Antibiotik dhe kontracepsion - ndërveprimi që duhet kapur
Grua 24 vjeçe vjen në konsultë për kontracepsion. Ajo përdor pilulë të kombinuar me dozë të ulët (etinilestradiol 20 mcg + levonorgestrel) prej 8 muajsh, e merr rregullisht në orën 21:00. Sot raporton se ka marrë rifampicinë për 5 ditë për një infeksion të lëkurës dhe ka pasur marrëdhënie të pambrojtura 2 ditë më parë. Nuk ka përdorur prezervativ. Ka pasur një episod të vogël të përzierash dhe diarreje 3 ditë më parë, që kaloi brenda 24 orësh. Menstruacionet e fundit ishin normale; testi i shtatzënisë është negativ.
1. Vlerësoni rrezikun e dështimit kontraceptiv dhe përcaktoni planin e menjëhershëm.
Read the worked answer
Rreziqet e identifikuara:
- Rifampicina është induktor i fuqishëm enzimatik (CYP3A4) dhe redukton ndjeshëm nivelet e kontraceptivëve oralë - kontracepsioni i kombinuar oral konsiderohet i pasigurt gjatë dhe deri në 28 ditë pas ndërprerjes së rifampicinës. Kjo është rreziku kryesor.
- Diarreja e shkurtër (<24 orë) nuk llogaritet si humbje e pilulës sipas kritereve standarde, por duhet verifikuar që pilula u thith.
- Marrëdhënia e pambrojtur 2 ditë më parë - brenda dritares për kontracepsion emergjent.
Plani:
- Kontracepsion emergjent tani: levonorgestrel 1.5 mg oral sa më shpejt (brenda 72 orësh) ose bakri IUD nëse është i pranueshëm dhe i disponueshëm - IUD bakri është opsioni më efikas dhe ofron kontracepsion afatgjatë.
- Metodë rezervë (prezervativ) gjatë rifampicinës dhe për 28 ditë pas saj.
- Këshillim: pilula nuk është e besueshme me rifampicinë; nëse rifampicina vazhdon, drejtoje drejt metodave jo-hormonale ose depo-medroksiprogesteronit (i cili nuk varet nga metabolizmi hepatik në të njëjtën mënyrë, por duhet verifikuar protokolli) - ose IUD.
- Test shtatzënie pas 3 javësh nëse vjen menstruacioni i vonuar.
2. Pacientja pyet nëse mund ta vazhdojë pilulën gjatë rifampicinës "thjesht duke marrë dy pilula". Si përgjigjeni?
Read the worked answer
Jo, dyfishimi i dozës nuk është zgjidhje e sigurt. Rifampicina indukton enzimat hepatike dhe ul nivelin e etinilestradiolit dhe progestinës në masë që nuk kompensohet me besueshmëri duke shtuar një pilulë; nuk ka provë që kjo e kthen efikasitetin në normal. Përveç kësaj, shtimi i dozës rrit rrezikun e të përzierave, marramendjes dhe komplikacioneve tromboembolike.
Shpjegim i thjeshtë për pacienten: ilaçi i tuberkulozit/lëkurës "përshpejton" zbërthimin e pilulës në mëlçi, kështu që trupi e nxjerr më shpejt dhe pilula nuk mbron. Zgjidhja është të përdoret prezervativ gjatë trajtimit dhe 28 ditë pas tij, ose të kalojmë në një metodë që nuk preket nga rifampicina.
Pika e provimit: induktorët enzimatikë (rifampicinë, karbamazepinë, fenitoinë, disa antiretrovirale) kërkojnë metodë rezervë të besueshme, jo thjesht rritje doze.