Gjaku pas lindjes në shtëpi - vendim në terren
Jeni mami në një fshat, 40 minuta larg spitalit të qarkut me rrugë malore. Kujdestarja e lindjes, 32 vjeçe, G3P2, lindi 25 minuta më parë një fëmijë me peshë të vlerësuar 4.1 kg pas një periudhe të dytë të zgjatur. Placenta ka dalë e plotë 10 minuta më parë. Tani: gjakderdhje e vazhdueshme nga vagina, peshore e përgjakur, rreth 500 ml të mbledhura në enën nën të, uterus i butë në palpim dhe në nivelin e kërthizës, pulsi 112/min, TA 100/60 mmHg, lëkura e lagësht, paciente e shqetësuar. Kemi oksitocinë 10 IU/ml, misoprostol 200 mcg tableta, TVN, kanal venoz periferik 18G, 2 litra Ringer laktat dhe një ambulancë që mund të niset në 15 minuta ose të presë.
1. Renditni veprimet tuaja në 10 minutat e para dhe arsyetoni përparësinë mes trajtimit në vend dhe transportit.
Read the worked answer
Parimi: atonia uterine është shkaku më i mundshëm (uterus i butë, lindje e shpejtë e fëmijës makrosomik), dhe trajtimi i atonisë duhet të fillojë brenda minutave - transporti nuk zëvendëson trajtimin, por e shoqëron atë.
- Thirr ndihmë dhe organizo transportin menjëherë - ambulanca të niset ose të qëndrojë gati, por trajtimi fillon tani; humbja e kohës duke pritur e përkeqëson humbjen e gjakut.
- Masazh bimanual i uterusit + zbrazje e fshikëzës (kateterizim nëse nevojitet) - hapi i parë me efikasitet të menjëhershëm.
- Oksitocinë 10 IU IM (ose 5 IU ngadalë IV) - farmakoterapia e linjës së parë.
- TVN 500 ml Ringer laktat shpejt, dy kanale nëse mundet, monitoro pulsin/TA çdo 5 minuta.
- Misoprostol 600–800 mcg nën gjuhë nëse masazhi + oksitocina nuk kontrollojnë brenda 5–10 minutave; shënoni kohën.
- Vlerëso vazhdimisht: sasia e gjakut, tonusi i uterusit, shenjat e shokut (pulsi >110, TA sistolike <90, konfuzion, kapilar i zgjatur).
Vendimi për transport: nëse pas 10–15 minutash gjakderdhja vazhdon ose shfaqen shenja shoku, transfero menjëherë me TVN aktiv dhe oksitocinë në vazhdim - mos prit "stabilizim të plotë" në shtëpi. Nëse kontrollohet, transporto gjithsesi për vlerësim, sepse hemoragjia mund të rikthehet.
2. Pacientja pyet pse nuk po i jepni menjëherë një qese gjak. Si përgjigjeni dhe çfarë masash merrni për të parandaluar shokun gjatë transportit?
Read the worked answer
Përgjigje e sinqertë dhe e kuptueshme: gjakun nuk mund ta japim në shtëpi - ai kërkon bankë gjaku, kryqëzim dhe monitorim në spital. Ndërkohë po i japim lëngje intravenoze që mbajnë qarkullimin dhe ilaçe që ndalojnë gjakderdhjen; nëse gjendja nuk përmirësohet, transporti do të bëhet menjëherë.
Masat anti-shok:
- Dy kanale venoze të gjera (16–18G) nëse është e mundur; Ringer laktat i ngrohur.
- Pozicion shtrirë me këmbë të ngritura lehtë (Trendelenburg i moderuar), jo ulur.
- Mbulim me batanije për të ruajtur ngrohtësinë - hipotermia përkeqëson koagulimin.
- Oksigjen nëse disponohet dhe ngopja <95%.
- Regjistrim i sasisë së gjakut të humbur (peshore, enë) dhe i shenjave vitale çdo 5 minuta.
- Njofto spitalin pritës për hemoragji post partum dhe nevojë për gjak.
Pika e provimit: mos premto gjak që nuk e keni; komunikimi i ndershëm dhe plani i qartë janë pjesë e trajtimit.