Leje Drejtimi Kategoria C key terms
Leje Drejtimi Kategoria C · Get comfortable with the vocabulary.
- Përparësia e kalimit
- Related: Shenja STOP, Semafori, Shenjat e rrezikut
E drejta e një drejtuesi ose këmbësori për të kaluar i pari në një kryqëzim ose në një ngushtim rrugor, e caktuar nga sinjalistika ose nga rregullat e qarkullimit. Mosrespektimi i saj është shkak i shpeshtë i përplasjeve.
- Distanca e sigurisë
- Related: Kufizimi i shpejtësisë, Sistemi ABS, Lodhja e drejtuesit
Hapësira minimale që duhet mbajtur pas mjetit përpara, e mjaftueshme për të ndaluar pa u përplasur nëse ai frenon papritur. Rritet me shpejtësinë, peshën e mjetit dhe kushtet e motit.
- Parakalimi
- Related: Vija e plotë ndarëse, Kufizimi i shpejtësisë, Distanca e sigurisë
Manovra e kalimit përpara një mjeti tjetër në lëvizje, e lejuar vetëm kur ka dukshmëri të mjaftueshme, hapësirë të lirë dhe kur sinjalistika nuk e ndalon. Kërkon sinjalizim dhe kthim të sigurt në korsinë e vet.
- Kufizimi i shpejtësisë
- Related: Shenjat e ndalimit dhe kufizimit, Distanca e sigurisë, Masa totale e lejuar
Shpejtësia maksimale e lejuar për një kategori rrugë, mjet ose zonë, e shprehur me shenjë rrugore ose e parashikuar në ligj. Për mjetet e rënda kufizimet janë më të ulëta se për veturat.
- Norma e alkoolit në gjak
- Related: Lodhja e drejtuesit, Patenta e drejtimit e kategorisë C
Kufiri ligjor i përqendrimit të alkoolit në gjakun e drejtuesit, i matur në gram për litër. Tejkalimi sjell sanksione penale dhe administrative, pavarësisht nëse drejtuesi ndihet i aftë për të drejtuar.
- Ndalimi dhe parkimi
- Related: Shenjat e ndalimit dhe kufizimit, Trekëndëshi i paralajmërimit
Ndalimi është ndalesë e shkurtër për hipje ose zbritje udhëtarësh, ndërsa parkimi është lënia e mjetit pa drejtues për një kohë më të gjatë. Të dy ndalohen aty ku krijojnë rrezik ose pengesë.
- Rripi i sigurimit
- Related: Distanca e sigurisë, Pozicioni anësor i sigurt
Pajisje frenimi që mban trupin e drejtuesit dhe të udhëtarëve në sedilje gjatë përplasjes ose frenimit të beftë. Përdorimi i tij është i detyrueshëm për të gjithë personat që ndodhen në mjet.
- Shenja STOP
- Related: Përparësia e kalimit, Vija e plotë ndarëse
Tetëkëndësh i kuq me shkronja të bardha që detyron drejtuesin të ndalojë plotësisht përpara vijës së ndalimit dhe t'u japë përparësi mjeteve që qarkullojnë në rrugën kryqëzuese.
- Shenjat e rrezikut
- Related: Kufizimi i shpejtësisë, Tabela plotësuese
Shenja trekëndore me sfond të bardhë dhe anë të kuqe që paralajmërojnë për një rrezik përpara, si kthesë, kryqëzim ose punime rrugore, dhe kërkojnë ulje shpejtësie e kujdes të shtuar.
- Shenjat e ndalimit dhe kufizimit
- Related: Kufizimi i shpejtësisë, Parakalimi, Shenjat urdhëruese
Shenja rrethore me sfond të bardhë dhe anë të kuqe ose blu që ndalojnë një veprim të caktuar, si hyrja në një rrugë, parakalimi ose tejkalimi i shpejtësisë së shënuar.
- Vija e plotë ndarëse
- Related: Parakalimi, Shenja STOP
Vijë e vazhdueshme gjatësore që nuk duhet kaluar apo shkelur, sepse ndan drejtime të qarkullimit ose korsi ku parakalimi dhe kalimi anash janë të rrezikshme.
- Semafori
- Related: Përparësia e kalimit, Shenja STOP
Sinjalistikë me drita të kuqe, të verdhë dhe të gjelbër që rregullon radhën e kalimit në kryqëzime ose në korsi të veçanta. Drita e verdhë kërkon ndalim kur ndalimi mund të kryhet pa rrezik.
- Shenjat urdhëruese
- Related: Shenjat e ndalimit dhe kufizimit, Tabela plotësuese
Shenja rrethore me sfond blu që tregojnë një veprim të detyrueshëm, si drejtimi i lëvizjes, korsia që duhet përdorur ose pajisja që duhet vënë, dhe zbatohen pa kushte.
