Ndërprerja e ushqyerjes me gji dhe ilaçi që duhet zgjedhur
Nënë 30 vjeçe, 12 ditë pas lindjes me sectio cezare, ushqen me gji ekskluzivisht një të porsalindur që shton peshë mirë. Ajo paraqitet me mastit laktacional të anës së djathtë: temperaturë 38.6°C, eritem dhe indurim prej 4 cm në kuadrantin e sipërm të jashtëm, dhimbje të fortë. Në kartelë ka alergji ndaj penicilinës (reaksion anafilaktik). Mjeku ka propozuar ndërprerjen e ushqyerjes me gji "derisa të kalojë infeksioni" dhe ka shkruar një antibiotik që ajo nuk e njeh. Nëna është e shqetësuar se do t'i "kalojë ilaçin fëmijës".
1. Vlerësoni këshillën për ndërprerjen e ushqyerjes dhe jepni rekomandimin tuaj të bazuar në prova.
Read the worked answer
Këshilla për ndërprerjen është e gabuar. Ushqyerja me gji duhet të vazhdojë - zbrazja e rregullt e gjirit është pjesë e trajtimit të mastitit; ndërprerja shkakton stazë, përkeqëson infeksionin dhe rrezikon abscesin. Qumështi nuk është i kontaminuar në mënyrë të rrezikshme për fëmijën dhe vazhdimi mbron furnizimin e qumështit.
Rekomandimet praktike:
- Vazhdo ushqyerjen, fillo nga gjiri i prekur nëse tolerohet; nëse dhimbja është e fortë, zbraz gjirin me dorë ose pompë pas ushqyerjes.
- Kompresa të ngrohta përpara ushqyerjes, të ftohta pas saj; analgjezik i sigurt (paracetamol/ibuprofen) sipas protokollit.
- Pushim, hidratim i mirë, mbështetje me pozicionimin e fëmijës.
- Antibiotik: për shkak të alergjisë anafilaktike ndaj penicilinës, opsionet zakonisht përfshijnë një cefalosporinë të përshtatshme (me kujdes për reaktivitet të kryqëzuar), klindamicinë ose eritromicinë - sipas udhëzimeve lokale dhe konsultimit me mjekun; duhet verifikuar që ilaçi i shkruar është i përshtatshëm për ushqyerjen me gji.
- Rivlerësim në 24–48 orë: nëse temperatura nuk bie ose indurimi rritet, dyshoj për absces dhe refero për ekografi/drenim.
Pika e provimit: mos ndërprerja e gjiut është gabimi klasik që testohet; trajtimi i mastitit përfshin zbrazjen e gjiut.
2. Nëna pyet: "A kalon antibiotiku te fëmija dhe a është i sigurt?" Si përgjigjeni dhe çfarë monitoroni te i porsalinduri?
Read the worked answer
Përgjigje: shumica e antibiotikëve të përdorur për mastit kalojnë në qumësht në sasi të vogla, shpesh nën pragun e rrezikut për të porsalindurin. Disa janë të preferueshëm (p.sh. penicilinat, cefalosporinat, eritromicina), ndërsa të tjerë kërkojnë kujdes (p.sh. tetraciklinat, fluorokinolonet - zakonisht shmangen). Për shkak të alergjisë ndaj penicilinës, duhet të konfirmohet me mjekun se cili ilaç është zgjedhur dhe të verifikohet përputhshmëria me ushqyerjen me gji në burim të besueshëm (p.sh. LactMed) - jo të supozohet.
Çfarë monitoroj te fëmija:
- Diarre ose ndryshim i konsistencës së jashtëqitjeve.
- Të vjella, refuzim i ushqyerjes, irritueshmëri e pazakontë.
- Kandidiazë orale (njolla të bardha) ose skuqje pelenash - e mundshme me antibiotikë.
- Shtim normal i peshës dhe numri i ushqyerjeve.
Këshillim: raporto çdo ndryshim; mos e ndërpres ushqyerjen pa u konsultuar. Nëse ilaçi rezulton i papërshtatshëm, kërko zëvendësim, jo ndërprerje të gjiut.
Pika e provimit: verifikimi i përputhshmërisë së ilaçit me laktacionin dhe monitorimi i fëmijës janë pjesë e rolit të mamisë, jo vetëm e mjekut.