeśli dostawczy nadal się wychyla, używasz klaksonu krótko i wyraźnie, żeby zasygnalizować obecność. Masz przygotowaną drogę ucieczki wzdłuż pasa i plan zatrzymania.
Czego nie robisz. Nie próbujesz „przelecieć” przed maską, nie skręcasz gwałtownie w bok i nie zmieniasz toru bez uprzedniego spojrzenia w lusterka.