- Tabela plotësuese
- Related: Shenjat e rrezikut, Shenjat urdhëruese
Pllakë e vogël drejtkëndëshe e vendosur nën një shenjë kryesore, që jep informacion shtesë për distancën, gjatësinë e segmentit, kategorinë e mjeteve ose kohën e vlefshmërisë së shenjës.
- Masa totale e lejuar
- Related: Ngarkesa në bosht, Sistemi i frenave me ajër, Kufizimi i shpejtësisë
Pesha maksimale e mjetit së bashku me ngarkesën, karburantin dhe drejtuesin, e përcaktuar nga prodhuesi dhe e shënuar në dokumentet e mjetit. Tejkalimi dëmton frenat dhe sjell sanksione.
- Ngarkesa në bosht
- Related: Masa totale e lejuar, Kontrolli para nisjes
Pjesa e peshës së mjetit dhe e ngarkesës që kalon nëpër një bosht të vetëm, e kufizuar me ligj për të mbrojtur rrugën dhe për të ruajtur stabilitetin dhe drejtueshmërinë e mjetit.
- Sistemi ABS
- Related: Distanca e sigurisë, Sistemi i frenave me ajër
Sistem frenimi që parandalon bllokimin e rrotave gjatë frenimit të fortë, duke ruajtur kontrollin mbi drejtimin. Në rrugë të rrëshqitshme distanca e ndalimit mund të rritet, ndaj duhet mbajtur hapësirë më e madhe.
- Kontrolli para nisjes
- Related: Thellësia e shkelës së gomës, Ngarkesa në bosht, Pajisja e shuarjes së zjarrit
Inspektim i shpejtë i mjetit përpara çdo udhëtimi: gomat, dritat, frenat, niveli i vajit dhe i lëngut të ftohjes, sinjalistika dhe sigurimi i ngarkesës, për të parandaluar defektet në rrugë.
- Thellësia e shkelës së gomës
- Related: Kontrolli para nisjes, Distanca e sigurisë
Masa e kanaleve të gomës që largojnë ujin nga sipërfaqja e kontaktit me rrugën. Kur është nën kufirin ligjor, rreziku i rrëshqitjes mbi ujë rritet ndjeshëm, sidomos me shpejtësi të lartë.
- Freni i ngadalësimit (retarder)
- Related: Sistemi i frenave me ajër, Masa totale e lejuar
Pajisje ndihmëse frenimi, si freni i motorit ose ngadalësuesi hidraulik, që ul shpejtësinë në zbritje të gjata pa mbinxehur frenat e shërbimit dhe pa humbur efikasitetin e tyre.
- Sistemi i frenave me ajër
- Related: Freni i ngadalësimit (retarder), Kontrolli para nisjes, Masa totale e lejuar
Sistemi që përdor ajër të komprimuar për të vepruar frenat e mjeteve të rënda. Humbja e presionit shkakton frenim automatik dhe sinjalizohet me alarm e tregues në tabelën e instrumenteve.
- Ndihma e parë
- Related: Resuscitimi kardiopulmonar, Pozicioni anësor i sigurt, Trekëndëshi i paralajmërimit
Veprimet e menjëhershme dhe të thjeshta që jepen një të lënduari përpara mbërritjes së ambulancës, me qëllim ruajtjen e jetës, parandalimin e përkeqësimit të gjendjes dhe lehtësimin e vuajtjes.
- Pozicioni anësor i sigurt
- Related: Ndihma e parë, Resuscitimi kardiopulmonar
Pozicion në të cilin vendoset i lënduari i pandërgjegjshëm që merr frymë, i shtrirë anash me kokën pak të ulët, për të parandaluar mbytjen nga vjella ose nga gjaku.
- Resuscitimi kardiopulmonar
- Related: Ndihma e parë, Pozicioni anësor i sigurt
Sekuenca e kompresimeve të kraharorit dhe e frymëmarrjes artificiale që kryhet kur i lënduari nuk merr frymë, për të mbajtur qarkullimin e gjakut derisa të mbërrijë ndihma e specializuar.
- Trekëndëshi i paralajmërimit
- Related: Jaka reflektuese, Ndalimi dhe parkimi, Ndihma e parë
Pajisje reflektuese trekëndore që vendoset në rrugë prapa mjetit të ndaluar ose të aksidentuar, për të paralajmëruar drejtuesit e tjerë për rrezikun dhe për të shmangur përplasjet pasuese.
- Jaka reflektuese
- Related: Trekëndëshi i paralajmërimit, Kontrolli para nisjes
Veshje me shirita reflektues që e bën drejtuesin të dukshëm nga larg në errësirë ose në mot të keq. Është e detyrueshme kur zbret në rrugë jashtë zonave të banuara.
