Skrzyżowanie równorzędne bez sygnalizacji – tramwaj, pojazd z prawej i pieszy
Prowadzisz autobus kategorii D1 z 10 pasażerami w centrum miasta i zbliżasz się do skrzyżowania dróg równorzędnych. Sygnalizacja świetlna jest wyłączona; na wszystkich komorach miga światło żółte. Zamierzasz skręcić w lewo. Z naprzeciwka, po wydzielonym torowisku biegnącym wzdłuż jezdni, nadjeżdża tramwaj. Z prawej strony, z ulicy o tej samej ważności, nadjeżdża samochód osobowy bez włączonego kierunkowskazu. Za skrzyżowaniem, około 10 m od niego, jest przejście dla pieszych, do którego zbliża się kobieta z dzieckiem; oboje stoją już na krawędzi jezdni. Przed skrzyżowaniem tworzy się korek i kilka samochodów zatrzymuje się na polu skrzyżowania, blokując ci wjazd. Widoczność jest dobra, nawierzchnia sucha, ruch umiarkowany, godzina 16:30.
1. Ustal kolejność pierwszeństwa w tym skrzyżowaniu i uzasadnij ją.
Read the worked answer
Migające żółte światło nie nadaje nikomu pierwszeństwa – oznacza tylko, że sygnalizacja nie steruje ruchem i obowiązują zasady ogólne oraz oznakowanie. Skrzyżowanie jest równorzędne, więc:
- Tramwaj ma pierwszeństwo przed tobą i przed samochodem osobowym, niezależnie od tego, z której strony nadjeżdża – przy równorzędności pierwszeństwo tramwaju wynika z przepisów o ruchu na skrzyżowaniu. Ty skręcasz w lewo, więc dodatkowo przecinasz jego tor jazdy.
- Samochód osobowy z prawej ma pierwszeństwo przed tobą, bo jest pojazdem nadjeżdżającym z prawej strony na drodze równorzędnej; brak kierunkowskazu oznacza, że jedzie prosto i nie zamierza skręcać.
- Ty jesteś ostatni – musisz ustąpić i tramwajowi, i pojazdowi z prawej, i dodatkowo pojazdom jadącym z naprzeciwka prosto, skoro skręcasz w lewo.
Osobno oceniasz wjazd na skrzyżowanie: korek za nim sprawia, że nie masz miejsca do kontynuowania jazdy, więc nie wolno ci wjechać na pole skrzyżowania i zablokować tramwaju oraz poprzecznego ruchu – nawet gdybyś formalnie miał pierwszeństwo.
2. Jak postąpisz wobec pieszych na przejściu za skrzyżowaniem, skręcając w lewo?
Read the worked answer
Skręcając w lewo, wjeżdżasz na jezdnię, na której znajduje się przejście dla pieszych – i to na nią kierujesz pojazd. Kobieta z dzieckiem stoją na krawędzi jezdni, więc należy przyjąć, że zamierzają wejść: masz obowiązek ustąpić im pierwszeństwa, i to niezależnie od tego, że nie ma tam sygnalizacji.
Praktyczne konsekwencje dla autobusu D1:
- Prędkość na wejściu w łuk musi pozwalać na zatrzymanie przed przejściem – przy 10 pasażerach na pokładzie droga hamowania jest dłuższa niż samochodem osobowym, a pasażerowie stojący lub wstający narażeni są na upadek.
- Nie wjeżdżaj w przejście „na zielonym dla siebie” – sygnalizacji tu nie ma, liczy się faktyczna sytuacja.
- Dziecko wymaga szczególnej ostrożności: może wejść nagle, bez oceny sytuacji; zwolnij do prędkości umożliwiającej natychmiastowe zatrzymanie i obserwuj oboje, nie tylko kobietę.
- Nie trąb i nie wymuszaj – wjazd w przejście przed pieszym, który już na nim jest lub wchodzi, to typowe zachowanie kwalifikowane jako wymuszenie pierwszeństwa.
Dopiero po ustąpieniu pierwszeństwa pieszym i po upewnieniu się, że lewy pas za skrzyżowaniem jest wolny, kończysz manewr.
3. Kierowca z prawej zatrzymał się i gestem zaprasza cię do jazdy. Czy możesz ruszyć? Co jeszcze musisz sprawdzić?
Read the worked answer
Gest ręką innego kierowcy nie zwalnia cię z obowiązku ustalenia pierwszeństwa samodzielnie i nie tworzy uprawnienia, które możesz bezkarnie wykorzystać. To zaproszenie do porozumienia, nie zmiana organizacji ruchu.
Zanim ruszysz, sprawdzasz:
- Tramwaj – czy nie zbliża się na tyle, że przecięcie torowiska wymusiłoby gwałtowne hamowanie; masz 5 t masy i 10 pasażerów, więc manewr musi być płynny i przewidywalny.
- Drugi pas i lusterka – czy z tyłu lub z lewej nie nadjeżdża pojazd wyprzedzający cię, gdy ty stoisz na skrzyżowaniu; wjazd w lewo przy zajętym lewym pasie kończy się blokowaniem skrzyżowania.
- Pieszych – czy ktoś nie wszedł na przejście od strony, której nie obserwujesz.
- Miejsce za skrzyżowaniem – czy korek się choć częściowo rozładował i będziesz miał gdzie kontynuować jazdę.
Jeśli którykolwiek warunek nie jest spełniony, nie ruszasz, nawet jeśli gest zapraszający powtarza się natarczywie. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo manewru, także wobec pasażerów, ponosisz ty.