Zdarzenie nocą na drodze wojewódzkiej – motocyklista bez oddechu i krwawiący pasażer
Jedziesz wieczorem drogą wojewódzką poza obszarem zabudowanym autobusem D1 z 12 pasażerami, w tym dwojgiem dzieci. Na łuku drogi, w miejscu nieoświetlonym, motocyklista wyprzedzający cię z dużą prędkością wpada w poślizg i uderza w barierę. Zatrzymujesz się około 30 m za miejscem zdarzenia. Motocyklista leży na jezdni, jest nieprzytomny, nie reaguje, oddycha rzadko i nieregularnie – około 6 razy na minutę – z głośnym, charczącym dźwiękiem. Z autobusu wysiada pasażer, który doznał rany szarpanej przedramienia i obficie krwawi; krew wypływa pulsująco. Widoczność ogranicza zmrok, droga jest dwukierunkowa, a zza łuku nadjeżdżają samochody. Jeden z pasażerów chce od razu przenieść motocyklistę na pobocze, inny wyjmuje telefon, żeby zadzwonić po rodzinę poszkodowanego.
1. Jakie czynności wykonujesz w pierwszej minucie po zatrzymaniu i dlaczego w tej kolejności?
Read the worked answer
Kolejność wynika z zasady: najpierw nie pozwól, by zdarzenie się powiększyło, potem ratuj.
- Zabezpiecz miejsce: światła awaryjne, kamizelka odblaskowa, trójkąt ostrzegawczy – poza obszarem zabudowanym co najmniej 30–50 m za pojazdem, na łuku tak, by był widoczny przed zakrętem. Ustaw autobus tak, aby osłaniał poszkodowanych, jeśli da się to zrobić bez najeżdżania na nich.
- Powstrzymaj samochody zza łuku – poproś konkretną, trzeźwo wyglądającą osobę o stanie z trójkątem lub latarką przed zakrętem i ostrzeganie ruchem ręki; w ciemności to ratuje życie zarówno poszkodowanym, jak i ratownikom.
- Zadzwoń na 112: droga wojewódzka, numer drogi, przybliżony kilometr, strona jezdni, liczba poszkodowanych, ich stan (jeden nieprzytomny, bez prawidłowego oddechu; jeden z silnym krwawieniem), czy są zablokowane pasy.
- Zatrzymaj pasażerów bez zadania – nikt nie przenosi motocyklisty bez wskazania, nikt nie dzwoni po rodzinę zamiast po pogotowie.
- Zdejmij z siebie rolę „dowódcy” tylko na chwilę – rozdziel zadania i wróć do poszkodowanych.
2. Jak oceniasz stan motocyklisty i jakie działania podejmujesz?
Read the worked answer
Charczące, rzadkie westchnienia – około 6 na minutę – to oddech agonalny, a nie prawidłowe oddychanie. Nieprzytomny z brakiem prawidłowego oddechu oznacza zatrzymanie krążenia i wskazanie do natychmiastowej resuscytacji; czekanie „aż się poprawi” to utrata jedynych szans.
Działania:
- Nieprzytomny, oddychający nieprawidłowo: udrożnij drogi oddechowe (odgięcie głowy, wysunięcie żuchwy – przy podejrzeniu urazu kręgosłupa rób to ostrożnie, bez gwałtownego skręcania szyi), sprawdź, czy w jamie ustnej nie ma ciał obcych.
- RKO: 30 uciśnięć i 2 oddechy ratownicze, częstotliwość 100–120 uciśnięć na minutę, głębokość 5–6 cm, pełny powrót klatki piersiowej, minimalne przerwy. Zmieniaj się z drugim ratownikiem co około 2 minuty.
- AED: jeśli jest dostępne lub przywiezie je pogotowie, przyklej elektrody bez przerywania uciśnięć; przy asystolii lub rytmie nies defibrylacyjnym kontynuuj RKO.
- Nie przenoś go na pobocze – chyba że istnieje bezpośrednie zagrożenie, np. pożar lub nadjeżdżający pojazd; przenoszenie zwiększa ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego.
Udzielaj pomocy do przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego, przekazując mu, ile czasu prowadzona była RKO i czy użyto AED.
3. Co robisz z pasażerem krwawiącym z przedramienia i jak postępujesz z pozostałymi osobami?
Read the worked answer
Pulsujące, obfite krwawienie z rany szarpanej przedramienia to krwotok tętniczy – priorytet ma jego zatrzymanie, bo prowadzi do wstrząsu w kilka minut.
- Bezpośredni ucisk jałową lub czystą gazą, ewentualnie przez warstwę odzieży, mocno i nieprzerwanie; jeśli przesiąka, dokładasz kolejną warstwę, nie zdejmując pierwszej.
- Uniesienie kończyny powyżej poziomu serca, jeśli nie ma podejrzenia złamania.
- Opaska zaciskowa (staza) tylko wtedy, gdy ucisk nie zatrzymuje krwawienia: 5–7 cm powyżej rany, między raną a sercem, nigdy na stawie; zapisz godzinę założenia na widocznym miejscu i nie zdejmuj jej do przyjazdu ratowników.
- Kontrola wstrząsu: bladość, niepokój, przyspieszone tętno – ułóż poszkodowanego płasko, okryj, nie podawaj nic doustnie.
Pozostałe osoby: dwoje dzieci i resztę pasażerów odsuń od jezdni za barierę, policz ich i upewnij się, że nikt nie zniknął w ciemności. Osoby, które chcą „pomóc”, kieruj do konkretnych zadań – ostrzeganie ruchu, przyniesienie apteczki, wezwanie pomocy – bo bez zajęcia zaczynają przeszkadzać.