- Pajisja e shuarjes së zjarrit
- Related: Kontrolli para nisjes, Ndihma e parë
Aparat portativ që përdoret për të shuar një zjarr të vogël në mjet ose në vendin e aksidentit; duhet të kontrollohet periodikisht për presionin dhe datën e skadencës dhe të jetë lehtësisht i arritshëm.
- Lodhja e drejtuesit
- Related: Koha e drejtimit të vazhdueshëm, Pushimi ditor, Distanca e sigurisë
Ulje e vigjilencës dhe rritje e kohës së reagimit për shkak të pagjumësisë ose të udhëtimit të gjatë. Kundër saj ndihmon pushimi i rregullt, jo kafeina apo zëvendësimi i pushimit me muzikë të fortë.
- Leja e qarkullimit
- Related: Kontrolli teknik periodik, Sigurimi i detyrueshëm i përgjegjësisë civile, Masa totale e lejuar
Dokument zyrtar që vërteton regjistrimin e mjetit dhe identitetin e pronarit, me të dhëna për markën, numrin e shasisë, peshën dhe kategorinë. Duhet mbajtur në mjet gjatë gjithë qarkullimit.
- Kontrolli teknik periodik
- Related: Leja e qarkullimit, Taksa vjetore e mjeteve, Sistemi i frenave me ajër
Verifikim i detyrueshëm i gjendjes teknike të mjetit në qendra të licencuara, që përsëritet në afate të caktuara sipas kategorisë, moshës dhe përdorimit të mjetit, dhe vërtetohet me dokument.
- Sigurimi i detyrueshëm i përgjegjësisë civile
- Related: Leja e qarkullimit, Kontrolli teknik periodik
Kontratë që mbulon dëmet e shkaktuara palëve të treta nga drejtimi i mjetit. Pa një policë të vlefshme mjeti nuk lejohet të qarkullojë dhe drejtuesi sanksionohet nga organet kompetente.
- Patenta e drejtimit e kategorisë C
- Related: Masa totale e lejuar, Norma e alkoolit në gjak, Leja e transportit
Dokument që vërteton aftësinë për të drejtuar mjete transporti mallrash me masë totale mbi tre ton e gjysmë, i cili kërkon provim teorik e praktik dhe plotësimin e kushteve shëndetësore.
- Taksa vjetore e mjeteve
- Related: Kontrolli teknik periodik, Leja e qarkullimit
Pagesë e detyrueshme që kryhet çdo vit për mjetin sipas kategorisë, peshës dhe fuqisë, e regjistruar në sistemin e autoritetit tatimor; mospagimi bllokon kryerjen e kontrollit teknik dhe rinovimin e dokumenteve.
- Tahografi
- Related: Tahografi digjital, Koha e drejtimit të vazhdueshëm, Pushimi ditor
Pajisje regjistrimi që mban shënim shpejtësinë, distancën, kohën e drejtimit dhe pushimet e drejtuesit. Të dhënat e regjistruara kontrollohen nga inspektorët dhe përdoren si provë në rast shkeljeje.
- Koha e drejtimit të vazhdueshëm
- Related: Tahografi, Pushimi ditor, Lodhja e drejtuesit
Periudha maksimale e drejtimit pa pushim, e cila nuk duhet të kalojë katër orë e gjysmë; pas saj drejtuesi duhet të marrë pushim prej të paktën dyzet e pesë minutash përpara se të vazhdojë.
- Pushimi ditor
- Related: Pushimi javor, Koha e drejtimit të vazhdueshëm, Lodhja e drejtuesit
Periudhë e pandërprerë prej të paktën njëmbëdhjetë orësh brenda çdo njëzet e katër orësh, gjatë së cilës drejtuesi është i lirë nga puna dhe mund të rikuperohet para turnit të radhës.
- Pushimi javor
- Related: Pushimi ditor, Tahografi
Periudhë pushimi prej dyzet e pesë orësh ose më shumë që duhet marrë brenda dy javësh rresht; mund të reduktohet në njëzet e katër orë, me kusht që koha e munguar të kompensohet më vonë.
- Tahografi digjital
- Related: Tahografi, Koha e drejtimit të vazhdueshëm, Leja e transportit
Version elektronik i tahografit që regjistron të dhënat në kartën e drejtuesit dhe në memorien e pajisjes, duke i mbrojtur nga ndryshimet dhe duke i lehtësuar inspektimet dhe arkivimin e tyre.
- Leja e transportit
- Related: Patenta e drejtimit e kategorisë C, Tahografi digjital, Masa totale e lejuar
Autorizim administrativ që i lejon një ndërmarrjeje të ushtrojë veprimtari transporti rrugor mallrash, në përputhje me kushtet e aftësisë profesionale, të mirëbesimit dhe të kapacitetit financiar.